KÜRESELLE
Ş
ME
TANIMI
VE
ÖZELLIKLER
İ
Berlin
Duvar
ı’
n
ı
n
1989
y
ı
l
ı
nda
çöküsünün
ard
ı
ndan
,
1990
’
l
ı
y
ı
llardan
itibaren
hemen
her
alandas
ı
kça
kar
şi
la
ş
t
ığı
m
ı
z
küreselle
ş
me
sözcü
ğü,
günümüzde
sadece
ekonomik
bir
kavram
olarak de
ğ
il
,
içinde
bulundu
ğ
umuz
uluslararas
ı
sistemi
tan
ı
mlamak
için
de
kullan
ı
lmaktad
ı
r
.
Küreselle
ş
me
,
ekonomiden
siyasete
,
sosyal
politikadan
kültüre
,
hemen
hemen
yeryüzünün
her alan
ı
ndaki
de
ğ
i
ş
imi
ifade
etmek
için
kullan
ı
lan
“
sihirli
”
bir
sözcük
haline
gelmi
ş;
ünlü
sosyologPeder
Burger
’ı
n
(
s
.
23
)
deyimiyle
,
Alman
kömür
endüstrisindeki
gerilemeden
,
Japon
gençlerinincinsel
al
ış
kanl
ı
klar
ı
n
ı
aç
ı
klamaya
kadar
geni
ş
bir
alanda
kullan
ı
lan
“
kli
ş
e
”
yedönü
ş
mü
ş
tür
.
Burger
’ı
n
görü
ş
lerine
paralel
bir
biçimde
adeta
geçmi
ş
ve
gelece
ğ
in
kap
ı
lar
ı
n
ı
açacak anahtar
bir
kavram
olarak
görülen
küreselle
ş
meyi
Bauman
’
da
“
parolaya
dönü
ş
mü
ş
moda
bir deyim
”
olarak
de
ğ
erlendirmektedir
.
Kavram
olarak
“
küresel
” (
global
)
Sözcü
ğü
nün
kökeni
,
400
y
ı
löncesine
gitse
bile
“
küreselle
ş
me
” (
globalization
),
oldukça
yenidir
.İ
lk
olarak
1960
’
larda
ortayaçikan
küreselle
ş
me
kavram
ı,
1980
’
lerde
ise
s
ı
kça
kullan
ı
lmaya
ba
ş
lanm
ış
t
ı
r
.
1990
’
lara
gelindi
ğ
indede
bilim
adamlar
ı
n
ı
n
önemini
kabul
etti
ğ
i
anahtar
bir
sözcük
haline
gelmi
ş
tir
(
Lubers
).
“
Amatör
bir
kameran
ı
n
tespit
etti
ğ
i
bu
çatisma…”
,”
Uydu
taraf
ı
ndan
ekranlara
yans
ı
yan
al
ı
nm
ış
olan
bu
foto
ğ
raf
…”,”
Bat
ı
k
denizalt
ı
ndan
ilk
görüntüler
…”
Art
ı
k
s
ı
kça
duydu
ğ
umuz
yukar
ı
daki
ifadeler
,
ekranlar
ı
ba
şi
ndaki
kitleleri
heyecanland
ı
rmakla
,
gündelik
hayatlar
ı
n
ı
baz
ı
durumlarda
do
ğ
rudan
etkilemekle
kalm
ı
yor
,
daha
önemlisi
,
uluslararas
ı
ili
ş
kileri
de
ş
ekillendiriyor
.
Art
ı
k
bugün
,
yerel
(
milli
)
meselelerin
yol
açt
ığı
küresel
etkiler
,
çözüm
aray
ış
lar
ı
nda
uluslararas
ı
konjonktür
gerçe
ğ
ini
dikkate
alma
zorunlulu
ğ
unu
da
beraberinde
getiriyor
.
