Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Literatura istroromână (rumeră)

Literatura istroromână (rumeră)

Ratings: (0)|Views: 83|Likes:
Published by valer_crushuveanlu

More info:

Published by: valer_crushuveanlu on Mar 07, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/28/2011

pdf

text

original

 
Juva-j pulju
 
Robert Doričić 
Trekut av nuškât, ma, ne previše ånj, de kând av ur din Žejân odlučit ke va aråta, sire šiåljc, ke Brseč nu mora fi više mera de lok če-j jåko departe, ka ši kum av betâri Žejånciužåjt ziče. Ma tot štim ke ku iskustva ši besęde de betâri nu se urta, pak â ši-j av čela zasvaki slučaj aflåt fętina ân Dråga. Deset kilometri maj mânje fost av dosti de pure skupa šiljubav ši čela običaju nepisęjt. Čela din Žejân av fost ašå zadovoljân ke kum ke av čå totopravit, pak n-av vred ni mes za tim ke atresu juva bivę nu-j već ân selište sup pičore deŠija, već o četåtice „pod Uškun" juva-s „kućice bele".Ma seglih, nu va rabi spuravęj previše ke s-av, zičem, „majnaredna mera de kåle" sakilekråj de ćedân nanovo merit. Maj majånće jelj doj ânš, hmålim, ši atrejile ku jelj, derupoj ânvetura. Virer ân sus, dumireka ân žos, trekavęjt av ča vetura čå ista kåle prende avnesričân Ćić lu Gervais ažutåt a sev åsiru ân sus porivuj pljir voz de kârbur. Čire va šti, seav ča zi, za razliku de Ćić, nono „Barkefaren" ku gospoda avut maj više sriče.Turnåm na akmo a čela miku ân vetura. Kând av vetura trekut čåle mušåte „zvonejskenjivi" kåre l-av såka vota lasåt fara såpa, je n-av ni štivut ke dupa zådnja kâsljånska selišteje nu-j više „mići Frlanov" već av postanit „čela miku lu Ovčarić".Putę ręm spure ke sta štorije nuj niš drugåča de čuda slične „kråj de ćedân migracije", šiavę ręm pråvo. Ma lasåm neka čela miku vire ân kåsa juva bives nona ši nono. Ušile seraskljidu e dupa če-l nona vlaje an mâre, šutka-l ši l-ântręba: "Juva-j pulju?", e čela mikaråta ân vrh de vetrina ân kuhinje kâtra gåjba. Miku nu ânzelęže če-j čå „pulju" ma štije searåta ku mâra kâtra vrhu de vetrina ke vor toc pošni pljeskęj - lu čela miku čå-j dostaatunče. Je av akacåt a sa någrada: Toc âlj pljeskes ši je-j akmo centâr de tot če se ân kåsadogajvę.„Juva-j pulju?" fost av a męle prve besęde če pametes de limba de kåra astez kuvintåm.Ku cåjt, pre vrhu de vetrina n-av fost više gåjba ni pulju ân jå, ni jo n-åm fost ašå mik ke-mmores toc pjeskęj. Samo o stvar ân čå kåsa la nona ši nono av ramås jednåka - limba kåras-av ân jå kuvintåt.E če ku „Juva-j pulju"? Če s-av dogodit ku čåle doj, trej besęde? Jåle s-av pljerdut ân čudade čåle nove, ka ši doj, trej pęne ân čå måra lipa „lu Bažeja", juva s-av ân vęra de sęraskupljujt čelji dela „Turčić".Pošnit am ânzelęže ke ašå nu se kuvinta samo ân a nostra kåsa; ašå kuvintu ši a nostrisusezi. Ašå av kuvintåt ši Ǻne kåra av såka domaręca adus hlebu le none din butiga; ašåav kuvintåt ši betâru Tone „lu Tuhtan", čela mårle om č-av ašå pomalo âmnåt, korak pokorak; ši Jivina „lu Mihålj" kårle av užęjt ćikęj ântruše la šterna. Ku čå limba pozdravljęt avKåtina le Gržinke Stipina kând s-av turnåt ku våčile din påše, ši ânka pljira kolona de omir,čuda de jelj če nu-s više ku noj, ali lu mik fečor atunče interesantni din razlog če samo ještije.Ma ku tot češći litråti de omir ši de štorije a lor, če s-av ku štajonele minjęjt ân kråj dećedân o ân vręme de ferije de šula ântre a mę mika pozornice - Ulica „la Sânkovci" o ânkåsa le none - fost am ka ši ku zidu de stâkla odvojit de tot če se dogajvę ko de mire.
 
