Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
William Greenberg-Fakty ogólne a Russellowska teoria deskrypcji

William Greenberg-Fakty ogólne a Russellowska teoria deskrypcji

Ratings: (0)|Views: 34 |Likes:
Published by William J Greenberg

More info:

Categories:Types, Research, Science
Published by: William J Greenberg on Dec 30, 2010
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/24/2012

pdf

text

original

 
ARTYKUŁY 
ZAGADNIENIA FILOZOFICZNEW NAUCEVII / 1985, s. 70–84
William Joseph GREENBERG
FAKTY OGÓLNE A RUSSELLOWSKA TEORIADESKRYPCJI
Zgodnie z russellowską teorią deskrypcji zdania typu „Sokrates jestśmiertelny” i „Autor
Waverleya 
jest śmiertelny”, choć gramatycznie po-dobne różnią się swą formą logiczną. W formie logicznej pierwszego z nichwystępuje bowiem składnik odpowiadający nazwie „Sokrates”, natomiastforma logiczna drugiego zdania nie zawiera składnika odpowiadającegow tak prosty sposób terminowi „autor
Waverleya 
”.Ontologiczne podstawy takiego rozróżnienia tkwią w następujących po-glądach B. Russella:(1) forma logiczna zdania jest formą stwierdzonego przez nie stanu rzeczy,(2) zdania typu „Sokrates jest śmiertelny” stwierdzają istnienie faktówszczegółowych, podczas gdy zdania zawierające deskrypcje określone,np. zdanie „Autor
Waverleya 
jest śmiertelny”, stwierdzają istnieniefaktów ogólnych
1
,(3) fakty szczegółowe są atomiczne, tzn. mają formę podmiot–predykat,natomiast forma faktów ogólnych jest zasadniczo odmienna.
UWAGA: Tekst został zrekonstruowany przy pomocy środków automatycznych; moż-liwe są więc pewne błędy, których sygnalizacja jest mile widziana (obi@opoka.org). Tekstelektroniczny posiada odrębną numerację stron.
1
Twierdzenie 2 w swej części dotyczącej zdań zawierających deskrypcje określone (
theso and so
) wynika z russellowskiej teorii deskrypcji. Według tej koncepcji zdaniu „Theautor of 
Waverly 
is mortal” odpowiada fakt polegający na tym, że istnieje
x
spełniającyłącznie następujące warunki:I.
x
jest autorem
Waverleya 
,II. każdy
y
będący autorem
Waverleya 
jest identyczny z
x
(warunek jedyności pod-miotu oznaczonego przez deskrypcję określoną) orazIII.
x
jest śmiertelne(przyp. tłum).
 
