Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword or section
Like this
7Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
SA 01

SA 01

Ratings: (0)|Views: 327 |Likes:
Published by Nebojša Petković

More info:

Published by: Nebojša Petković on Jan 13, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/13/2013

pdf

text

original

 
1. Arhitektura XVIII veka
1. Arhitektura XVIII veka
- uvod
* Panteon - stari vek* Crkva Sv. Petra - rano hrišćanstvoprethodno* Tempieto - Bramante, renesansa* Sv. Karlo sa 4 fontane - Boromini, barok- XIX vek - moderno doba (kontroverzna dela: francuska opera, britanski parlament uLondonu -> nosioci velikih izraza prethodnih epoha)- Arhitektonski istoricizam (afirmacija ranijih perioda) - početak je teško utvrditi (polovinaXVIII v.)* kuća Čizik (1725. god.) - početak modernog doba (kopija Paladijeve rotonde)- 3 bitna momenta:1. dovedena u pitanje Vitruvijeva pravila2. dovedeno u pitanje klasična arheologija3. dovedeno u pitanje tehnologija i i ndustrija- razlaz 2 struke: arhitektura i inženjerstvo (1847. - grevinska struka se izdvojilaosnivanjem prve inženjerske škole)- industrijska revolucija -> niz promena (prvo Engleska, pa Francuska, Nemačka, SAD)
- arhitektura XVIII v.
- vreme kad je istorija sveta hrabro zakoračila napred, a istorijaarhitekture kao da se u tom trenutku povukla u prošlost*
arhitektura i industrijska revolucija
 Najznačajniji istorijski događaj u modernom dobu -> industrijska revolucija -> suštinski je promenila ljudski život, kao poljoprivredna revolucija u Neolitu kad je čovek od nomadskogčoveka postao ratar i osnovao naselja.- promena načina života: - tehnološke inovacije: parna mašina na čvrsto gorivo, -> umesto pojedinačne zanatske proizvodnje - masovna proizvodnja, gvožđe, čelik, pa i sintetika umesto prirodnih materijala- fabrička proizvodnja -> porast gradskog stanovništva - bolji zdravstveni i ekonomski uslovi, postepeno kretanje ka opštem drtvenom blagostanju (pobolanje poljoprivredne proizvodnje, zdravstvenih uslova, dohodka, proširila se funkcionalna osnova arhitektonskihdelatnosti)- novi tipovi građevina: industrijske (fabrike, skladišta), saobraćajne (mostovi, železničkestanice), javne (poslovne, banke, berze, robne kuće) i reprezentativne (pozorišta, sudovi, parlamenti, bolnice, hoteli, biblioteke); pre su bile samo crkve, palate i tvrđave; masovnastambena izgradnja (najintenzivniji razvoj: porodične kuće za srednji stalumestoaristokratskih rezidencija)- novi građevinski materijali (pored tradicionalnih: drvo, kamen; sada su industrijskimaterijali: gvožđe, staklo, čelik - proizvodnja u velikim količinama)- nove metode projektovanja (objekti ogromnih visina i raspona zahvaljujući novimmaterijalima); proračuni konstrukcija- industrijska revolucija je ipak bila usporen proces, čak i u kolevci - Engleskoj kaonajrazvijenijoj zemlji- hronološki: Engleska od 1750., Francuska od 1830., Nemačka i SAD od 1850.- uticaj industrijske revolucije na arhitekturu je postepen: prvo se odrazio na program, pa nagradnju, i na kraju se ispoljio u monumentalnom izgledu1
 
