Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
30Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Ước chung - Bội Chung

Ước chung - Bội Chung

Ratings:

4.67

(3)
|Views: 5,080 |Likes:
Published by Muahoavandoi

More info:

Published by: Muahoavandoi on Jul 31, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/09/2014

pdf

text

original

 
 
Ướ 
c và b
i là hai trong s
nh
ng khái ni
m c
ơ 
b
n nh
t c
a s
h
c. Tuy nhiên s
c
ơ 
b
nluôn luôn có s
thú v
riêng c
a nó. Nh
ng ng
ườ 
i h
c s
h
c luôn c
n ph
i n
ă
m v
ng v
n
đề
này, không ch
vì s
 
ng d
ng r
ng rãi c
a nó mà nó còn là n
n t
ng xây d
ng nênnh
ng v
n
đề
ph
c t
p và
đ
a d
ng h
ơ 
n.Tr
ướ 
c h
ế
t chúng ta hãy
đ
i
m qua m
t s
khái ni
m c
ơ 
b
n.
A. M
t s
khái ni
m c
ơ 
b
n.
i)
Ướ 
c s
.M
t s
nguyên
 
đượ 
c g
i là
ướ 
c s
c
a m
t s
nguyên
a
khi và ch
khi t
n t
i m
t s
 nguyên
b
sao cho
a bd 
=
.ii)
Ướ 
c s
chung.M
t s
nguyên d
ươ 
ng d
đượ 
c g
i là
ướ 
c s
chung c
a hai s
nguyên d
ươ 
ng a và b khi vàch
khi d là
ướ 
c s
c
a a và d c
ũ
ng là
ướ 
c s
c
a b.T
ươ 
ng t
ta c
ũ
ng có
đị
nh ngh
 ĩ 
a u
ớ 
c s
chung c
a
n
s
nguyên d
ươ 
ng
12
,,...,
n
a a a
 iii)
Ướ 
c chung l
ớ 
n nh
t.M
t tính ch
t c
ơ 
b
n c
a
ướ 
c mà các b
n c
ũ
ng có th
nh
n ra là: n
ế
u d là
ướ 
c c
a a thì
d
a
, do
đ
ó t
p h
ợ 
p các
ướ 
c s
c
a m
t s
là h
u h
n. Trong m
t t
p h
u h
n thì luônt
n t
i ph
n t
bé nh
t, nh
nh
t. Do
đ
ó khái ni
m v
 
ướ 
c chung l
ớ 
n nh
t
đượ 
c hìnhthành(
ướ 
c chung nh
nh
t là
đố
i c
a
ướ 
c chung l
ớ 
n nh
t , dó
đ
ó ta ch
c
n xét
ướ 
c chungl
ớ 
n nh
t là
đủ
).S
nguyên d
ươ 
ng d
đượ 
c g
i là
ướ 
c chung l
ớ 
n nh
t c
a hai s
nguyên d
ươ 
ng a và b n
ế
u d
ướ 
c s
chung c
a a và b và v
ớ 
i m
i s
nguyên d
ươ 
ng
'
ướ 
c chung c
a a và b thì
'
d
.Kí hi
u:(,).
d a b
=
 T
ươ 
ng t
ta c
ũ
ng có
đị
nh ngh
 ĩ 
a u
ớ 
c s
chung l
ớ 
n nh
t c
a
n
s
nguyên d
ươ 
ng
12
,,...,
n
a a a
, kí hi
u
( )
12
,,...,
n
a a a
 iv)Nguyên t
cùng nhau.Hai s
nguyên,
a b
 
đượ 
c g
i là nguyên t
cùng nhau khi và ch
khi
( )
,1.
a b
=
 T
ươ 
ng t
ta
đị
nh ngh
 ĩ 
a các s
 
