Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
3Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Luc quan tinh

Luc quan tinh

Ratings: (0)|Views: 302 |Likes:
Published by Phan Gia Khuê

More info:

Published by: Phan Gia Khuê on Oct 24, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/19/2013

pdf

text

original

 
LC QUÁN TÍNH1
LC QUÁN TÍNH
1. H quy chiu không quán tính
Các nh lut Newton ch úng trong các h quy chiu quán tính.  chươngtrình lp 10, chúng ta ã nghiên cu các h này, ó là các h chuyn ng thng ui vi h Copernic có gc  tâm Mt Tri và ba trc hưng theo ba ngôi sao cnh. Chúng ta cũng bit rng h gn vi Trái t không phi là h quán tính,nhưng i vi các hin tưng vt lí xy ra trong mt khong thi gian không dàilm, thì có th coi mt cách gn úng h gn vi Trái t là h quán tính. Dưi âyta s coi h quy chiu gn vi Trái t là h quán tính. Nhưng nu xét mt hkhông chuyn ng thng u i vi Trái t thì không th coi nó là h quán tính.Chuyn ng không thng u, tc là chuyn ng có gia tc, vy:
Mt h quy chiu chuyn ng có gia tc i vi h quy chiu quán tính làmt h quy chiu không quán tính.
Các nh lut Newton không nghim úng trong các h quy chiu khôngquán tính. Chng hn, chúng ta ngi trong mt toa tàu ha chuyn ng thng vigia tc
0
a
 
so vi mt t, và trưc mt talà mt cái bàn có mt rt nhn, ma sát nhn mc không áng k. Nu ta t mtcái ĩa, chng hn, lên mt bàn thì ta thynó chuyn ng ngưc chiu chy ca tàuha vi gia tc
0
a
 
(ly h quy chiu xOygn vi toa tàu, chiu dương ca Ox làchiu chy ca tàu).Phân tích các lc tác dng lên ĩa ta thy (hình 1) nó chu hai lc trc i,thng ng, là trng lc
 P 
 
và phn lc
 N 
 
ca mt bàn. Không có lc nào theo phương ca trc x (nm ngang) tác dng lên ĩa. Vy nu áp dng nh lut II Newton
 xx
 Fma
=
 
thì:
0
 x
 F 
=
 
0
 x
a
=
 
  Nhưng thc t thì
0
 x
aa
= −
 
, nh lut II Newton không nghim úng.Vn  t ra là: cn sa i hay b sung các nh lut Newton th nào vn có th áp dng chúng trong các h quy chiu không quán tính ?
2. Lc quán tính
Trong ba nh lut Newton thì cái ch yu là nh lut th II. T nh lut IIcó th suy ra nh lut I. Ta hãy th b sung nh lut này  nó vn úng trong cách quy chiu không quán tính. Mun vy, ngưi ta ã thy rng phi nêu thêm mtloi lc mi gi là
lc quán tính
. lp 10, chúng ta ã xác nh lc là i lưng vt lí din t nh lưngtương tác gia các vt.
 Lc quán tính, trái li, không din t tương tác gia các vt,
 
LC QUÁN TÍNH2
mà xut hin ch do h quy chiu mà chúng ta s dng, chuyn ng có gia tc ivi Mt Tri và các ngôi sao
.Tương tác gia các vt bao gi cũng là tương h, nghĩa là vt A tác dng lclên vt B, thì ngưc li vt B tác dng phn lc lên vt A, và theo nh lut III Newton thì lc và phn lc là hai lc trc i.i vi lc quán tính thì nó không do tương tác gia các vt, nên nó khôngcó phn lc. nh lut III Newton không úng i vi lc quán tính. Ta mun ginh lut II (có b sung) thì phi b nh lut III. Ngưi ta ã làm như vy và thylà cách làm này phn ánh úng thc t và thun li, vì ngoài im khác lc thưnglà không có phn lc thì lc quán tính ging ht các lc thưng v mt gây ra giatc, bin dng,…t thêm vào vt lc quán tính thì ta có th áp dng trong h quy chiukhông quán tính các nh lí là h qu ca nh lut II Newton, và nói riêng, các iukin cn và   mt vt ng cân bng (chn h quy chiu gn vi vt thì nghimnhiên trong h y vt ng yên).Bài toán ng lc hc rút v bài toán tĩnh hc có th d gii hơn.Cn chú ý rng,
i vi h quy chiu không quán tính thì không có h vt côlp
, vì phi coi các lc quán tính là các ngoi lc. Do ó
không th áp dng cácnh lut bo toàn ưc
.
3. H không quán tính chuyn ng thng vi gia tc không i
Ta hãy xác nh giá tr ca lc quán tính trong h này  nh lut II Newtonvn úng. Ta tr li ví d trên ây. H quy chiu không quán tính  ây là toa tàu,nó chuyn ng vi gia tc
0
a
 
