Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
4Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Prezantim i

Prezantim i

Ratings: (0)|Views: 410|Likes:
Published by Fjala e Lire

More info:

Published by: Fjala e Lire on Oct 26, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/23/2014

pdf

text

original

 
Prezantim i Teorisë tek 
Toka në Rritje dhe Zhvillim
nga Vedat Shehu
.. .
“Toka ne Rritje dhe Zhvillim
(Vështrim gjeoteorik mbi materjen transformim)
.
Tiranë 2009
. .
.
. .
Prof. Vedat Shehu është me origjinë nga Borshi i Vjetër; lindur në Delvinë 1935;diplomuar inxhinier gjeolog (në VSB, Çeki 1959); dekoruar me tre Urdhëra Punedhe Çmim Republike. Fillimisht ka punuar në kerkimin e mineraleve të dobishme(1959-1962), me pas, deri me tani, kerkimet dhe studimet inxhiniero-gjeologjike. Ka marre pjesë në shumë veprimtari shkencore: bashkëpunetore nëperpilimin e hartës gjeologjike Shqiri, pjesëmars SeminarinNderkombetar të Urbinos në Itali “Konceptet e Reja në Tektonikën Globale” (29Gusht – 01 Shtator 2004). Puna e tij është përqëndruar në studime gjeologjike einxhiniero-gjeologjike lumenjëve, zonave industriale, urbane, si dhe rproblemet e proceseve gjeodinamike: rreshqitjet, tërmetet, ujërat nënëtokesor,etj. Nëpër artikujt shkencor ka nxjerrë në pah një kuptim real hapsinoro-kohor tëstrukturave gjeologjike, të magmatizmit dhe relativitetin e mbihipjve të zonave tëveçanta dhe të krejt Albanideve. Integrimin më të lartë shkencor të tij e gjejmë
 
tek libri “Toka në Zhvillim” (Tiranë 1988), “The Growing and Developing Earth”(USA 2005) dhe në këtë botim të zgjeruar.
Esenca e teorisë:
 
“ 
Ç’mund të thoshnim për bërthamën e pjeshkës,sikur njihnim vetëm lëkurën esaj dhe diçka nga tuli?... Edhe për planetin tonë mund të themi se nuk e ka bërë ai bërthamën,, por bërthama, saktë thelbi isaj, e ka bërë tokën Tokë” 
 
E s e
 
m b i T e o r i n ë e “T o k ë s n ë R r i t j e d h e Z h v I l l i m”
Formulimi i teorisë:
” 
 
Transformimi i materjes në thelbin e stërngjeshur të ’’ bërthamës është shkaku i rritjes dhe zhvillimit të Tokës qysh nga origjina” ’ 
 Në këtë formulim janë ngjizur konceptet origjinale që e bëjnë teorinë e Tokës në Rritje dheZhvillim teori të pazakontë. Këto konceptime janë:
-r trajtat bazë të materjes në transformim;- për thelbin energjitik të bërthamës së Tokës si objekt kozmik aktiv;-për modifikimin e origjinës së Tokës në suazën e sistemit planetar;-për rritjen (resp. ekspansionin) e Tokës prej procesit transformues të thelbit të stërngjeshur të bërthamës;
-për shkakun e zhvillimit gjeologjik të kores tokësore.
 
 Në se do të arrihej të pranohej formulimi i mësipërm, do të krijohej një bazë e re teorike për të orientuar më mire si kërkimet gjeologjike, ashtu dhe ato kozmike.
Transformimi i materjes është në bazën e çdo zhvillimi, çdo procesi, por të veçantën e kësajteorië e shohim tek transformimi i një materjeje të stërngjeshur që shkakton procesin e rritjes dhezhvillimit të Tokës që nga origjina, si një objekt në një skutë të universit të pafund.Teoria e sotme standarde dhe dominuese e zhvillimit të rruzullit,
Tektonika e Pllakave,
e kamohuar alternativën e zmadhimit të tokës, sepse ky koncept, i formuluar së pari nga Montavani,u pat konsideruar absurditet prej teorisë së
 zhvendosjes së kontinenteve
të Vegenerit. Sipas kësajteorie i vetmi kontinent global i dikurshëm, “Pangea”, i rrethuar nga oqeani botëror 
 Panthallasa
”, u coptua dhe mandej pjesët u larguan nga njëra tjetëra, në një rruzull tokësor merreze fikse. Kjo teori e zhvendosjes së kontinenteve, për mungesë të një shkaku të pranueshëm, pat mbetur në haresë për gjysëm shekulli, gjersa, nga e braktisur, u përtërit dhe u përforcua me tëdhënat nga koria shkëmbore oqeanike, kur doli në pah se edhe tabani oqeanik është i ndarë nëcopa (pllaka) që, ndërsa reciprokisht largohen, në anën tjetër afrohen dhe prplasen me njëratjetrën. Të gjithë oqeanet i përshkon kreshta mesoqeanike globale që përshkohet, në tërë gjatsinëe saj, nga një thellim apo çarje. Koria në këtë thellim dhe në të dy anët e çarjes është fare e redhe vjetërohet progresivisht drejtë kontinenteve. Me këto të dhëna të reja, megjithëserevolucionarizuese për kohën, nuk u arrit të pranohej fenomeni i zmadhimit. Një fenomen i tillëkerkonte të thyhej korniza e skemave klasike të hipotezave bazë të planetformimit, gjë që ishte
 