12
,,...,
n
a a a
 
đượ 
c g
i là nguyên t
cùng nhau khi và ch
 khi
( )
12
,,...,1.
n
a a a
=
 v)B
i s
.M
t s
nguyên k 
đượ 
c g
i là b
i s
c
a m
t s
nguyên a khi và ch
khi t
n t
i m
t s
 nguyên
b
sao cho.
k ab
=
 vi)B
i s
chungM
t s
nguyên d
ươ 
ng k 
đượ 
c g
i là b
i chung c
a hai s
nguyên d
ươ 
ng
a
b
n
ế
u k làb
i s
c
a a và k c
ũ
ng là b
i s
c
a b.T
ươ 
ng t
ta c
ũ
ng có
đị
nh ngh
 ĩ 
a b
i s
chung c
a
n
s
nguyên d
ươ 
ng
12
,,...,
n
a a a
 vii)B
i chung nh
nh
t.S
nguyên k 
đượ 
c g
i là b
i chung l
ớ 
n nh
t c
a hai s
nguyên a và b n
ế
u k là b
i s
 chung c
a a và b và v
ớ 
i m
i s
nguyên
'
là b
i s
chung c
a a và b thì
'
k
.Kí hi
u:
[ ]
,.
q a b
=
 
 
T
ươ 
ng t
ta c
ũ
ng có
đị
nh ngh
 ĩ 
a b
i s
chung nh
nh
t c
a
n
s
nguyên d
ươ 
ng
12
,,...,
n
a a a
, kí hi
u
[ ]
12
,,...,
n
a a a
 
B. M
t s
tính ch
t c
a
ướ 
c và b
i.
Cho,,,
a b c d 
là các s
nguyên d
ươ 
ng,khi
đ
ó.i)(,)(,)
ac bc c a b
=
.ii)Cho
c
ướ 
c chung d
ươ 
ng c
a
a
b
. Khi
đ
ó:(,),.
a b a bc c c
 =  
 T
 
đ
ây suy ra(,),1.
a bd a bd
 = =  
 iii)T
n t
i các s
nguyên,
 x y
sao cho
( )
,.
a b ax by
= +
 iv)(,)1
a b
=
ac b
thì.
c b
 v)(,)1
a b
=
,(,)1
a c
=
thì(,)1.
a bc
=
 vi)(,,)((,),)(,(,))((,),)
a b c a b c a b c a c b
= = =
 vii)
[ ]
( )
,,
aba ba b
=
.viii)Cho
là b
i s
chung c
a a và b.
[ ]
,,1.
k k a ba b
 = =  
 ix)
[ ] [ ]
,,
ca cb c a b
=
 x)
[ ] [ ]
,,,,
a b c a b c
=
 
C. Phép chia Euclid.
Trong các ph
n trên , chúng tTa
đ
ã thông qua các khái ni
m và u
ớ 
c chung và và m
t s
tính ch
t v
 
ướ 
c s
. Th
ế
nh
ư
ngchúng ta v
n ch
ư
a bi
ế
t cách làm
để
tìm
đượ 
c
ướ 
c s
chung c
a
ướ 
c s
. Qua ph
n nàychúng ta s
tr
l
ờ 
i câu h
i thông qua vi
c tìm hi
u phép chia Euclid.
Để
 
đơ 
n gi
n chúng ta ch
 
đ
i tìm
ướ 
c chung c
a các s
nguyên d
ươ 
ng, vi
c các s
nguyênâm là hòan tòan t
ươ 
ng t
.Tr
ướ 
c h
ế
t chúng ta s
xem xét ý t
ưở 
ng c
a ph
ươ 
ng pháp này.Euclid
đ
ã b
t
đầ
u v
ớ 
i nh
n xét sau:(,)(,)(,),(*).
a b b a b b a b d a b
= = =
. Ch
ngminh nh
n xét này không khó,xin
đượ 
c dành cho b
n
đọ
c. Gi
s
 
a b
,khi
đ
ó t
 
đẳ
ngth
c(,)(,)
a b a b b
=
ta
đ
ã
đ
i v
bài toán tìm
ướ 
c s
chung c
a hai s
nguyên d
ươ 
ng nh
 h
ơ 
n là,
a b b
. Ti
ế
p t
c là bài tóan v
ớ 
i hai s
nguyên d
ươ 
ng nh
h
ơ 
n n
a là2,
a b b
 (trong tr
ườ 
ng h
ợ 
p
a b b
>
) hay là(,2)
a b b a
( trong tr
ườ 
ng h
ợ 
p
a b b
<
) . N
ế
u tati
ế
p t
c làm nh
ư
v
y thì các s
nguyên d
ươ 
ng c
n tìm
ướ 
c s
chung s
nh
 