i vi h quy chiu quán tính là mt t (
0
a
 
còn gilà gia tc kéo theo). Ta hãy tha nhn rng mi vt trong toa tàu, và nói riêng là cáiĩa, chu thêm lc quán tính
0
q
 Fma
= −
 
, m là khi lưng ca vt. Áp dng nh lutII Newton trong h quy chiu toa tàu, ta có, như trưc ây:
 xx
 Fma
=
 
  Nhưng:
0
 xqx
 FFmama
= = =
 
 Vy
0
 x
aa
= −
 
, ó chính là kt qu quan sát ươc. Vy: Nu h quy chiu không là quán tính mà chuyn ng thng vi gia tckhông i
0
a
 
i vi h quy chiu quán tính, thì nh lut II Newton vn úng viiu kin thêm vào các lc thông thưng
i
 F 
 
tác dng lên vt có khi lưng m, lcquán tính
0
q
 Fma
= −
 
.nh lut II Newton s có dng:
iq
 FFma
+ =
 
 
a
 
là gia tc i vi h không quán tính.
Thí d 1
: Mt hòn bi khi lưng m ưc treo vào trn toa tàu. Nu toa tàung yên hoc chuyn ng thng u thì dây treo thng ng vì không có lc nào
 
LC QUÁN TÍNH3tác dng lên bi theo phương nm ngang; theo phương thng ng thì trng lc
 P 
 
btrit tiêu bi lc căng
 
ca dây (hình 2). Nu toa tàu chuyn ng thng vi giatc
0
a
 
thì ta thy bi cân bng  v trí mà dây treo làm vi ưng thng ng mtgóc
α
. Trong h quy chiu gn vi toa tàu(không quán tính) ta gii thích s nghiêng gócca dây treo như sau (hình 3). Bi chu tác dngca trng lc ca
 Pm
=
 
, lc căng ca dâytreo
 
và chu thêm lc quán tính
0
q
 Fma
= −
 
.Hp lc ca
 P 
 
q
 F 
 
là mt lc
Q
 
nghiênggóc
α
so vi ưng thng ng (tg
α
= F
q
/P =a
0
/g). Khi hòn bi cân bng thì
 
phi trc ivi
Q
 
; vy
 
, và do ó dây treo, cũng phinghiêng góc
α
. Như vy, nu b sung thêm lc quántính thì nh lut II Newton vn úng trong hquy chiu toa tàu:
0
q
 PT
+ + =
 
,
0
0
a
=
 
, bi ng cân bng.Tt nhiên, nu ta vn dùng h quy chiu quán tính là mt t thì ch có cáclc thông thưng và ta s gii thích như sau, i vi hai thí d trên ây:1) Không có lc nào tác dng lên ĩa, nó ng yên so vi mt t, nhưng vìtoa tàu chuyn ng vi gia tc
0
a
 
so vi mt t nên ĩa chuyn ng so vi toatàu theo chiu ngưc li vi gia tc -
0
a
 
.2) Bi chu trng lc
 P 
 
và lc căng
 
ca dây treo (hình 3), hp lc cachúng gây ra cho bi gia tc
a
 
theo nh lut II Newton.
0
 PTmama
+ = =
  
;
0
aa
=
 
vì khi hòn bi ã ng yên so vi toa tàu thì nó cógia tc ca toa. Góc
α
ưc xác nh bi
00
maatg mg
α 
= =
.
Thí d 2
. Bung thang máy i lên hoc i xung có gia tc là mt thí d nav h quy chiu không quán tính. Gi s ngưi ng trong thang máy ang i lênvi gia tc
0
a
 
(chiu dương hưng lên trên). Ngưi y chu các lc sau ây: trnglc
 Pm
= −
 
, phn lc
Q
 
ca sàn thang máy hưng lên trên và lc quán tính
0
q
 Fma
= −
 
. Ngưi y ng yên so vi thang máy, vy hp lc các lc theo nh lut

Activity (3)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Gemi Kul liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->