1. Arhitektura XVIII veka*
intelektualna revolucija i doba prosvećenosti
- kretanja su potekla iz Italije u dobu renesanse; intelektualna i industrijska revolucijasuštinski doprinose stvaranju novog sveta- renesansni radikalan koncept duhovne i intelektualne autonomije ličnosti (umetnik nijeanoniman) i ličnog iskustvenog doživljaja sveta, potenciranje snage razuma u shvatanju togiskustva -> kumulativno dejstvo postepene transformacije svesti u ovom pravcu; renesansastavlja naglasak na individualnu misao i delanje, počev od Kopernikove teorije o kretanju planeta oko Sunca i da Zemlja nije centar Vasione- XVIII v. -> otkrića iz oblasti matemetike, fizike, astronomije- vrhunac intelektualnog uspona - Isak Njutn i preformulacija viđenja prirode; intelektualninaučni pokret naišao je na topao prijem društva, ovo je bio nastavak puta koji su utrlirenesansni filozofi, a ključna ličnost bio je Džon Lok- Džon Lok: čovek kao "tabula rasa", nevino biće, čist potencijal izložen iskustvu koje formiranjegov karakter i sposobnosti;
Žan Žak Ruso
: prvobitni čovek kao "plemeniti divljak"nasledno proklet zbog prvobitnog greha, nasuprot hrišćanskom poimanju čoveka kao posrnulog bića - bio je dobar i nevin dok ga civilizacija nije iskvarila i porobila- doba prosvećenosti -> tako se obično naziva faza intelektualne revolucije u XVIII v.,čovečanstvo se shvata kao skup potencijalno nevinih razumnih bića; po Rusou: razmno postupanje trebalo bi da dovede do stanja čistote i blaženstva; politički oblik ovih ideja -revolucija u SAD i Francuskoj*
romantizam i negovanje kulta osećajnosti
- pored intelektualnog, neguje se i subjektivno i emocionalno (osećanje i mašta) iskustvo, kaooblik individualnosti koji propagira renesansa, što predstavlja osnovu romantičarskog pokreta.U tom pogledu ovaj period možemo nazvati i doba osećajnosti- umetnik je postao glavni junak kulture romantizma- pojedinac u svojoj jedinstvenosti teži kršenju pravila i odbacivanju aktualnog stanja (statusquo) stvari i bekstvu u svet mašte i idealizovanih vizija starih vremena s jedne strane, dokdruga reakcija romantičarske svesti teži radikalnim promenama- romantičarska svest podrazumeva težnju za radikalnim promenama "dekadentnog" društvareformom i revolucijom*
istoricizam XVIII v.
Istoricizam, sam po sebi nije bio ništa novo jer je bio star koliko i arhitektura, oživljavanje iafirmacija ranijih stilova -> kao suprotnost iskaz savremenih ideja- arhitektonski izraz ovog romantičarskog doba - doba razma i osećajnosti; racionalistiotkrivaju kao zamenu za baroknu dekadenciju. Pročišćeni neoklasicizam, romantičarieskapistički stil koji može imati srednjevekovni (mistični - gotski), egzotično - istočnjački ili poetsko - klasicistički karakter - istoricizam ranijih epoha -> izraz apsolutističke težnje za jedinstvenističkim razvojem (umonolitnim društvima gde je vladao pojam autoriteta)- u dobu koje je dolazilo i bivalo sve više pluralističko, autoritarnost se povlačila predindividualnošću- istoricizam XVIII v. -> izraz pluralizma i složene prirode modernog društva (naime, kako susvi istorijski stilovi bili na raspolaganju da bi se zadovoljilo mnoštvo ćudi, potreba i ukusa,istoricizam nije predstavljao paradu stilova, kako su često sa omaložavanjem nazivali, već jesam po sebi bio jedan prilagodljiv dinamičan stil, promenljivog, ćudljivog društva)- oživljavanje stilova omogućilo je intenzivnim neophodnim naučnim izučavanjem istorijearhitekture počevši od sredine XVIII v. sa otkrivanjem Pompeje i Herkulanuma; prvi puttačno datiranje i poznavanje stilova2
 
