2
Actueel
Nummer 39 februari 2011
Subsidie voor beteremonitoring van Crohn
Coloscopie is het standaard darmonder-zoek voor het vaststellen en monitoren vande ziekte van Crohn. Dit is een belastendonderzoek, waarbij een kijkbuis in de darmenwordt geschoven. MRI-scans worden daaromvaak als alternatief gebruikt om het verloopvan de ziekte en de reactie op behandelingte monitoren. De TU Delft gaat samen metzes Europese partners uit de academischewereld en het bedrijfsleven een objectieve,kwantitatieve methode ontwikkelen voor debeoordeling van deze MRI-scans. De EU heefteen subsidie van drie miljoen euro aan ditzogenoemde VIGOR++ project toegekend.De onderzoekers verwachten dat met dezenieuwe methode op termijn de ziekteactiviteitbij de ziekte van Crohn beter is vast te stellen,en dat mogelijk het aantal coloscopieën kanworden verminderd.
Chronische darmontstekingsziekten vormeneen van de grootste medische problemen inde Westerse wereld. Meer dan een miljoenEuropeanen lijden er aan; in 700.000 gevallengaat het om de ziekte van Crohn (een auto-immuunziekte). De ziekte van Crohn is eenchronische darmziekte, waarbij perioden vantoegenomen en verminderde ziekteactiviteitelkaar afwisselen. Daarom is het belangrijk om de gradatie van de ziekte regelmatig te beoordelen, om zo de behandeling goed in testellen.
Belastend
Voor de beoordeling van de ziekte van Crohnworden vragen gesteld door de arts in com- binatie met een coloscopie, waarbij stukjesweefsel worden weggenomen (biopten). Deconclusies uit de vragen zijn echter niet altijd even betrouwbaar. Bovendien wordt colosco- pie als erg belastend ervaren, omdat de dikkedarm eerst met laxeermiddelen gereinigd moet worden en er een kijkbuis via het rectumin de darm wordt geschoven. Dit maakt hetminder geschikt om de methode regelmatig(voor monitoring van de ziekte) toe te passen.MRI-scans worden daarom steeds vaker ge- bruikt voor het beoordelen van ziekteactivi-teit. “De beoordeling van de MRI-scans isop dit moment echter nog niet erg objectief”, benadrukt Jaap Stoker, hoogleraar Radio-logie aan het Academisch Medisch Centrum(AMC). “Objectieve technieken om de MRIte beoordelen stellen ons naar verwachtingin staat om de ziekteactiviteit bij de ziektevan Crohn beter te monitoren. Dit is belang-rijk voor de behandeling die bij bijvoorbeeld langdurig medicijngebruik bijwerkingengeeft en kostbaar is.” De TU Delft gaat metzes Europese partners een nieuwe methodeontwikkelen in het zogenoemde VIGOR++ project. Onderzoeker en projectleider dr.Frans Vos, werkzaam bij de TU Delft en hetAMC: “Wij gaan objectieve methoden onder-zoeken om de (ernst van de) ziekte op kwan-titatieve wijze vast te stellen met behulp vanMRI-scans. Met MRI-beelden is het namelijk mogelijk om de darmwanddikte, de mate vandoorbloeding en de mate van gelaagdheid vande darm te meten. Hierin zitten aanwijzingenvoor de mate waarin de ziekte van Crohn zichmanifesteert. De patiënt krijgt hierbij alleeneen contrastmiddel via een ader toegediend.Het is in essentie een ICT-project. Het gaatimmers om statistische patroonherkenning.Daarvoor is het onder meer nodig om eerstgrote hoeveelheden MRI-beelden te analyse-ren.” De TU Delft is penvoerder van het con-sortium en werkt in dit project samen met hetAMC, University College London Hospitals,ETH Zürich, het Zuse Instituut Berlijn en deBritse bedrijven Biotronics3D en Vodera. DeEU heeft een subsidie van drie miljoen eurovoor het VIGOR++ project beschikbaar ge-steld (vanuit het Zevende Kaderprogamma).Het totale project kost vier miljoen euro.
Deze jaarwisseling is door alle Nederlandseoogartsen voor de derde keer het aantal ende ernst van oogletsels veroorzaakt door zelfafgestoken vuurwerk geregistreerd. In ver-gelijking met voorgaande jaren is het aantalslachtoffers teruggelopen. Het totale aantalogen met blijvend letsel blijft echter elk jaarstijgen. Dit jaar zijn zestien ogen blind gewor-den waarvan zeven totaal verwijderd moestenworden.
Tjeerd de Faber, oogarts in Het Oogzieken-huis Rotterdam en woordvoerder van het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap(NOG): “Helaas blijft het totale aantal ogenmet blijvend letsel ieder jaar stijgen en hoeweler dit jaar minder ogen blind zijn gewordendoor vuurwerk, is elk blind oog er nog steedséén teveel.” Dit jaar moesten 251 patiënten behandeld worden met letsel aan 307 ogen.Het aantal ogen met blijvend letsel stijgt dit jaar naar 117. In voorgaande jaren was dit 99(2008/2009) en 115 (2009/2010). De helftvan de patiënten is jonger dan twintig jaar ennegentig procent van alle slachtoffers is vanhet mannelijke geslacht. Vijftig procent (126)stak zelf vuurwerk af en vijftig procent (125)was omstander. Voorafgaande aan deze laat-ste jaarwisseling is veel aandacht geweestvoor het risico op oogletsel door vuurwerk.Zo werd in diverse campagnes, zoals die vande Benidorm Bastards van Consument enVeiligheid, het opzetten van een vuurwerkbrilgestimuleerd. Daarnaast werd de vuurwerk- bril door diverse ziekenhuizen in het geheleland verkocht. De genoemde cijfers zijn ge- baseerd op een registratie tot 24 januari 2011.De definitieve cijfers van de derde landelijkeregistratie worden door het NOG tijdens het NOG-congres op donderdag 31 maart bekend gemaakt.