Ku mire av kuvintåt „po kâsljånski", „materinjen zajike na ken san zgojen", ši tot ręš čåstavlę ka ši za gotovo se n-av o muljåra pošnit ugnivuj čela zid de stâkla. Fost am već ândoba, če putem ziče, kând se kuvinta de ânvecavęj žejånski, de ji ân „večernja šula", e nojåm komać pošnit: Nu šću ni kum ni zija kând, jå, stârpljiva šumåjštarica, e jo pljir de fomede ânvecavęj. Depårte av ča šula fost de tote šule de limbe de ća če astez konuštem. Jå n-av avut raspored, fost av fara pitanja: kât, kând; fost av ši fara ocjene. Dupa jå nu s-avakacåt certifikat de Oxford. Ânvecavęjt s-av e nu s-av moręjt. Jednostavno limba s-av živit,ma skrivši - j-av fost samo a nostra, le none ši a mę.Kum av akmo fost drugåče čåle iste štorije kåre am månće ašå čuda vote avzit. Fosta avakmo maj tåre besęde lu čaja Matina kând av fost jådân ke-v doznęjt ke lji s-av unuki igręjtku pipa de porcelan, čå dråga uspomena de zile kând av ku čelji din Mune vindavęjt ocetpreste Pemsko. Potut s-av avzi zadovoljstvo de filju a luj, Jože, če s-av turnåt din Merika,kând s-av nazirujt kâtra a så novofakuta kåsa - dvajset let de življenje maj aprope de Kinanego selišta, juva av a selj lasåt, ši mladost kåra av trekut akmo s-av splatit. Potut s-av šikręde kum av „am voj pure doj kârbure, k-am uroki dela oklji" ažutåt le sutle de ozdravi kel-av kåpu dorut, kum s-av ši pohvalit le prijåtelice kând s-av ânkârâkåte ku brentele de åpaturnavęjt dela fântâra.Rupoj, tot je čåsta fino, ma nu-j limba čå če na rabę de tremęte informacije ântre omir, e nula rabi samo kând na turnavęjm ân a nostre uspomene?Rabit av položi zadnjile ispit de a mę „večernja šula" e čå n-av fost lâhko. Atunče ręš majråd fåče ka ši betâra maja Ǻnica dela „Lukićevi" din Mune. Jå, nevęsta ân Žejân, o vuota avodlučit za vâk: Jå nu va kuvintå po žejånski ke l-av fost frika „da joj se ki van hiže ne birugav." „Razumin vas, stara mama, ma jo voj provęj!" - odlučit am.Fost av såkako: Fino s-av iznenadit, pohvalit m-av, odgovarujt mj-av po kâsljånski, ârs mis-av, ârs m-am ši jo, fost av jådni pre mire, ši jo am fost jådân pre mire ši pre jelj, ma nakråju jo-m položit! Hvåla va toc kårlji ac kuvintåt ku mire ši ânka vec, e cije, nona, hvålamaj više!De čå vręme a mę žejånska limba ši jo živim a nostru odnos zija dupa zija: O zi avem naråd, åta nu na želim druži ni ân minut. O zi kuvintåm ku vrur din Žejân ân Korzo ši ręm rådneka na ši åljc avdu, åta zi m-je rušire ân istile lok ši ku istile om. E dupa ča, ku spuraves maj dimboč želje ali tåjne, kåre samo ašå spuse akåcu pljira vrednost.Astez, minjes se ân mire zadovoljstva, ponos ši zahvalnost ke mj-av sudbina, Domnu,sriče, kum god vec kljemå čå če odrajvę a nostra življenja, dåt prilike k-am putut vlå de opårte de mire ši sta limba ši tot če åre ân sire spravito ka ši dota.Tot čå fakut m-av, zaspråve, bogåt om.
 
Rojšebaretica
Boris Doričić 
O vota av fost o mušåta fętica. Lumele âlj av fost Rojšebaretica. Ašå av vo kljemåt ke avpurtåt rojšu kapučo pre kåp.Užęjt-av ji čuda vote pârla maja-betâra preste kodru, juva av bivęjt. Måja av leRojšebaretice vâk kuvintåt neka prin kodru vred męže, neka nu lji se čeva fåče. Ši o zi avRojšebaretica ân kodru ân'jurbåt lupu. Fakut s-av ka ši ke-j bur ši a vo ântrebåt: „Mušåtafętico, kotro mež ânsa?" „Meg la maja-betâra", zis-av Rojšebaretica. „Bolna-j pak voj omârva ku jå fi, portu-l o mârva de bura pâre."Lupu lj-av fino zis, neka kåvta prende męže, pozdravit-av vo ši mes ća dela jå. Ma av åtoavut ân kåp. Lupu av târlit la kåsa le maje-betâre. Kolę-s čuda rož dupa kåre s-av askunsneka nu-l kunošte måja-betâra. Troštęjt s-av ke va misli ke-j Rojšebaretica. Potučit-av preuše ši av zis: "Måjo-betâra, jo sâm. Pok ânuntru veri?" „Viro, måla, ši šutka me", zis-avmåja-betâra. N-av štivut de če se lukra. Lupu n-av fost triba rugå. Skočit-av pre jå ši dinrovota av vo pojdit. Lupu n-av fost ku čå kuntent. Vrut-av pojdi ši Rojšebaretica. Vred avânveštit kiklja le måje-betâre, pre kåp â ši j-av pus bareta, ši zavučit s-av ân påt.Vâlje av verit Rojšebaretica, fino av pozdravit måja-betâra ši a vo ântrebåt:„Kum je?"„Mmm...Nu-j maj bire, fętico", mârmânjit-av lupu.„Kumile gros glås ari, måjo-betâra!"Lupu s-av uzmišęjt sup bilj. Rojšebaretica av mes kâtra påt ši av zis: "Kum ari ašå lunžmâr?"„Neka te pok maj bire stisni".„Kę ke ari ašå måra gura?", av zavikęjt Rojšebaretica.„Neka te pok maj bire pojdi!", zalatråt av lupu. Skočit av pre jå ši dinro vota vo pojdit.Satu, lupu av zadurmit ši zahârhânjit. Lovecu av pre čija trekut, ši av zis ke-j nušte čudno.Kljemåt-av måja-betâra ma nu s-av javit. Kând av lovecu vezut lupuluj-j mårle fole, štivut-av če s-av fakut. Raskljis-av lupuluj folele ši av zvadit ši spasit Rojšebaretica ši måja-betâra.Jåle s-av fino stisnit ši srično av renće živit.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->