1
Öztürk
,
Feza
;”
Küreselle
ş
me
-
Yeni
DünyaDüzeni
2
Bozkurt
,
Veysel
;”
Küreselle
ş
me
3Gönüllü
,
Ömer
Said
:
Küreselle
ş
me
ile
Gelen
,İ
st
s
:
57
Piyasa
güçlerine
daha
fazla
dayanan
ve
ekonomi
yönetiminde
devletin
rolünün
azalmas
ı
olarak tan
ı
mlanan
“
uyum
süreci
” ü
zerine
küresel
ve
bütünle
ş
ik
bir
perspektif
geli
ş
tirme
amac
ı
n
ı
gütmektedir
.
Burada
sunulan
sav
ı
n
özü
yap
ı
sal
uyumun
,
küreselle
ş
me
süreci
ile
kar
şi
l
ı
kl
ı
ba
ğı
ml
ı
l
ı
k ve
birbirini
güçlendirme
ili
ş
kisi
içinde
bulunan
dünya
çapinda
bir
olay
oldu
ğ
udur
.
Küreselle
ş
mesürecinden
kast
edilen
dünya
ekonomilerinin
artan
bütünle
ş
mesidir
.
Uyum
ve
küreselle
ş
me
süreçlerigeni
ş
kapsaml
ı
sosyo
-
politik
sonuçlara
yol
açm
ış
lard
ı
r
.
De
ğ
i
ş
ik
mekanizmalar
arac
ı
l
ığı
yla
,
busüreçler
ülkeler
içindeki
ve
ülkeler
aras
ı
ndaki
e
ş
itsizli
ğ
in
,
yoksullu
ğ
un
yo
ğ
unla
ş
mas
ı
na
sebepolmu
ş
ve
dolayl
ı
olarak
bir
dizi
sosyal
probleme
neden
olmu
ş
tur
.
Sadece
ulusal
birlik
ve
dayan
ış
maad
ı
na
de
ğ
il
,
gelecekteki
büyüme
için
de
gerekli
bir
yat
ı
r
ı
m
olarak
sosyal
problemlerin
ele
al
ı
nmas
ı
gerekmektedir
.
Dolay
ı
s
ı
yla
1990
’
lar
ı
n
kar
şi
m
ı
za
çikardigi
sosyal
sorunlara
meydan
okuyacak kurumsal
düzenlemeleri
ve
sosyal
konfigürasyonlar
ı
incelemek
büyük
önem
ta
şi
r
.
Globalle
ş
me
ya
da
Küreselle
ş
me
son
y
ı
llarda
çok
s
ı
k
kulland
ığı
m
ı
z
kavramlardan
birisiolmaktad
ı
r
.
Globalle
ş
me
,
iktisadi
,
siyasi
,
sosyal
ve
kültürel
alanlarda
baz
ı
ortak
de
ğ
erlerin
yerel
vemilli
s
ı
n
ı
rlar
ı
a
ş
arak
dünya
çapinda
yay
ı
lmas
ı
n
ı
ifade
etmektedir
. İ
ktisadi
alanda
hem
geli
ş
mi
ş,
hem
de
geli
ş
mekte
olan
ülkelerde
benimsenen
iktisadi
sistem
ve
buna
ba
ğ
l
ı
olarak
uygulanan
iktisat politikalar
ı
giderek
benzerlik
göstermektedir
.
Reel
sosyalizmin
çöküsü
ile
birlikte
dünyada
liberalekonomik
düzen
,
yani
serbest
piyasa
ekonomisi
giderek
artan
bir
oranla
benimsenmektedir
.
Tümdünyada
kamu
ekonomisinin
görev
ve
fonksiyonlar
ı
yeniden
tan
ı
mlanmaya
çalisilmaktadir
.
Devletins
ı
n
ı
rlanmas
ı
ve
küçültülmesi
ve
bu
ş
ekilde
piyasa
ekonomisine
i
ş
lerlik
kazand
ı
r
ı
lmas
ı
görü
ş
leriönem
kazanmaktad
ı
r
.
Dünya
ticareti
giderek
serbestle
ş
meye
ba
ş
lamaktad
ı
r
.
