Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
4Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Uvod u Pravo_skripta

Uvod u Pravo_skripta

Ratings: (0)|Views: 1,433|Likes:
Published by tm118

More info:

categoriesBusiness/Law
Published by: tm118 on Mar 04, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, DOC, TXT or read online from Scribd
See More
See less

01/16/2013

pdf

text

original

 
Norma
Норме су правила понашања које регулишу међуљудске односе, стања ипонашања.
Старе колико и организован живот у друштву.
Друштвене и
природне норме.
Природне норме
Настају мимо воље и утицаја човјека, настају снагом неминовности, нпр.смрт.
Резултат природних законитости.
Немају циљ и санкције, дјелују на материју.
Друштвене норме
Упућене су и дјелују на свијест човјека.
Резултат су воље човјека.
Имају санкције и циљ.
Обичаји, морал и правне норме су друштвене норме.
Обичаји – правила која настају дуготрајним понављањем.
Морал – облик свијести.
Pravna norma
pravo predstavlja svojevrstan sistem pravnih normi.
za razumijevanje pravnog sistema polazimo od pravnih normi kao njegovogelementarnog dijela.
pravna norma - pravilo o ponašanju ljudi (subjekata prava) sankcionisanomonopolom fizičke sile kojim raspolaže država,
norma koju donosi suverena vlast ili od nje delegirani subjekt.
obavezna pravila, zapovijesti o ponašanju u društvu, garantovana državnimautoritetom.
Pravna norma
vrsta društvenih normi u užem smislu riječi i od ostalih društvenih normi razlikujuse upravo prema sankciji koja stoji iza dispozicije sadržane u njima.
pravne norme, u odnosu na ostale društvene norme u užem smislu riječi, pojavilesu se najkasnije, zajedno sa nastankom države.
Pravna norma
pravne norme predstavljaju najprostiji element prava (atom prava) te se zbog togane mogu razložiti na svoje sastavne dijelove koji bi mogli samostalno da postoje i da seprimjenjuju.
pravila ponašanja koja uređuju odnose među ljudima,
mogu biti u različitom odnosu prema subjektima prava kojima su upućene(adresatima).
različite vrste pravnih normi.
Pravna norma
 
ona je zahtjev koji izdavalac norme upućuje drugima da motiviše njihovoponašanje.
Izdavalac pravne norme - adresantom pravne norme (onaj koji je upućujedrugima).
oni kojima je pravna norma upućena nazivaju se adresatima pravne norme.
Šta nije bitno za pravnu normu?
pravna norma je društvena norma koja se od drugih društvenih normi (npr.morala, religije, običaja) razlikuje po svojoj vezi s pravnom vlašću i pravom.
za
pravnu normu nije bitno
:
1. sadržaj - pravna norma može pravno obličiti bilo kakav sadržaj,
2. oblik - nije bitno da li je ona u pisanom ili nepisanom obliku,
3. rok trajanja - nije bitno koliko će trajati.
Šta je bitno za pravnu normu?
1. njena vezanost sa pravnom vlasti (tj. državnom vlasti i drugim državno-pravnim činiocima).
2. njena
efikasnost 
- svojstvo pravne norme da utiče na ljudsko ponašanje i da senjezinim zahtjevom formiraju društveni odnosi.
Stvaranje pravne norme
Stvaranje pravne norme
:
a)
 
neposredno
(pravna vlast stvarajući pravnu normu daje joj sadržaj koji nenalazimo ni u jednoj društvenoj normi)
b) posredno
(pravna vlast stvarajući pravnu normu daje joj sadržaj koji većnalazimo u nekoj društvenoj normi i time ga stavlja u pravnu sferu).
Vrste pravnih normi
u teoriji prava je uobičajeno da se pravne norme dijele prema
2 osnovnakriterijuma
:
1. prema
kriterijumu uslovnosti
- uslovne i bezuslovne pravne norme i
2. prema
kriterijumu broja subjekata
prema kojima su upućene (adresati) – opšte, posebne i pojedinačne pravne norme.
Uslovne i bezuslovne pravne norme
uslovne norme
- one norme koje se donose za društvene odnose koji u momentunjihovog stvaranja još uvijek nisu nastali (ne postoje), ali se očekuje (razumno) da ubudućnosti nastanu.
bezuslovne pravne norme
- donose se za već nastalu situaciju i primjenjuju seodmah.
Opšte, posebne i pojedinačne pravne norme
 
