Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
6Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
yönetim kuramları ve motivasyon

yönetim kuramları ve motivasyon

Ratings: (0)|Views: 287|Likes:
Published by egitimyonetimi

More info:

Published by: egitimyonetimi on Jan 05, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/18/2012

pdf

text

original

 
 YÖNET
İ
M KURAMLARI ve MOT
İ
 VASYON
İ
L
İŞ
İ
S
İ
 
 Ali
Ş
 AH
İ
N
 
ÖZET
İ
nsanlar
ı
n toplu olarak ya
ş
amaya ba
ş
lamalar
ı
ndan itibaren daha etkin ve daha verimli örgütlerolu
ş
turabilmenin yollar
ı
aranm
ı
ş
ve bu konuyla ilgili olarak çe
ş
itli yönetim kuramlar
ı
 geli
ş
tirilmi
ş
tir. Geli
ş
tirilen bu kuramlar ayr
ı
ca insanlar
ı
en iyi
ş
ekilde motive etmenin yollar
ı
n
ı
 ortaya koymaya çal
ı
ş
m
ı
ş
lard
ı
r. Ancak her kuram bir öncekini hem yönetim hem de motivasyon
ı
s
ı
ndan yeterli görmeyip, örgüt içerisinde insanlar
ı
motive eden faktörlere farkl
ı
ı
lardanyakla
ş
m
ı
ş
lard
ı
r. Bu çal
ı
ş
man
ı
n amac
ı
bu bak 
ı
ş
ı
lar
ı
n
ı
Konya’da çal
ı
ş
an yöneticiler düzeyinde elealmakt
ı
r.
 Anahtar Kelimeler:
 Yönetim, yönetim kuramlar
ı
, motivasyon.
 ABSTRACT
Since people had started to live as a community, different ways of constituting more effectiveand more efficient organizations have been searched and various management theories have triedto determine the ways of motivatting people. However, each theory has seen the former one asinsufficient about manaagement and motivation. Thus they approached themotivation factors inorganization from different viewpoints. The objective of this study is to examine these viewpoints at the level of managers who work in Konya.
Keywords:
Management, management theories, motivation.
G
İ
İŞ
 
İ
nsan
ı
n tek ba
ş
ı
na yetene
ğ 
i, gücü, zaman
ı
ve çabas
ı
kendi istek veihtiyaçlar
ı
n
ı
kar
ş
ı
lama konusunda yetersiz kalmaktad
ı
r. Bunu kar
ş
ı
lamak içininsanlar bir araya gelip gruplar olu
ş
turmaktad
ı
rlar. Olu
ş
turulan bu gruplar daher geçen gün de
ğ 
i
ş
en, çe
ş
itlenen ihtiyaçlar
ı
n ya da amaçlar
ı
n kar
ş
ı
lanmas
ı
ndayetersiz kalmas
ı
ndan dolay 
ı
insanlar, ya bir örgüte üye olmaya ya da bir örgütkurmaya yönelmektedirler.Örgüt, ortak amaçlar için birlikte çal
ı
ş
an bireylerin olu
ş
turduklar
ı
büyük çapl
ı
  ve sistemli sosyal yap
ı
lard
ı
r. Kar amaçl
ı
olsun ya da olmas
ı
n örgütlerin ortak birözelli
ğ 
i vard
ı
r.
İ
nsanlardan olu
ş
ur.
İ
nsanlar
ı
n her geçen gün say 
ı
ca ço
ğ 
almas
ı
,
Ö
ğ 
r. Gör. Dr., Selçuk Üniversitesi
İ
ktisadi ve
İ
dari Bilimler Fakültesi
 