Gerçek
anlam
ı
tamam
ı
yla
anla
şi
lmadan
ve
tart
ışı
lmadan
,
bütün
dünyada
olumlu
veyaolumsuz
tepkilere
yol
açan
bir
sözcük
olan
küreselle
ş
menin
bir
ş
anss
ı
zl
ığı
da
,
So
ğ
uk Sava
ş’i
n
sona
ermesinin
ard
ı
ndan
,
dünyada
bu
kelimeyi
s
ı
kça
kullanmaya
ba
ş
layansiyasetçilerin
izledikleri
politikalarla
özdeslestirilmis
olmas
ı
d
ı
r
.
Bu
yakla
şi
m
ı
n
do
ğ
al
sonucuolarak
,
küreselle
ş
menin
ne
anlam
ifade
etti
ğ
i
tam
anla
şi
lmadan
,
hakk
ı
nda
olumlu
veyaolumsuz
de
ğ
er
yarg
ı
lar
ı
olu
ş
mu
ş
tur
.
Küreselle
ş
meyi
savunanlar
da
,
ele
ş
tirenler
de
kendi
görü
ş
lerinin
hakl
ı
l
ığı
n
ı
ortaya
koyacak geli
ş
meleri
ve
istatistik
bilgileri
s
ı
kça
kullanmaktalar
.
Küreselle
ş
menin
faydalar
ı
konusunda bir
görü
ş
birli
ğ
i
oldu
ğ
unu
söylemek
mümkündür
.
Sürdürülebilir
ekonomik
kalk
ı
nma
,
yükselen
ya
ş
am
standartlar
ı,
teknolojik
ilerleme
ve
bilginin
daha
h
ı
zl
ı
yay
ı
lmas
ı,
küreselle
ş
menin
en
belirgin
faydalar
ı
aras
ı
nda
say
ı
lmaktad
ı
r
.
4Prendergast
,
Renee
:
Piyasa
Güçleri
ve
Küresel
Kalk
ı
nma
,(
Çev
:İ.
ESER
),İ
st
,
1995
,
s
:
1315Drucker
,
Peter
;”
Globalle
ş
me
,
Bölgeselle
ş
me
ve
Yerelle
ş
me
”,(Ç
ev
:
Prof
.
Dr
.
Co
ş
kun
CanAKTAN
),
www
.
foreigntrade
.
gov
.
tr
/
ead
/
DTDERGI
/
tem98
/
global
.
htm
Öte
yandan
,
küreselle
ş
meyi
sadece
ekonomik
alandaki
faaliyetleri
etkileyen
bir
unsur olarak
görmek
de
s
ı
n
ı
rl
ı
bir
bak
ış
aç
ı
s
ı
n
ı
yans
ı
tmaktad
ı
r
.
Bu
çerçevede
,
mallar
ı
n
vesermayenin
serbestçe
dola
şi
m
ı
n
ı
n
yan
ı
s
ı
ra
,
insanlar
ı
n
daha
s
ı
k
seyahat
etmeleri
,
bilgi
-
ileti
ş
imteknolojilerindeki
h
ı
zl
ı
geli
ş
meler
ve
internet
kullan
ı
m
ı
n
ı
n
giderek
yayg
ı
nla
ş
mas
ı,
küreselle
ş
menin
önde
gelen
itici
güçleri
aras
ı
nda
bulunmaktad
ı
r
.
Saydaml
ı
k
da
,
küreselle
ş
menin
ön
plana
çikardigi
kavramlar
aras
ı
nda
yer
almaktad
ı
r
.
Gelir
da
ğı
l
ı
m
ı
n
ı
n
dahahakça
olmas
ı,
yolsuzluklar
ı
n
azalmas
ı,
hatta
siyasi
özgürlüklerin
ve
insan
haklar
ı
na
sayg
ı
n
ı
nartmas
ı,
küreselle
ş
meyle
do
ğ
ru
orant
ı
l
ı
geli
ş
en
unsurlar
aras
ı
nda
say
ı
lmaktad
ı
r
.
Bir
di
ğ
er
ifadeyle
a
şi
r
ı
küreselle
ş
mecilere
göre
,
piyasalar
art
ı
k
devletlerden
daha güçlüdür
.
