Oh Katawan! Ang Katauhan ng Katawan
Michael Wilson I. Rosero
Sa mga pag-aaral hinggil sa pag-unawa sa kalikasan ng tao, mas nabibigyang-pansinsa dualismong materyal at espiritwal ang mekanismong panloob ng tao. Masnabibigyang-diin ang pananaw-ispiritwal at pilosopikal ang loob at iba pang konseptong kaugnay at mga pagpapahalagang Pilipino na nagmumula dito. Sasulating ito, susuriin ang konsepto ng katawan at tatalakayin ang mga konseptong nakakabit dito tulad ng
kinatawan at pangatawanan
na nagpapakita sa katangian ng katawan bilang isang sosyal at pinakamaliit na panlipunang istruktura.
1.0 Introduksyon
Sa mga pag-aaral na naisagawa upang tuklasin ang hiwaga ng pagiging tao, laging naisasantabiang konsepto ng
katawan
. Mas nabibigyang-pansin sa dualismong tinukoy ni Descartes ang espiritwal na bahagi ng tao, ang aspektong panloob nito. Nakatuon ito sa pag-unawa sa
loob
ng tao atmas nabigyang-diin ang mga konsepto ng
kaluluwa, loob, emosyon
at iba pang kaugnay na konsepto. Sapapel na ito, tatalakayin ang materyal na katangian ng tao –
ang katawan
– at mga kaugnay nakonsepto.Sa sulating ito, titingnan ang katawan bilang materyal na manipestasyon ng tao, ang organikong bahagi nito na hindi lubusang maihihiwalay sa konsepto ng
loob
at
kaluluwa
na sinasabing sentral na pinagmumulan ng aksyon na isinasakilos ng katawan. Susuriin din ang katangian atkalikasan ng katawan na makikita sa mga konsepto gaya ng
kinatawan
at
pangatawanan
.Mangingibabaw dito ang biyolohikal at sosyal na katangian ng katawan.Lalamanin ng sulating ito ang iba’t ibang pananaw at pagpapakahulugan ng iba’t ibang pangkat-etnolingwistiko ukol sa kalikasan ng tao na tutuon sa dalawang tinurang dimensyon: ang katawan bilang aspektong panlabas at kaluluwa, ang panloob nito. Pagkatapos, magpapakita ng ilang konsepto at/o manipestasyon ng katawan sa lipunan sa iba’t ibang pangkat-etnolingwistiko sapamamagitan ng wika. Magpapakita din ang ilang paniniwala ukol sa konsepto ng katawan bilang pisikal na representasyon ng nasa loob ng tao. Magbibigay din ng mga iba pang pagtanaw sa katawanmula sa iba’t ibang disiplina ng pag-aaral at mga perspektibo. At sa huli, ilalagom ang mga natipong ito at iuugnay ito sa konteksto ng lipunan at kulturang Pilipino
2.0 Ang
Katauhan
ng Tao
Ayon sa mga pag-aaral na nagawa hinggil sa kalikasan ng tao, ang tao ay binubuo ng pisikalna anyo at espritwal na bahagi. Umiiral ang ganitong pagtanaw sa iba’t ibang relihiyon at pilosopiya. Ang kaluluwa ang imateryal, di-nakikita at espiritwal na bahagi na siyang nagbibigay-buhay satao at may kakayahang umalis sa kinalalagyan nito. Ang pisikal na katawan na ito ang materyal na
sisidlan o pinamamahayan ng kaluluwa na namamatay o nabubulok kapag umalis na dito ang kaluluwa.Hindi rin nalalayo ang pagtanaw ng pilosopiya. Ayon kay Descartes, ang tao ay mayroong dalawang dimensyon: ang kanyang katawan (body) para sa materyal na dimensyon, at ang kaluluwa(soul) para sa spiritwal na dimensyon. Ang kaluluwa ay pumapaloob sa katawan (katawan); at sabawat bahagi ng katawan, naroroon ang kabuuan ng kaluluwa. Isa pang ideyang inilatag ni Descartesang presensya ng “kaluluwa” ay makikita mula sa katawan; sa kilos nito (Peursen, 1966). Ayon naman sa pag-aaral ni Gng. Paz (2008) ukol sa ginhawa, kapalaran at dalamhati, ang tao sa mundong ito ay binubuo ng katawan, kaluluwa at kapalaran ang tao. Para sa mga Kankani ng Hilagang Luzon, ang isang tao ay mayroong
awak
na tumutukoy sa kanilang pisikal na sarili at
ab- abiik
bilang kanilang espiritwal na sarili (
Soul and Spirit
).Sa susunod na bahagi, tatalakayin ang dalawang dimensyong bumubuo sa tao, ang panloob,ang kaluluwa at ang panlabas nito, ang pisikal na katawan.
