~ 1 ~
UNIVERSITETI I TIRANESFAKULTETI I SHKENCAVE SOCIALEDEPARTAMENTI PSIKOLOGJI PEDAGOGJIVITI AKADEMIK 2010-2011
LENDA: PSIKOLOGJIA E ZHVILLIMIT TE FEMIJES
TEMA: PERJETIMET EMOCIONALE NE SHTATEZANI
PUNOI: L.
Gj
~ 2 ~
Shtatëzania dhe përjetimi i saj është kaq i ndryshëm në aspektet e saj psikologjike, si personaliteti i cdo gruaje, dhe si rrjedhojëështë disi e vështirë të bëhen përgjithësime.
Të qënurit nënë, është periudha më e bukur dhe entuziaste në jetën e një gruaje. Shtatëzaniaparaqet një gjendje të re jo vetëm në pikëpamje fizike por edhe në atë psiqike. Kjo ndodh ngasegratë nuk e dinë se çfarë i pret. Janë të vetëdijshme se foshnja që presin do tu ndërrojë të gjithaaspektet e jetës së tyre, që nga emocionet, marrëdhëniet me partnerin, karierën, nevojat ereja«Është shumë normale që shtatëzënat të jenë të preokupuara për shtatëzaninë. A do tëjetë foshnja mirë, si do të shkojë lindja, si do të ia dalin mbanë në anën financiare, dhe nëgjendjen e tyre nën ndikimin e hormoneve, nuk është edhe aq e lehtë të ballafaqohen me tërë atopikëpyetje.Përgjatë shtatëzanisë, gruaja kompleton procesin evolutiv lidhur me identitetin femëror.Në këtëinterval evolutiv, gruaja përballet me ndjesi dhe sjellje regresive, pra që kanë të bëjnë meperiudhën e fëmijërisë.Ajo ndjen nevojën e të qënit në qëndër të vëmendjes dhe e përkëdhelur, eshfaq njëlloj brishtësie emocionale, e cila mund të manifestohet me ulje-ngritje humori dhe meshprehjen e papritur të emocineve të tilla si trishtimi apo zemërimi. Ndryshimet e humorit mëevidente janë gjatë tremujorit të parë kur gruaja ballafaqohet me faktin që është shtatëzënë. Nëkëtë fazë mund të ndjehet gjithashtu, nevoja instiktive, ndonjëherë e pavetëdijëshme, etëriafruarit me nënën e saj dhe të zgjidhë ndoshta edhe konflikte të pazgjidhura. Përballja menënën vjen nga nevoja e të ndërtuarit një identitet të vetin si nënë, për të marrë shembull ose jo,nga ajo.Në periudhën e shtatëzanisë, femra duhet të ndërrojë në një farë mënyre edhe ³statusin´ e saj:nga bijë në nënë, një pasazh ky ekzistencial i krahasueshem me një krizë të vërtetë. Do të vihetnë provë për kapacitetet e saj, për të mbrojtur dhe edukuar, mbi aftësitë e saj. Në këtë periudhë,gruaja në pritje jeton shpesh një konflikt midis dy tendencave të kundërta: rritja dhe regresioni.Nëse nga njëra anë, shtatëzania është eksperienca e zhvillimit në tërësi, është kështu, hapi drejtnjë faze pjekurie, nga ana tjetër, është periudha në të cilën verifikohen terheqje mbrapsh dhendjellje ³fëmijërore´.Në fillimet e shtatëzanisë, gruaja është e përqëndruar në pranimin e faktit se ështëshatëzënë.Edhe nëse ka qënë e programuar dhe e dëshiruar, mund të përjetojë gjëndjemëdyshjeje në të cilat pranimi dhe refuzimi gërshetohen.Mendimi i ndryshimeve që e presin,³pesha´ e përgjegjësive të ardhshme, ndërthuren me dëshirën dhe gëzimin përamësi.Ndryshimet trupore, e vënë gruan përballë një lëkundje emocionale, si pasojë endryshimit të formave të saj.Ijet rrumbullakosen, pesha rritet e vihen re ndryshime somatike.Shqetësime si: të përziera, lodhja, ndryshimet hormonale dhe´ bezditë´ e tjera tipike tështatëzanisë, kanë ndikim edhe në një nivel psiqik.Vështirësitë gjatë shtatëzanisë janë më të dukshme në gratë që kanë investuar në karrierë e nëprofesion.Dhe qe e kanë të vështirë ta integrojnë të qënurit nënë me stilin e tyre të jetes, shpeshtë konsoliduar prej vitesh. Kontrasti nga pritshmëria sociale, sipas të ciles një grua shtatëzënë
