Nguy
ễ
n Phi Hùng - Võ Thành V
ănĐạ
i h
ọ
c Khoa h
ọ
c Hu
ế
**************
Ph
ươ
ngpháp
đặ
t
ẩ
nph
ụ
tronggi
ả
iph
ươ
ngtrìnhvôt
ỷ
A. L
ờ
i nói
đầ
u
Qua bài vi
ế
t này chúng tôi mu
ố
n gi
ớ
i thi
ệ
u cho các b
ạ
n m
ộ
t s
ố
k
ĩ năng đặ
t
ẩ
n ph
ụ
trong gi
ả
i
phương tr
ình vô t
ỷ. Như chúng ta đ
ã bi
ế
t có nhi
ều trườ
ng h
ợ
p gi
ả
i m
ột phương tr
ình vô t
ỷ
mà ta bi
ến đổi tương đương sẽ
ra m
ột phương tr
ình ph
ứ
c t
ạ
p , có th
ể
là b
ậ
c quá cao ...Có l
ẽ phương
pháp h
ữ
u hi
ệ
u nh
ất để
gi
ả
i quy
ế
t v
ấn đề này chính là đặ
t
ẩ
n ph
ụ để
chuy
ể
n v
ề
m
ộ
t p
hương tr
ình
đơn giả
n và d
ễ
gi
ả
i quy
ết hơn .Có 3 bước cơ bản trong phương pháp này :
-
Đặ
t
ẩ
n ph
ụ và gán luôn điề
u ki
ệ
n cho
ẩ
n ph
ụ
-
Đưa phương tr
ì
nh ban đầ
u v
ề phương tr
ình có bi
ế
n là
ẩ
n ph
ụ
Ti
ế
n hành gi
ả
i quy
ết phương tr
ình v
ừ
a t
ạo ra này . Đố
i chi
ế
u v
ớ
i
điề
u ki
ện để
ch
ọ
n
ẩ
n ph
ụ
thíchh
ợ
p.- Gi
ải phương
trình cho b
ở
i
ẩ
n ph
ụ
v
ừ
a tì
m đượ
c và k
ế
t lu
ậ
n nghi
ệ
m* Nh
ậ
n xét :- Cái m
ấ
u ch
ố
t c
ủa phương pháp này chính là ở bước đầ
u tiên . Lí do là nó quy
ết định đế
n toàn b
ộ
l
ờ
i gi
ả
i hay, d
ở
, ng
ắ
n hay dài c
ủ
a bài toán .-
Có 4 phương pháp đặ
t
ẩ
n ph
ụ
mà chúng tôi mu
ố
n nêu ra trong bài vi
ết này đó là :+ PP Lượ
ng giác hoá+ PP dùng
ẩ
n ph
ụ
không tri
ệt để
+ PP dùng
ẩ
n ph
ụ đưa về
d
ạ
ng tích+ PP dùng
ẩ
n ph
ụ đưa về
h
ệ
B. N
ội dung phương pháp
I. Phương pháp lượ
ng giác hoá:
1. N
ế
u |x|
a
thì ta có th
ể đặ
t
t a x
sin
,t
2;2
ho
ặ
c
;0,cos
t t a x
Ví d
ụ
1 :Gi
ải phương tr
ình:
)121(11
22
x x x
L
ờ
i gi
ả
i
: ĐK :
|
1|
x
Đặ
t
2;2,sin
t t x
Phươn
g trình
đ
ã cho tr
ở
thành :
2cos23sin22sinsin
2cos2)cos21(sincos1
t t t t t t t t
346)12(
2123sin02cos0)123sin2(2cos
k t k t t t t t
K
ế
t h
ợ
p v
ới điề
u ki
ệ
n c
ủ
a t suy ra :
6
t
V
ậy phương tr
ình có 1 nghi
ệ
m :
216sin
x
Ví d
ụ
2 : Gi
ải phương tr
ình:
3132)1()1(11
2332
x x x x
L
ờ
i gi
ả
i :
ĐK :
1||
x
Khi đó VP > 0 .
N
ế
u
0)1()1(:0;1
33
x x x
N
ế
u
0)1()1(:1;0
33
x x x
.
Đặ
t
t x
cos
, v
ớ
i
2;0
t
ta có :
t t t t t t t
sin2sin211cos62sin2
2sin2cos2cos2sin62
33
61cos0sin21cos6
t t t
V
ậ
y nghi
ệ
m c
ủa phương tr
ình là
61
x
Ví d
ụ
3 :Gi
ải phương tr
ình:
x x x x x x
212121212121
L
ờ
i gi
ả
i :
ĐK :
21||
x
Đặ
t
;0,cos2
t t x
phương tr
ình
đ
ã cho tr
ở
thành :
0cos02sinsin
sin4sin122cot2tan22cos2sin
232
t t t t t t ant t t
V
ậy phương tr
ình có nghi
ệ
m duy nh
ấ
t
0
x
Ví d
ụ
4 (THTT):Gi
ải phương tr
ình:
23
3
x x x
(1)H
ướ
ng d
ẫ
n : N
ế
u
2
x
: phương tr
ình không xác
đị
nh .Chú ý v
ớ
i
2
x
ta có :
243
23
x x x x x x x
V
ậy để
gi
ải phương tr
ình (1) ta ch
ỉ
c
ầ
n xét v
ớ
i
2;2
x
Đặ
t
;0,cos2
t t x
khi đó phương tr
ình
đ
ã cho tr
ở
thành :
2cos3cos
t t
2. N
ế
u
a x
||
thì ta có th
ể đặ
t :
0,2;2,sin
t t t a x
ho
ặ
c
2;;0,
cos
t t t a x
Ví d
ụ
5 : Gi
ải phương tr
ình:
1111
22
x x
L
ờ
i gi
ả
i :
ĐK :
1||
x
Đặ
t
2;2,sin1
t t x
Phương tr
ình
đ
ã cho tr
ở
thành :
0sin1coscoscotcos1cot1
sin1
22
t t t ant t ant
t
k t t t
12212sin0cos
k
ế
t h
ợ
p v
ới điề
u ki
ệ
n c
ủ
a t suy ra
12
t
V
ậy phương tr
ình có 1 nghi
ệ
m :
13212sin1
x
T
ổ
ng quát:
Gi
ải phương tr
ình
a xa x
11
22
Ví d
ụ
6 : Gi
ải phương tr
ình:
293
2
x x x
L
ờ
i gi
ả
i
: ĐK :
3||
x
Đặ
t
2,;0,
cos3
t t t x
,
phương tr
ình
đ
ã cho tr
ở
thành :
234cos3412sin2sin22sin122
sin1cos1
2
xt t t t
t t
(tho
ả
mãn)
T
ổ
ng quát:
Gi
ải phương tr
ình:
ba xax x
22
v
ớ
i
ba
,
là các h
ằ
ng s
ố cho trướ
c
3. Đặ
t
2;2,tan
t t x
để đưa về phương tr
ình l
ượng giác đơn giản hơn :
Ví d
ụ
7 : Gi
ả
i ph
ươ
ng trình:
03333
23
x x x
(1)
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
More From This User
Notes
Load more