2.1 Sa Loob: Ang Kaluluwa
Malaki ang pagpapahalagang umiiral sa lipunan at kulturang Pilipino sa kaluluwa at loob ng tao. Ito ang pinananiwalaang sentral na pinagmumulan ng aksyon ng tao na imateryal at di-nakikitang bahagi ng tao. Makikita sa iba’t ibang pangkat-etnolingwistiko ang magkakkatulad na konsepto ng kaluluwa bilang nanananahan sa katawan at nagbibigay-buhay dito.Para sa mga Ilokano, nananahan ang
karma
o
kakarma
sa pisikal na katawan at ito ay nagiging
aningaas
sa sandaling lumabas na ito sa pisikal na lalagyan nito. Ganito din ang konsepto ng
gimuok
ng mga Bagobo sa Mindanao at
kalla
ng Mandaya na kung saan ang sandaling pag-alis nito sa pisikal nakatawan ay nagiging sanhi ng pagkakasakit ng tao.Magkakasakit din ang isang tao kung umalis sa kanyang tabi ang
ikarurua
ng mga Ibanag nadulot ng pagkatakot nito sa isang bagay., o para sa mga Hanunuo-Mangyan ang kanilang
ikaradwa
ay takot sa mga msasamang espirito kung kaya't umaalis ito at maaring mag-anyong hayop. Subalit parasa Ibanag ang
ikaruruwa
ay kasama lamang, nakahiwalay sa kanyang katawan, samantala ang
ikararwa
ay nasa loob ng katawan at umaalis lamang (Paz, 2008).Maliban sa pagiging pinagmumulan ng buhay, may iba pang konsepto ang mga Pangasinense,na kung saan ang kanilang
kadua o karurua
ay ang kanilang kambal. Para sa kanila ang tao ay may dalawang entidad: ang kanyang kakambal at ang
life force
na nasa loob ng katawan na maaari nating ihambing sa
hininga.
Katulad din ng pagiging bantay ng
inikadowa
ng mga Maranaw sa Mindanaolaban sa iba pang mga espiritong maaring magbigay ng sakit sa kanyang kambal na tao. Mayroonding ganito ang mga Maranaw at mga taga-Panay, kung saan ang
tonong
ay kakambal na espirito ng
tao at
medlangaw
naman para sa mga Subanen at
dungan
naman para sa mga Kinaray-a atHiligaynon(Paz, 2008).Para sa mga Hanunuo-Mangyan, ang isang tao ay binubuo ng kanyang laman, buto at
karadwa
, tulad ng sa mga Ilocano. Ngunit ayon sa kanilang paniniwala kapag isa sa mga elementong ito ang umalis sa katawan, magkakasakit o mamamatay din ito. Bukod pa sa pagkakaroon ng isang kaluluwang bahagi ng isang tao, maaring magkaroon ang tao ng isa pang kakambal sa anyo ng hayop.Kaugnay nito, ang paniniwala na ang lahat ng lalang ng Maylikha ay may Kaluluwa kahit na ang mgabato, ilog o iyong iniisip nating walang buhay ay may
ab-abiik
(Kankanai) din na tulad sa tao (CVRP,chap1), tulad din ng paniniwala ng mga Bagobo na ang lahat ng bagay, pati kasangkapan na gawa salalang ng Maylikha ay may tig-iisang kaluluwa (Abrera, 2005).Samantala, sa pagdating ng mga Kastila, lumaganap ang mga aral ng Kristiyanismo. Ayon samga aral nito, ang tao ay may kaluluwa (soul) na siyang mas mahalaga sa kanyang pisikal na katawan. Ang kaluluwa ang espiritwal na bahagi ng tao na umaalis sa pisikal na katawan ng tao kapag namamatay ito. Hindi na mapaghihiwalay ang dalawang dimensyong ito ng tao kung kaya namanmahalaga ang malusog na pangangatawan upang magkaroon ng kaginhawaanang kalooban ng taobilang isang pisikal at ispiritwal na nilalang (Paz, 2008).
2.2 Sa Labas: Ang Katawan
Sa dualismong umiiral sa pag-aaral ng kalikasan ng tao, ang katawan ang materyal na aspektong tao na siyang pinamamahayan ng kaluluwa mula pagkasilang hanggang kamatayan ng tao. Ang panandaliang pag-alis ng kaluluwa sa pisikal na katawan ay nagiging sanhi ng pagkakasakit,samantalang kamatayan naman ang resulta kung ito ay permanente. Sa kabuuan, masasabing ang taoay binubuo ng materyal na dimensyon, ang katawan na organikong bahagi at pisikal narepresentasyon ng niloloob ng tao na hindi mahihiwalay sa espiritwal na bahagi.Sa anatomiya, ang
katawan ng tao
ay ang buong kayariang pisikal ng isang organismong tao.Isa itong bagay na maaaring masaktan o mawalan ng buhay. Ito ay may kapasidad na magbago omabago, umunlad at tumanda sa paglipas ng panahon. Nagtatapos ang mga tungkulin nito kapag sumapit ang kamatayan. Kinabibilangan ang katawan ng tao ng ulo, leeg, torso, dalawang braso, atdalawang binti at binubuo ng iba’t ibang distintong bahagi, at sa kabuuan ng lahat ng ito ay ang katawan. Sa iba pang aspekto, ang
katawan
ang pinakamalaking bahagi ng isang bagay na makikitasa
katawan ng puno,
at
katawan ng liham.
May katulad na konsepto ang iba pang pangkat-etnolingwistiko. Katumbas ng
katawan
ng Tagalog ang
badan, bago
at
lawas
ng Maranao at makikita ito sa
Pembelag so arowak ko
badan
igira paetay so taw (
Hihiwalay ang kaluluwa mula sa katawan kapag namatay ang tao).Gayundin ang
baran
sa wikang Mapun at Yakan na katawan ng isang tao o pangunahing bahagi ng isang bagay. Mayroonding kahalintulad na konsepto ang
hawak
ng Bikolano,
lawas
ng Hiligaynon, Maranao,
baggi
ng Ibanag,
bagi
ng Ilokano,
tubuh/tuboh
ng Indones at Malay at
awa
ng Ivatan.
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
More From This User
Notes
Load more