2 William Joseph GREENBERGNiniejszy artykbędący fragmentem mojej rozprawy doktorskiej
Aspects of a Theory of Singular Reference: Prolegomena to a Dialectical Logic of Singular Terms
2
poświęcony jest głównie polemice z russellowskimuzasadnieniem twierdzenia 3. Właśnie to twierdzenie o zasadniczej odmien-ności ontologicznej formy faktów szczegółowych i ogólnych jest bowiemgłównym argumentem Russella na rzecz tezy o logicznej różnicy międzyzdaniami zawierającymi w miejscu podmiotu nazwy właściwe a zdaniamizawierającymi w tym miejscu deskrypcje określone.
1. Obrazkowa teoria języka
Podstawą poglądów Russella na temat związku między formą sądów
3
a formą faktów jest koncepcja zwana obrazkową teorią języka. Została onazapożyczona przez Wittgensteina od niemieckiego fizyka Heinricha Hertzai stanowi centralny punkt filozofii
Traktatu 
. Główna teza tej doktryny od-wzorowania głosi, że między sądem a stwierdzonym przezeń stanem rzeczyzachodzi
tożsamość struktury 
, na mocy której prawdziwe zdanie „obrazuje”opisywany przez siebie fakt.Jak wynika z wypowiedzi samego Russella, pozostawon pod du-żym wpływem wittgensteinowskiej doktryny odwzorowania wywodzącej sięz prac wcześniejszych niż
Traktat 
, które to prace otrzymał od Wittgenste-ina w 1911 roku. Chociaż Russell nigdzie nie przedstawia w zwarty sposóbobrazkowej teorii języka, na podstawie fragmentów z wielu jego pism możnaodtworzyć pewną wersję tej doktryny, jaką przypuszczalnie wyznawał.
2
William J. Greenberg,
Aspects of a Theory of Singular Reference: Protegomena toa Dialectical Logic of Singular Terms
, rozprawa doktorska napisana w 1982 roku w Uni-versity of California, Los Angeles. Zostanie wydana w drugiej połowie 1985 roku przezwydawnictwo Garland.
3
Angielski termin
proposition 
tłumaczymy słowem „sąd” pojmowanym niepsycholo-gicznie. Zgodnie z poglądami Russella analizowanymi w pracy W. Greenberga chodzio znaczenie zdania, a nie o akt psychiczny polegający na jego rozumieniu lub uznaniu.Czym jest owo znaczenie? Według wypowiedzi Russella z
The Principles of Mathematics
 jest ono bytem pozajęzykowym. Takie stwierdzenie budzi jednak wiele wątpliwości inter-pretacyjnych, np. jaki stosunek zachodzi między
proposition 
a faktem odpowiadającymzdaniu prawdziwemu, czy w przypadku zdań fałszywych proposition mamy pojmować jako pewną ufundowaną w rzeczywistości, lecz nie zrealizowana możliwość (rozstrzygnię-cie z
Traktatu 
Wittgensteina), czy też jako byt typu platońskiego. Nadanie słowu „sąd”takiego sensu, który ewentualnie usuwałby te i inne wątpliwości związane z terminem„proposition” przesądzałoby jednak o zasadniczej niewierności tłumaczenia, gdyż samRussell używa owego terminu nie całkiem jasno i do pewnego stopnia niekonsekwentnie.Dla celów tłumaczenia wystarczy więc ustalenie, że sąd rozumiemy jako znaczenie zdaniabędące bytem pozajęzykowym i pozapsychologicznym (przyp. tłum.).
 
FAKTY OGÓLNE A RUSSELLOWSKA TEORIA DESKRYPCJI 3Według Russella, podobnie jak według Wittgensteina, fakt jest czymś
złożonym 
, jest bytem zawierającym
części 
wraz z zachodzącymi między nimi
relacjami 
:Kiedy przedmioty są złożone, składają się z części i zachodzą-cych między nimi relacji. Stół składa się z nóg i blatu. Nóż składasię z trzonka i ostrza. Fakty [...] składają się zawsze z relacji za-chodzących między częściami pewnej całości lub między cechamiposzczególnych przedmiotów
4
.O
formie
faktu stanowi to, w jaki sposób jego części są ze sobą powiązane.Forma jest czymś, co pozostaje stałe, gdy składniki faktu ulegają zmianie.Dlatego dwa fakty:[...] mają tę samą „formę”, gdy różnią się tylko pod wzglę-dem składników. W takim przypadku możemy przyjąć, że jedenfakt daje się otrzymać z drugiego na drodze zastąpienia róż-nych składników. Np. fakt, że Napoleon nienawidzi Wellingtonaotrzymuje się z faktu, że Sokrates kocha Platona przez zastą-pienie Napoleona Sokratesem, Welligtona Platonem, a tego coodpowiada słowu „nienawidzi” tym, co odpowiada słowu „ko-cha”. Jest rzeczą oczywistą, że niektóre, lecz nie wszystkie fakty,można w ten sposób otrzymać z faktu, że Sokrates kocha Pla-tona. A zatem niektóre fakty mają taką formę jak opisana, a inneodmienną. Możemy przedstawić formę faktu za pomocą zmien-nych: np. „
xRy
” może służyć przedstawieniu formy faktu, żeSokrates kocha Platona
5
.Zgodnie z russellowską doktryną odwzorowania, poprawny symbol dlafaktu, czyli zdanie lub sąd, musi odtwarzać właśnie tę formę faktu:[...] w logicznie poprawnej symbolice zawsze powinna zachodzićpewna podstawowa tożsamość struktury między faktem a repre-zentującym go symbolem
6
.
4
Por. B. Russell,
My Philosophical Development 
, London 1959, s. 151.
5
Por. B. Russell,
On Propositions: What They Are and How They Mean 
, w:
Logicand Knowledge
, ed. by R. Marsh, New York 1971, s. 286.
6
Por. B. Russell,
The Philosophy of Logical Atomism 
, w:
Logic and Knowledge
, op.cit., s. 178–281.

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->