Zestien blinde ogen door vuurwerk
De province Limburg steekt een halfmiljard euro in de versnelde ontwik-keling van de Chemelot Campusin Sittard-Geleen en de MaastrichtHealth Campus, waardoor in dekomende tien jaar 2100 nieuwebanen voor kenniswerkers ont-staan.
De masterplannen voor de beidecampussen zijn onlangs door gouverneur Léon Frissen overhan-digd aan minister Maxime Verha-gen van Economische Zaken, Land- bouw en Innovatie. Limburg vraagtminister Verhagen om mee te helpende campussen te ontwikkelen. Het plan van de Chemelot Campus is totstand gekomen door een bijzondere publiek- private samenwerking van de provincie Lim- burg, DSM, Universiteit Maastricht/Maas-tricht Universitair Medisch Centrum+. Sindsmaart vorig jaar zijn deze partijen verenigd ineen consortium. Het plan Maastricht HealthCampus is het resultaat van het samenwer-kingsverband tussen de provincie Limburg, degemeente Maastricht, Universiteit Maastricht/Maastricht Universitair Medisch Centrum+en LIOF. Op deze campus wordt bedrijvig-heid ontwikkeld vanuit medisch, neuro- engezondheidswetenschappelijk onderzoek. Demasterplannen voorzien er in dat de campus-sen door één organisatie aangestuurd gaanworden. De ambities zijn groot. Limburg wilde top in de wereld worden op het gebied vanonderzoek en nieuwe materialen en een beteregezondheid. Het plan past in het kabinets- beleid om Zuid-Oost Nederland als Brainportop de kaart te zetten. Brainport wordt dan metSeaport (Rotterdam) en Mainport (Amster-dam) dé economische motor van Nederland.Op de Limburgse campussen komt een groteverwevenheid van onderzoek, onderwijs, patiëntenzorg én bedrijvigheid. Daardoor kunnen studenten, clinici en onderzoekers ge-makkelijk hun eigen onderneming starten opde campussen. Of bestaande ondernemers hunondernemingen laten groeien. Nieuwe vond-sten moeten op deze manier sneller wordenomgezet in commerciële producten.
Oogletsels2008/20092009/20102010/2011
Patiënten268307251Zelf-afstekers116146126Omstanders152161125Aantal ogen315356307 Niet-blijvend letsel216241190Blijvend letsel99115117Visusverlies475336Blind242516Verwijderde ogen1597
Versnelde ontwikkeling Health Campus
Minister Edith Schippers van VWS wil een ver-bod op fusies tussen ziekenhuizen en verze-keraars. Ook moet de zorg dichterbij huis en‘s nachts en in het weekend bereikbaar zijn.Dit schrijft minister Schippers in een brief metbeleidsvoornemens die zij eind vorige maandnaar de Tweede Kamer stuurde.
Met haar beleidsdoelstellingen schetst Schip- pers hoe zij in deze kabinetsperiode de ge-zondheidszorg in Nederland 21ste eeuw-proof maakt. Ook geeft ze ermee aan hoe ze de ge-volgen van vergrijzing, het dreigende perso-neelstekort en oplopende kosten te lijf gaat.Minister Schippers wil borgen dat goede zorgvoor iedereen betaalbaar en beschikbaar blijft.Ze wil onder meer dat de basiszorg (zoalshuisartsen, (wijk)verpleegkundigen, apo-thekers, fysiotherapeuten) een stevige come back in de buurt gaan maken. Zorgverlenersmoeten overdag, ’s avonds, ‘s nachts en in hetweekend beter bereik- en beschikbaar zijn; inde stad en op het platteland. Dit scheelt ook in de kosten. Wanneer eenvoudige vormenvan zorg in de wijk verleend worden, kunnenziekenhuizen zich toeleggen op de complexe-re, specialistische zorg. Verder verdwijnt hetvaste ziekenhuisbudget en de huidige inge-wikkelde productstructuur wordt sterk vereen-voudigd. Ook zal het aantal vrij te onderhan-delen prijzen maximaal worden uitgebreid. Zokunnen ziekenhuizen worden beloond naar prestatie. Het aantrekken van privaat kapitaalvoor aanbieders van medisch specialistischezorg wordt makkelijker gemaakt. Dit stimu-leert innovaties, doelmatigheid en uiteindelijk de kwaliteit van de zorg. Onder strenge voor-waarden wordt het mogelijk voor aanbiedersvan medisch specialistische zorg om winst uitte keren. Dit vermindert de afhankelijkheid van banken voor het verkrijgen van kapitaal.Fusies tussen zorgverzekeraars en zorgaan- bieders worden wettelijk verboden. De verze-keraar dient bij de zorginkoop nieuwe initia-tieven onbevooroordeeld tegemoet te treden.Vorige week woensdag debatteerde de TweedeKamer over de brief van minister Schippers.De genoemde plannen worden in de loop vandit jaar verder uitgewerkt.
Schippers presenteert beleidsvoornemens
Basiszorg als de apotheek moet een stevige come back in de buurt maken.
DE HOEKTAFEL
Vicepremier Maxime Verhagen ontvangt uit handen van LimburgsGouverneur Léon Frissen het masterplan voor de Chemelot Campusen de Maastricht Health Campus.