đ
i d
n d
n,
đ
i
u này có th
kéo dài vô t
n và các s
nguyên d
ươ 
ng s
nh
d
n vô h
n ch
ă
ng ? Câu tr
 l
ờ 
i là không vì ít ra các s
nguyên d
ươ 
ng c
ũ
ng b
ch
n d
ướ 
i b
ở 
i 1. Nh
ư
v
y t
i sao quátrình này l
i không th
kéo dài vô h
n
đượ 
c, ch
có th
là do(*)không
đ
úng n
a, t
c là
đế
n m
t lúc nào
đ
ó ta thu
đượ 
c hai s
nguyên d
ươ 
ng b
ng nhau. Nghía là ta s
có:
 
(,)(,).
a b c c
= =
Nh
ư
v
y
c
=
. T
 
đ
ây ta có thu
t tóan sau
để
tìm
ướ 
c chung l
ớ 
n nh
tc
a hai s
nguyên
a
b
.Cho0.
a b
> >
 N
ế
u
a bq
=
thì
( )
,.
a b b
=
 N
ế
u(0)
a bq r
= +
thì(,)(,)
a b b
=
. Phép chia Euclid trong tr
ườ 
ng h
ợ 
p này
đượ 
c th
chi
n nh
ư
sau:
111121121223122321121111
(,)(,)(,)(,)(,)(,).............(,)(,)(,)
n n n n n n nn n n n n n
a bq r a b b b rq r b r r r r q r r r r r r q r r r r r q r r
= + == + == + == == =
 T
 
đ
ây suy ra
( )
11223211
(,)(,)(,)(,)....,(,)
n n n n n
a b b r r r r r r r r r
= = = = = = =
.Hay nói cách khác(,)
a b
là s
d
ư
cu
i cùng khác0trong phép chia Euclid.T
phép chia Euclid, ta suy ra
đượ 
c tính iii), m
t tính ch
t
đẹ
p và quan tr
ng trong lýthuy
ế
t s
.Ta có th
d
dàng ch
ng minh tính ch
t trên b
ng ph
ươ 
ng pháp quy n
p lùi theo n trongphép chia Euclid.Th
t v
y, n
ế
u
a bq
=
thì tính ch
t iii) là hi
n nhiên. N
ế
u
a b
/
thì ta
đ
ã có
đẳ
ng th
c sau:
1
0.1.
n n n
r r
= +
.Gi
s
ta
đ
ã có:
,11
().
n k k k
r r r xr y
+ +
= = +
Khi
đ
ó:
111111
()()(,)
k k k k k k k k k k k n k
r r q r yr yq x r xr y yr yq x r r r
+ +
= + = − + += =
 Nh
ư
v
y theo nguyên lý qui n
p lùi,
đố
i v
ớ 
i các s
 (,)
a b
c
ũ
ng t
n t
i các s
nguyên,
 x y
 sao cho
( )
,
n
 xa yb r a b
+ = =
.Sau khi
đ
ã tìm
đượ 
c
ướ 
c chung l
ớ 
n nh
t thì vi
c tìm b
i chung nh
nh
t là
đơ 
n gi
n, ta cóth
dung công th
c vii)
[ ]
( )
,,
aba ba b
=
 Ta hãy xét qua m
t s
ví d
nhé:Bài toán:a)Hãy tìm
ướ 
c chung l
ớ 
n nh
t và b
i chung nh
nh
t c
a3456 b)Hãy tìm các
ướ 
c chung l
ớ 
n nh
t có th
có c
a21
94
+
 
( )
k
 Câu a) ch
là câu áp d
ng phép chia Euclid, ta hãy gi
i quy
ế
t nhanh nào:(34,56)(22,34)(12,22)(10,12)(2,10)2.
= = = = =
 Suy ra
[ ]
34.56190434,56952.(34,56)2
= = =
 Câu b) c
ũ
ng áp d
ng phép chia Euclid, tuy nhiên h
ơ 
i ph
c t
p m
t chút vì có ch
a
n s
 
. Các b
n c
ũ
ng th
c hi
n phép chia m
t cách bình th
ườ 
ng, gi
ng nh
ư
là chia
đ
a th
cv
y:

Activity (30)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Dang Cong liked this
SolitaryWolf_UIT liked this
buithinguyet liked this
Nghia Nguyen liked this
Ha Tran Quang liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->