Devletlerin
otoritesindeki
bu
gerileme
ise
,
di
ğ
er
kurumlar
ile
birliklerin
veyerel
/
bölgesel
otoritelerin
artarak
yayg
ı
nla
ş
mas
ı ş
eklinde
görülebilir
.
Radikal
/
a
şi
r
ı
küreselle
ş
meciler
,
dünya
toplumunun
,
geleneksel
ulus
devletlerin
yerini
almakta
oldu
ğ
unu
(
ya
da
alaca
ğı)
ve
yeni
toplumsal
örgütlenme
ş
ekillerinin
belirmeye
ba
ş
lad
ığı
dü
şü
ncesindedirler
.
Ancak
bu
grup
içinde
yer
alanlar
,
homojen
bir
görünüm
arzetmemektedirler
.
Örnegin
neo
-
liberaller
,
devlet
gücü
üzerinde
piyasan
ı
n
ve
bireyselotonominin
ba
ş
ar
ı
s
ı
n
ı
memnuniyetle
kar
şi
larken
,
ayn
ı
grup
içinde
yer
alan
neomarksistler
(
yada
radikaller
),
çagdas
küreselle
ş
meyi
,
bask
ı
c
ı
küresel
kapitalizmin
temsilcisi
olarak de
ğ
erlendirmektedirler
.
Fakat
bu
ideolojik
yakla
şi
mlardaki
farkl
ı
l
ı
klara
ra
ğ
men
,
bugüngiderek
artan
bir
biçimde
bütünle
ş
mi
ş
küresel
bir
ekonomin
mevcut
oldu
ğ
una
ili
ş
kindü
şü
nceyi
de
payla
ş
maktad
ı
rlar
(
Held
,
McGrew
,
Goldblatt
ve
Perraton
.,
s
.
2
-
4
).
KÜRESELLE
Ş
MEN
İ
N
TAR
İ
H
SONUCU
ANAL
İ
Z
İ
Küreselle
ş
me
olgusunun
dünya
üzerinde
yay
ı
lma
h
ı
z
ı,
1980
y
ı
l
ı
ndan
itibaren
artan
bir
ivmekazanm
ış
t
ı
r
.
Ekonomik
alanda
küreselle
ş
menin
ivme
kazand
ı
rd
ığı
unsurlar
genel
hatlar
ı
yla
;
sermayeve
finans
çevrelerinin
artan
serbest
dola
şi
m
h
ı
z
ı,
demografik
yap
ı
n
ı
n
geli
ş
mi
ş
ülkeler
aleyhinede
ğ
i
ş
mesiyle
ortaya
çikacak
emek
piyasalar
ı
n
ı
n
seyyaliyeti
ve
üretimdeki
rolü
,
d
ış
ticaretinyayg
ı
nla
ş
mas
ı
ve
gittikçe
birbirine
ba
ğ
l
ı
hale
gelmesi
ş
eklinde
belirtilebilir
.
So
ğ
uk
Sava
ş
döneminin
sona
ermesi
ve
küreselle
ş
me
,
üzerinde
tart
ışı
lan
ve
u
ğ
runa
mücadeleedilen
kavramlar
ı
sorgulamam
ı
za
zemin
haz
ı
rlam
ış,
ayn
ı
zamanda
bizi
,
yitirilenler
yerine
ikamede
ğ
erlere
yönelmeyi
zorunlu
k
ı
lm
ış
t
ı
r
.
Ülkeler
;
yak
ı
n
bir
gelecekte
yürüttükleri
sömüren
vesömürülen
,
ezen
ve
ezilen
kavgalar
ı
n
ı
gündemlerinden
tamamen
kald
ı
rarak
,
ülkelerine
yönelik yabanc
ı
sermaye
ak
ışı
n
ı
art
ı
rmak
gayreti
içersine
girmi
ş
lerdir
.
6Öztürk
,
Feza
; ”
Küreselle
ş
me
-
Yeni
Dünya
Düzeni
Bozkurt
,
Veysel
;”
Küreselle
ş
me
”,
www
.
eylem
.
com
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
Notes
Load more