Ali
Ş
AH
İ
N
ihtiyaçlar
ı
n çe
ş
itlenmesi ve dünyada meydana gelen de
ğ 
i
ş
me ve geli
ş
meler çok say 
ı
da insan
ı
ve bu insanlar
ı
n ili
ş
kilerini düzenleyecek yönetim birimleri veörgütlerin kurulmas
ı
n
ı
zorunlu k 
ı
lm
ı
ş
t
ı
r. Yönetim, beklentileri, tutkular
ı
, ihtiraslar
ı
, amaçlar
ı
ve ihtiyaçlar
ı
birbirindenfarkl
ı
olan insanlara i
ş
yapt
ı
rma sanat
ı
olarak tan
ı
mlanabilir. Bu nedenleyönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü olu
ş
turan bireylerin amaçlar
ı
ileörgütün amaçlar
ı
n
ı
n etkin ve verimli bir
ş
ekilde uyumunun gerçekle
ş
mesinisa
ğ 
lamakt
ı
r.
İ
nsanlar kendi ihtiyaçlar
ı
n
ı
ve amaçlar
ı
n
ı
kar
ş
ı
lama konusunda dahagayretli ve daha istekli görünürler. Ancak örgütün amaçlar
ı
n
ı
gerçekle
ş
tirmenoktas
ı
nda ayn
ı
gayreti ve iste
ğ 
i göstermeye bilirler.
İş
te bu noktadahomurdanmadan ve isteyerek i
ş
yapt
ı
rabilme, motivasyonla ilgili bir olgu olarak kar
ş
ı
m
ı
za ç
ı
kmaktad
ı
r.
İ
nsanlara bir
ş
eyleri zorla yapt
ı
rabilirsiniz ama isteyerek  ve içten yapt
ı
rman
ı
z her zaman mümkün olmayabilir. Yöneticiler verimlili
ğ 
insadece modern teknolojiyle sa
ğ 
lanamayaca
ğ 
ı
n
ı
, bunun yan
ı
nda inandavran
ı
ş
lar
ı
n
ı
n da verimlilik üzerinde önemli bir faktör oldu
ğ 
unuunutmamal
ı
d
ı
rlar. Zira örgütlerde ba
ş
ar
ı
ancak, örgütün fiziksel ve finansalkaynaklar
ı
ile insan gücünün uygun bir bile
ş
imi ile sa
ğ 
lanmaktad
ı
r.Bu aç
ı
dan bak 
ı
ld
ı
ğ 
ı
nda motivasyon yaln
ı
zca yönetilenlerin de
ğ 
il ayn
ı
 zamanda i
ş
 verenlerin de sorunudur. Yani motivasyon çal
ı
ş
anlar
ı
, i
ş
 verenleri,yöneticileri ve liderleri ilgilendiren bir konudur. Bunun do
ğ 
al sonucu olarak insanlar
ı
n örgütlü olarak ya
ş
amaya ba
ş
lamalar
ı
ndan itibaren daha etkin ve daha verimli örgütler olu
ş
turabilmenin yollar
ı
aranm
ı
ş
ve çal
ı
ş
anlar
ı
n bu süreçte dahafazla nas
ı
l motive olabilece
ğ 
i konular
ı
üzerinde durulmu
ş
tur.
1. MOT
İ
 VASYON KAVRAMI
Bugün hemen hemen bütün insanlar
ı
n, (doktorlar
ı
n, avukatlar
ı
n ve bilimadamlar
ı
n
ı
n vb.) kendilerine ait bir motivasyon tan
ı
m
ı
bulunmaktad
ı
r. Örne
ğ 
inruhbilimcilere göre, insan davran
ı
ş
lar
ı
n
ı
n gücü ve yönüyle ili
ş
kili psikolojik birkavram olan motivasyon,
1
fizikçiler taraf 
ı
ndan bir organizman
ı
n dokular
ı
 içerisinde enerji dönü
ş
ümü yapan uyar
ı
c
ı
, güçlendirici ve düzenli davran
ı
ş
süreciolarak tan
ı
mlanmaktad
ı
r.
2
Türkçe’de ise güdülenme ve isteklendirme kavram
ı
ylaifade edilir. Güdüleme, bireyi harekete geçiren ve bireyin hareketlerinin yönünütayin eden, bireyin dü
ş
ünceleri, umutlar
ı
ve inançlar
ı
d
ı
r. Özdeyi
ş
le bireyin arzu,ihtiyaç ve korkular
ı
d
ı
r.
3
Daha ayr
ı
nt
ı
l
ı
olarak ifade etmek gerekirse, arzu, istek,amaç, hedef, ihtiyaçlar, dürtü, güdü, e
ğ 
ilim, davran
ı
ş
, ç
ı
kar, seçme, tercih, irade,h
ı
rs, korku, özlem, idrak, tutum, heves, te
ş
 vik, imrenmek, ba
ş
ar
ı
, ihtiras, moral,
1
Olive Lundy and Alan Cowling,
Strategic Human Resource Management
, International Thomson Business Pres, Boston, 1996, s. 298
2
Paul Thomas Young,
Motivation and Emotion: A Survey Of The Determinants of Human And Animal Activity,
3th Edition, New York, 1996, s. 19
3
 
İ
brahim Ethem Ba
ş
aran,
 Yönetimde
İ
nsan
İ
li
ş
kileri
, Ankara, 1992, s. 316
524
 
Yönetim Kuramlar
ı
ve Motivasyon
İ
li
ş
kisi
ilgi, niyet, emel, tutku gibi bir çok kavram
4
motivasyonun tan
ı
m
ı
içersinde yeral
ı
r. Çünkü motivasyon, ki
ş
inin eyleminin yönünü, gücünü ve öncelik s
ı
ras
ı
n
ı
 belirleyen iç veya d
ı
ş
bir uyar
ı
c
ı
n
ı
n etkisiyle harekete geçmesi ile ilgilidir.
5
Ba
ş
kabir ifadeyle, motivasyon bir bireyin örgüt içerisindeki verimli davran
ı
ş
ı
n
ı
nsebebini izah eden hem iç ve hem de d
ı
ş
enerji güçleri toplam
ı
d
ı
r.Motivasyon, genellikle amaca yönelik davran
ı
ş
larla ili
ş
kili bir süreçtir. Yanibireyin bir amaca yönelmesi ya da harekete geçirilmesi anlam
ı
na gelmektedir.Her bireyin sürekli olarak tatmin etmeye çal
ı
ş
t
ı
ğ 
ı
baz
ı
ihtiyaçlar
ı
bulunmaktad
ı
r.Bireyde bu ihtiyaçlar
ı
n ortaya ç
ı
kmas
ı
yla motivasyon süreci ba
ş
lar. Birey buihtiyaçlar
ı
gidermek için belirli bir davran
ı
ş
ta bulunacakt
ı
r. Bu davran
ı
ş
ihtiyac
ı
 kar
ş
ı
layacak bir amaç ve istek yönünde olacakt
ı
r.Yönetici aç
ı
s
ı
ndan önemli olanbireylerin huzurlu ve mutlu olacaklar
ı
bir i
ş
ortam
ı
sa
ğ 
lamakt
ı
r. Çünküihtiyaçlar
ı
tatmin edilen bireyler huzurlu ve mutlu olurlar. Böyle bir çal
ı
ş
maortam
ı
n
ı
n olu
ş
abilmesi için bireylerin ihtiyaçlar
ı
n, güdülerin ve davran
ı
ş
lar
ı
n iyianaliz edilmesi gerekmektedir.
2. YÖNET
İ
M ve YÖNET
İ
C
İ
AÇISINDAN MOT
İ
 VASYONUNÖNEM
İ
 