 jashtë mundësive të studjuesve të tokës. Nga ana tjetër, kozmologët as që kujtoheshin që tëdhënat e bujshme e të papritura, të përftuara rishtas nga Toka, t’i integronin me zbulime, edhemë befasuese, nga kozmosi. Pikërisht kjo ngathësi në bashkërenditjen e arritjeve në studimin edinamikës së kores tokësore, të bërthamës së tokës dhe të objekteve të hapësirës kozmike, kaimponuar pranimin e mekanizmit të sajuar të tetonikës së pllakave edhe në kozmologji(planetarologji). Me anën e këtij mekanizmi, zmadhimi i kores oqeanike konsiderohet, jo sidemonstrim i zmadhimit të të gjithë rruzullit, por vetëm si hapje apo nderje e fundit oqeanik vetvete. Mandej që të justifikohet rrezja konstante është hamëndsuar se në të njëjtën masë qëkoria shtohet, po në atë masë është sajuar pakësimi i saj; pllakat mbarten nga rymat e nënkoresdhe zhvendosen gjersa, në vëndet e përplasjes, njëra pllakë kalon nën tjetrëen dhe zhytet në brendinë e nxehët e të rrjedhëshme të mantelit dhe, pasi rishkrihet, merrë pjesë në qarkullimin elëndës shkëmbore viskoze duke përfunduar përsëri tek çarja e origjinës, ku ngjitet për sipërfaqe dhe përfundon qarkullimin e vet, duke u kthyer përsëri në kore shkëmbore të shtangët.Mjafton të kuptohet se kjo ide e qarkullimit të kores shkëmbore nuk mund të ndodh, menjëherëkalohet pa mëdyshje në alternativën e zmadhimit të tokës. Që toka është një sferë me rreze qëzmadhohet progresivisht vërtetohet edhe me faktin që kontinentet puqen gati plotësisht në njësferë me rreze më të vogël, pak më shumë se gjysma e aktuales (0.575R), që përftohet pasipërfaqen e oqeaneve dhe të vëllimit përkatës. Nga teoricienët themelues të rritjes së rrezes sëtokës, si dhe nga shumica e pasuesve të tyre, ky fenomen është quajtur zgjerim apo
ekspansion itokës
. Megjithëse prej tyre jepen shumë fakte, nxiren shumë argumenta dhe bëhen disainterpretime si në drejtim të vërtetimit të zmadhimit, ashtu dhe në drjtim pamundësisë së pranisësë mekanizmit të pretenduar nga
Tektonika e Pllakave,
 prej tyre
 
nuk është arritur tek ndonjëinterpretim i pranushëm për shkakun e zmadhimit; për mekanizmin që gjeneron procesin.Pikërisht, për atë arsye që dikur qe lënë mënjëanë mobilizmi fillestar i Vegenerit, aktualishtvështrohet shtrembër 
 Ekspansionizmi,
që pa u mbështetur në një shkak të pranueshëm të vetin, pretendon shmang mekanizmin e sajuar
Tektonikës së Pllakave.
Në disa variante,ekspansioni paraqitet si një zmadhim spontan në një faze të caktuar të historisë së tokës, mirëponjë nisje e beftë e procesit të zmadhimit të Tokës nuk mund të jetë në pajtim me ligjësitë qëdrejtojnë zhvillimiin e rruzullit. Në variante të tjera aplikohet si refleks i zvogëlimit të konstantesgravitacionale, bazuar tek hipoteza e ekspansionit të universit; edhe në këtë vrehet një teorizim ishkëputur prej faktorit të brendshëm të domosdoshëm.Edhe interpretimet që e konsiderojnë zmadhimin si pasojë e tërheqjes gravitacionale të pluhuritkozmik, nuk e justifikojnë një mekanizëm të tillë të jashtëm, për më tepër materiali kozmik ështëdiçka e rrallë në shtresat sedimentare. Pikërisht nevoja për të shpieguar të vërtetën e madhe, që rritja progresive e kores oqeanike, eshtë pasqyrim i rritjes së krejtë rruzullit, krijon obligimin që kjo dukuri të interpretohet si pasojë e një procesi të natyrshëm të brendshëm. Në pamundësi, që me teknologjinë aktuale të arrihet tëidentifikohet mekanizmi i këtij procesi, duhet që të vërtetohet nëpërmjet abstrakcionit shkencor.Kjo mënyrë të arsyetuari është një shtysë për një ndryshim rrënjësor të teorisë standarde tëgjenerimit të energjisë së brendshme të tokës. Në përpjekjet për të argumentuar procesin qëshkakton zmadhimin e tokës është shtjelluar përmbajtja e libërit. Në këtë shtjellim është arritur në një konkluzion fare normal, se procesi, duke mos qenë spontan, por i vijueshëm dhe veti e planetit, vepron që nga origjina. Në libër janë analizuar dhe përgjithësuar të dhënat faktike të
Tektonikës së Pllakave, të 

Activity (4)

You've already reviewed this. Edit your review.
xhesy added this note
hello everyone
xhesy liked this
1 thousand reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->