1. Arhitektura XVIII veka- arhitekti - naučnici i graditelji*
ENGLESKA U XVIII V.
(Perović obožava Paladija)Racionalistički neoklasicizam je dominantan u Engleskoj od 1720.-1760.*
oživljavanje paladijanizma
- Najraniji primer neoklasicizma, t.j. istoricizma, predstavlja oživljavanje antike prekorenesansnog posrednika Andrea Paladija (međuzavisnost politike ideja i umetnosti)- političku pozadinu odražava borba između "torijevaca" i "vigovaca"- Vigovci, liberalni merkantilisti racionalnih pogleda na svet protive se političkimkonotacijama barokne arhitekture i vraćaju se Paladijevoj smirenosti i racionalnosti. Paladio je bio ponovo cenjen i zbog velikog broja vila prilagođenih potrebama trgovačke aristokratijetesno vezane za svoje posede. U Paladiju se treži arhitektonski pandam naučnim dostignućimaXVIII v. kao suštoj suprotnosti barokne izveštačenosti (koju su prezirali), a zaboravili da je paladijanizam u Engleskoj uveo Inigo Džouns - kao sredstvo za sprovođenje apsolutnih pretenzija dinastije Stjuart
- Erl od Barlingtona, Ričard Bojl
(najznačajniji, III Erl od Barlingtona); društveni položaj,finansijska sredstva, intelektualni potencijal su mu omogućili da bude zasnivač pokreta kojidominira od 1720. do 1760.
1. kuća Čizik, okolina Londona, 1725.
-> je najpoznatije delo paladijanske arhitekture uEngleskoj - uzor: rotonda Paladija iz 1550. godine kod Vićence -> rotonda: centralni blokoblika kocke, unutar koga je cilindrično jezgro koje izlazi spolja kao kupla, nalik na Panteon;neodlikuje se ortogonalnom jasnoćom originala, umanjen i iskomplikovan ulazni portik sakomplikovanim stepeništem, asimetrična kompozicija masa (samo sa jedne strane - kodrotonde je sa 4 strane jonski trem), dvodimenzionalni karakter zidova, kupola kao da lebdi sa prozorima sličnim kao na rimskim termama (omiljen motiv Paladijevih sledbenika), krov pretrpan sa dimnjacima; ipak, kuća je u ono doba bila izraz uzdržanosti, jednostavnosti,discipline, racionalnosti; našim ima ovo delo je otelotvorenje komplikovanosti, koja proističe iz činjenice da se Barlington ipak nije mogao odupreti tradicionalnom antiklasičnomduhu- rotonda: suština 3D, integralne celine i jasnoće karakteristične za italijansku renesansu,enterijer: Vilijem Kent
2. društveni dom (Assembly Rooms), Jork, 1730.
-> (1828. izmenjena fasada)- za plemstvo iz Jorka- najzrelije delo: umesto imitiranja Paladija, Barlington se rukovodi Paladijevimrekonstrukcijama antike (Barlington je bio u posedu zbirke Paladijevih crteža)- "sala za igranje" duga preko 30 m; Balington je uzeo dužinu od 18 stubova (jer jenedostajala dužina staroegipatske dvorane u nepotpunom Paladijevom planu, kao uPaladijevoj rekonstrukciji bazilika (Paladio je napisao da ga staroegipatska dvorana podsećana baziliku) - elementi: bazilika + terme); po Paladijevom opisu na način kako su dvoraneradili stari Egipćani bez obira na praktične potrebe; izdužen prostor pravougaonog oblika bazilikalnog tipa, sa gustom korintskom kolonadom i sa uskim bočnim brodovima; praktičninedostatci (uski razmaci stubova, širina broda jednaka samo 2x prečnik stuba) posledica sutežnje za uspostavljanjem klasičnog standarda- fasada: nije našao u Paladijevim spisima fasadu staroegipatske dvorane, ali on nije gradio ninju; za fasadu - drugi stari izvor: ikonografija rimskih carskih termi (iz Paladijevih crteža) ->duhovitost -> palata za javnu razonodu, dijagrmaski svedena - dominiraju "thermae" prozori -karakterističan motiv (Dioklecijanova kupatila - terme)3

Activity (7)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Bojana Gluscevic liked this
Nebojša Petković added this note
nije moje... nasao... o.O
Dragana Kozomora liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->