1)
opšta pravna norma
- ona koja je upućena svim građanima na državnomteritoriju, Ustav;
2)
posebna pravna norma
- ona koja se upućuje samo određenoj grupi građana,a ne svima, Zakon o državnim službenicima;
3)
pojedinačna pravna norma
- ona koja se upućuje bilo nekom pojedincu ilivećem broju pojedinaca, a glavna karakteristika joj je da pravno rješava neki individualnislučaj, ujedno neponovljiv npr. sudska presuda.
 
Pravna norma s obzirom na teritorijalno važenje
a)
generalna pravna norma
- vrijedi na čitavom državnom teritoriju
b)
partikularna pravna norma
- vrijedi samo na određenom dijelu državnogteritorija.
Tri načela (principa) važenja pravne norme:
1.
načelo teritorijalnosti
- pravna norma vrijedi na teritoriju neke države iprimjenjuje se na pravne subjekte koji se nalaze na tom teritoriju.
2.
načelo personalnosti
- pravna norma primjenjuje se na pravne subjete koji su unaročitoj vezi sa tom državom, tj. na lica koja su državljani te države
Tri načela (principa) važenja pravne norme:
3.
načelo eksteritorijalnosti
- pravne norme koje daju određene pravnepovlastice za lica i osoblje diplomatskog predstavništva jedne zemlje u drugoj, npr.imunitet, davanje azila;
Najčešće se primjenjuje načelo teritorijalnosti
, ali postoji niz situacija kad seprimjenjuje i
načelo personalnosti
, česta je upotreba kombinacije ova dva načela.
Elementi pravne norme
 
i pored mnogobrojnih i različitih shvatanja, uobičajeno je da se govori očetvorodijelnoj strukturi pravne norme:
1.
hipoteza (pretpostavka) dispozicije
(određuje činjenice koje moraju postojatida bi se dispozicija primijenila),
2.
dispozicija
(pravilo ponašanja ljudi),
2.
pretpostavka sankcije
- prekršaj – delikt (opis činjenica koje su uslov zaprimjenu pravila koja su sadržana u sankciji),
3.
sankcija
(se odnosi na lice koje je prekršilo dispoziciju).
Pretpostavka dispozicije - hipoteza
hipoteza pravne norme predstavlja onaj njen element u kome se određuju uslovipod kojim se pravna norma primjenjuje, odnosno u kome se opisuju činjenice kojeizazivaju potrebu za regulacijom jednog društvenog odnosa ili događaja kao pravnogodnosa i kao pravnog događaja.
pretpostavka nije norma, nije pravilo o ponašanju, ona je opis činjenica koje suuslov za primjenu dispozicije.
Pretpostavka dispozicije
Zove se tako zato što određuje događaj koji još nije tu, koji se predviđa kaomoguć, koji je, čak, možda, vjerovatan ili normalan, ili i nezbježan, ali koji tek treba dase desi.
Ako norma glasi: “Svako ko ima imovinu dužan je platiti porez” riječi “Svako koima imovinu” jesu pretpostavka dispozicije te norme.
Kakva može biti hipoteza?
Ona može biti
potpuno određena
, tj. takva da su u njoj samoj navedene činjenicekoje određuju njenu primjenu, zatim
relativno određena
kada zakon na neki načinograničava slobodu rješenja pitanja umjesnosti ili neumjesnosti primjene pravne norme i
neodređena
, kada zakon propisuje primjenu neke mjere samo u slučaju ako to smatrajuza cjelishodno odgovarajući državni organi.

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->