Obligaciono pravo
-skripta I dio-
Avgust, 2009. godine
Obligaciono pravo avgust 2009. godine
Pojam obligacionog prava
-Obligaciono pravo je grana prava koja sistematski uređuje (normira) obligacione odnose.-Kao grana prava, dio je građanskog prava kao pravne oblasti; kao pravnu oblast građansko pravo možemo poistovjetiti sa pravnim sistemom.-Kao grana građanskog prava obligaciono pravo se javlja kao pozitivno pravo, jer je skupnormi koje regulišu međusobne odnose učesnika ili subjekata u obligacionim odnosima(obligacijama).-Postoji podjela na objektivno obligaciono pravo ili obligaciono pravo u objektivnom smislu,što znači skup nomativnih pravila donijetih od nadležnog organa u legislativnom postupku, isubjektivnog obligacionog prava ili obligacionog prava u subjektivnom smislu, kao skupovlaštenja i zahtijeva koji pripadaju određenom licu (titularu) i priznaje se od straneobjektivng prava i organa zaštite prava.-Obligaciono pravo je dinamičan dio građanskog prava, za razliku od stvarnog koje štitistatiku prisvajanja.-Obligaciono pravo opravdava prelaz dobara (imovinskih prava) iz imovine jednog lica uimovinu drugog lica, a služi i uspostavljanju poremećene imovinske ravnoteže; često segovori da ovo pravo pravno interpretira promet roba i usluga, odnosno robnonovčani promet,i saniranje poremećenih vrijednosti.
Predmet obligacionog prava
-Predmet obligacionog prava u objektivnom smislu su obligacioni odnosi (obligacije).-Obligacioni odnosi su pravni odnosi između dviju strana (na svakoj strani može biti i višelica), u kojima jedna strana odnosa ima povjerilačka ovlaštenja (subjektivno obligaciono pravo-tražbinu) da zahtijeva od druge strane (dužničke ili dužnika) određeno ponašanje (dugili obavezu), na koje je dužnička strana, prema sadržaju obligacije, prisiljena.-Obligacioni odnosi u stvarnosti nisu tako apstraktni, jer su vezani određenim ekonomskimzakonitostima i sa pravnim osnovima iz kojih nastaju.-Ugovor nije tako apstraktan pojam kao obligacija, ali obligacije u stvarnosti ne nastaju izugovora, već iz pojedinog ugovora kao što je npr. prodaja, zajam, ostava i dr.
Značaj obligacionog prava
-Ističe se da su obligacioni odnosi najčešći pravni odnosi uopšte, a pogotovo građanskog,imovinskog prava, čiji su najobimniji dio.-Obligaciono pravo kao naučno-nastavna disciplina je „opšte pravo“ tako što njegovi principi,konstrukcije, ustanove, pravila i interpretacije normi postaju relevantni za sve izvedenediscipline i imaju za njih supsidijarnu važnost.-Ono je fundamentalna edukativna oblast, stručni pravni predmet bez kojeg je nezamislivoopšte obrazovanje pravničkih kadrova.
Razvoj obligacionog prava
-Obligaciono pravo nije okamenjena dogmatizovana pojava, ono se dijalektički prilagođavasocijalnim uslovima, to prilagođavanje je istorijska pojava.-Ono se ne prilagođava pojedincima ili voluntarizmu društvenih grupa ili centara moći, negovladjućim oblicima društvene proizvodnje.
Metod obligacionog prava
2
Obligaciono pravo avgust 2009. godine
-Pod metodom obligacionog prava možemo podrazumijevati metod zakonskog uređivanjaobligacionih odnosa, ali i naučni metod proučavanja tih odnosa kao i metod primjene pravila(normi) obligacionog prava u sudskoj praksi.-Pod metodom obligacionog prava podrazumijeva se, prvenstveno način na koji ova grana prava uređuje društvene odnose.-Uređivanje obligacionih odnosa počiva na nekoliko principa koji su postavljeni međuosnovna načela ZOO.-Na prvom mjestu to je načelo jedinstva pravila obligacionog prava-ovdje se radi o prevazilaženju dualizma pravila obligacionog prava, a ne na teritorijalno važenje Zakona.-Kao drugo osnovno načelo ZOO koje možemo uzeti za temeljno metodološko uputstvo koduređivanja obligacionih odnosa je načelo dispozitivnosti zakonskih normi.-Norme ZOO su dispozitivne u tom smislu što su date na raspolaganje (dispoziciju)subjektima koji zavisno od svojih interesa, izražavaju svoju volju i zasnivaju svojeobligacione odnose onako kako te norme propisuju, s tim da mogu od njih odstupati i svojeodnose urediti i drugačije.-Obično se takve norme gramatički prepoznaju po, u datom kontekstu upotrebljenoj riječi„mogu“, za razliku od imperativnih normi kod kojih je naglasak na „moraju“ ili „dužni su“.-Po pitanju metoda značajno mjesto zauzima volja samih subjekata kod formiranjaobligacionih odnosa, jer sloboda ugovaranja, koja proizilazi iz načela autonomije volje,smatra se osnovnim razlogom, izvorom obligacionih odnosa.-Volja je inače osnovni stvaralac pravne norme, a u ovom slučaju to je pojedinačna volja,odnosno saglašavanje pojedinačnih volja najmanje dvije strane iza kojih stoje individualni, pojedinačni interesi.-Znači da se u obligacionom pravu, tj. u dobrom njegovom dijelu, pravni odnos između dvijestrane ne formira samo posredovanjem opšte volje zakonodavca, nego se mora neposrednoizraziti od zakonodavca priznata pravotvornost pojedinačnih saglasnih volja.
ODNOS OBLIGACIONOG PRAVA PREMA TANGENTNIM GRANAMA PRAVA
Odnos obligacionog i stvarnog prava
-Uobičajeno je da se obligaciono i stvarno pravo smatraju jezgrom imovinskog građanskog prava.- Obligaciono i stvarno pravo povezuju sledeće zajedničke osobine: obe grane prava ili pravnediscipline utemeljene su na zaštiti subjektivnih građanskih prava koja imaju imovinskikarakter, privatnopravnu autonomiju subjekata u pogledu disponiranja tim pravima iobavezama i prometljivost tih prava; kao element povezivanja je i česta funkcija obligacionihodnosa kao pravnog osnova za sticanje stvarnih prava; i stvarna i tražbena prava sačinjavajuimovinu nekog subjekta; oba prava procjenjiva su u novcu i zaštićena imovinskom sankcijomi građansko-pravnom tužbom; ponekad obligaciona prava dobijaju apsolutno dejstvo.-Ono što razlikuje obligaciona i stvarna prava jeste različito dejstvo: obligaciona prava imajutzv. relativno pod čim se podrazumijeva relaciono dejstvo, jer se ovlaštenje ili zahtjev, umaterijalnom smislu, odnosi samo na lica povezana obligacijom.-Povjerilac je ovlašten nešto zahtijevati samo od „svoga“ dužnika, trećih lica se taj odnos netiče.-Stvar je izvan povjeriočevog domašaja.-Osnovna tužba je tužba za naknadu štete (akvilijanska).-Stvarna prava djeluju apsolutno prema svima,
erga omnes
.-Samo ovlašćenik stvarnog prava može da vrši akte upravljanja i raspolaganja sa stvari; svakodrugo lice on je po svom pravu ovlašćen da odbije, spriječi u miješanju u svoja prava.-Osnovna je vindikaciona tužba koja štiti stvar bez obzira u čijim se rukama nalazila.3
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
More From This User
Notes
Load more