~ 3 ~
duhet të jetë e lumtur, është tërmeti i pasigurive që gruaja përjeton. Sjell ndjesi të forta faji,edhe përkundrejt fëmijës që do të lindë.Komunikimi dhe marrëdhenia me krijesën brënda sajPas kapërcimit të fazave të para të ³trazimit´, gruaja fillon ti kthejë vëmendjen anës së saj tëbrëndshme. Edhe pse ajo e vazhdon aktivitetin e përditshëm e të zakonshëm, fokusohetinstiktivisht në botën e saj të brëndshme, dhe tek fëmija. Është një kërkim i kontaktit mefëmijën që po rritet brënda saj, një gjëndje simbiotike, e cila do vazhdojë deri pas lindjes përshumë kohë. Simbioza është një gjëndje natyrale dhe instiktive, që lind mes nënës dhe fëmijësdhe që ka si funksion të mbrojë apo favorizojë mbijetesën e fëmijës, të stimulojë marrëdhëniendhe lidhjen afektive mes tyre.Lëvizjet fetale sjellin te nëna fantazitë për fëmijën që do vijë nëjetë, ajo ndjen lëvizjet e tij, fillon të imagjinojë sikur luan me të, mundohet të krijojëbashkëbisedime me të.Depresioni gjatë shtatëzanisë10-20% e grave gjatë shtatëzanisë vuajnë nga depresioni.. Gjëndjet emocionale të nënës, nësejanë të vazhdueshme, të jetuara negativisht dhe të shoqëruara nga mendime autokritike tëpërsëritur, mund tëinfluencojnë rrjedhën e shtatëzanisë. Duket në fakt, që pikërisht në fazat epara të shtatëzanisë stresi mund të shkaktojë dëmtime të thella në sistemin nervor qëndror tëfetusit. Të dhëna nga studime të ndryshme ja atribuojnë stresit përgjegjësinë e shumë aborteve,në fillimet e shtatëzanisë të cilat nuk kanë shkaqe të tjera. Stresi e rrit tre herë rrezikun e abortitspontan.Edhe pse studiuesit i kërkojnë shkaqet e verteta akoma nuk ka përgjigje për abortet,tëcilat nuk marrin përgjigje tjetër.Studiuesit hedhin hipoteza se abortiështë një reaksion apo veprim i trupit, icNdonjëherë,trajtimi i depresionit pas lindjes i referohet dhimbjes së lindjes, por që mund të kapërcehet nganëna, kur ajo e lidh atë ngushtësisht me marrëdhënien që do të krijojë ajo më vonë mefëmijënili, parandalon një shtatëzani që do të sillte problem në mirëfunksionimin e organizmit tëgruas.Shqetësimet psikologjike , që mund të manifestohen gjatë shtatëzanisë, janë kryesisht të lidhurme:
y
Transformimet biologjike
y
Trasformimet psikologjike.Gjëndja ankthioze depresive në tre muajt e parë tështatëzanisëështë më e dukshme dhe mund tëmanifestohen në mënyra të ndryshme si:
o
Atak paniku.
o
Ankth i përgjithshëm.
o
Ankth ekstrem.
o
Shqetësime somatoforme.
o
Ulje ngritje humori të ekzagjeruara.
o
Lodhje e trazim.
o
Humor thellësisht të trishtuar apo të irrituar.
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
PERJETIMET EMOCIONALE GJATE SHTATEZANISE
SHTATEZANIA DHE EMOCIONET
2.0K
Reads
1
Readcasts
9
Embed Views
Recommended
Notes
Load more