İ
nsan psiko-sosyal bir canl
ı
olarak çe
ş
itli ihtiyaçlara sahiptir. Bu ihtiyaçlar
ı
nbir k 
ı
sm
ı
fizyolojik ve somut ihtiyaçlard
ı
r. Bir k 
ı
sm
ı
ise daha soyut, gözlegörünemeyen ama son derece önem ta
ş
ı
yan ihtiyaçlard
ı
r.
İş
te birey bu ihtiyaç vearzular
ı
n
ı
tatmin etmedikçe bir iç dengesizlik durumu ortaya ç
ı
kar. Bireyin arzu ve ihtiyaçlar
ı
n
ı
belirleyen güdüler ki
ş
iseldir. Bunlar sosyal çevre ve kültürünetkisiyle zaman içinde yön de
ğ 
i
ş
tirebilir, gücünü kaybedebilir veya art
ı
rabilir.Dolay 
ı
s
ı
yla, ki
ş
inin içinde bulundu
ğ 
u sosyal çevresiyle çeli
ş
meyen arzu veisteklerinin kar
ş
ı
lanmas
ı
gerekir. Yöneticinin temel amaçlar
ı
ndan birisi, ihtiyaçlar
ı
kar
ş
ı
lanmayan bireylerinya
ş
ad
ı
ğ 
ı
dengesizlikleri ke
ş
fetmek ve gidermektir. Aksi durumda ise, bireyinya
ş
ad
ı
ğ 
ı
bu dengesizlik, onun davran
ı
ş
lar
ı
na, i
ş
verimine, moraline, ili
ş
kilerineolumsuz etki de bulunacakt
ı
r. Ba
ş
ka bir ifadeyle, bireyde i
ş
verimsizli
ğ 
i,performans dü
ş
ü
ş
ü, i
ş
tatminsizli
ğ 
i gibi sonuçlar ortaya ç
ı
kabilecektir.
6
Buyüzden yönetim, çal
ı
ş
an
ı
n sahip oldu
ğ 
u enerjiyi ve aktiviteyi harekete geçirerek kurumun amaçlar
ı
n
ı
n ba
ş
ar
ı
l
ı
bir
ş
ekilde gerçekle
ş
tirilmesini ve çal
ı
ş
an
ı
n i
ş
indeetkili ve verimli olmas
ı
n
ı
sa
ğ 
lamal
ı
d
ı
r. Motivasyonun konusu, insan ve insan
4
Besim Baykal,
Günümüzde Yönetim: Temel Kavramlar ve Yeni Görü
ş
ler
,
İ
stanbul, 1974, s.130; Norman L. Munn
, Psikoloji
İ
nsan
İ
ntibak 
ı
n
ı
n Esaslar
ı
, Çev: Nahid Tendar, 3. Bask 
ı
, C.II,
İ
stanbul, 1968, s. 2; Wexliard Alexandre, “
İ
ktisat ve Sosyal Psikoloji”, Çev: C. Orhan Tütengil,
1961 – 1962 Ders Y 
ı
l
ı
Sosyoloji Konferanslar
ı
,
 
İ
.Ü. Yay.,
İ
stanbul, 1969, s. 65
5
Metin
İ
nceo
ğ 
lu,
Güdüleme Yöntemleri
, Ankara, 1985, s. 38; Hüseyin Büyükkay 
ı
ı
,
İş
 De
ğ 
erlendirmesi, Güdüleme ve Ödüllendirme Kriterleri”,
Sosyal Sigortalar Kurumu Bülteni
, Y 
ı
l: 15, S. 77, Temmuz – Eylül 2000, s. 38
6
 
İ
lhami F
ı
nd
ı
ı
,
İ
nsan Kaynaklar
ı
Yönetimi
, Alfa Yay., 3. Bask 
ı
,
İ
stanbul, 2001, s. 375 – 376
525

Activity (6)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Erkin Tayhani liked this
Abdulkerim Gün liked this
Abdulkerim Gün liked this
Seray Yılmaz liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->