Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Sınır Tanımayan Gazeteciler 2011 Türkiye Raporu

Sınır Tanımayan Gazeteciler 2011 Türkiye Raporu

Ratings: (0)|Views: 24|Likes:
Published by Emrah Göker

More info:

Categories:Types, Research
Published by: Emrah Göker on Mar 18, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/18/2011

pdf

text

original

 
 
1
ı
ld
ı
ı
m
 
TÜRK 
İ
YE: GÖZET
İ
M ALTINDA
İ
nternet Kullan
ı
c
ı
lar
ı
: 35.000.000 /
Ortalama ayl
ı
k gelir
: 560 ABD Dolar 
ı
/
Hapisteinternet vatanda
ş
ı
say
ı
s
ı
: 0
YouTube Efsanesi
Google’un sahibi oldu
ğ
u video payla
ş
ı
m sitesi YouTube’a ne olaca
ğ
ı
hakk 
ı
nda 2010 y
ı
l
ı
ndaTürkiye’de çok fazla
ş
ey yaz
ı
l
ı
p çizildi. May
ı
s 2008 y
ı
l
ı
ndan bu yana Türkiye Cumhuriyetikurucusu Atatürk’ü a
ş
a
ğ
ı
layan videolar nedeniyle eri
ş
ime kapal
ı
olan YouTube bir dizibeklenmeyen geli
ş
menin ard
ı
ndan Ekim 2010’da yeniden eri
ş
ilebilir konuma kavu
ş
tu.Haziran 2010’da, Türkiye Telekomünikasyon ve Bili
ş
im Üst Kurulu (TIB) internet hizmetsa
ğ
lay
ı
c
ı
lar 
ı
ndan yeni TouTube ba
ğ
lant
ı
l
ı
IP adreslerini bloke etmesini istemi
ş
tir. GoogleAnalytics, Google AdWords ve Google Docs gibi belirli Google hizmetleri dedondurulmu
ş
tur.5 Temmuz’da Türk medyas
ı
yetkililerin aç
ı
klamalar 
ı
nda bu kapatmaya dair belirli çeli
ş
kiler oldu
ğ
unu göstermi
ş
tir. Hakim Hayri Keskin, sitenin Internet Yasas
ı
n
ı
ihlal etti
ğ
i içinsansürlendi
ğ
ini do
ğ
rularken Ula
ş
t
ı
rma Bakan
ı
Binali Y
ı
ld
ı
ı
m hükümetin YouTube’un reklamgelirlerini vergilendirmeye çal
ı
ş
t
ı
ğ
ı
n
ı
ima etmi
ş
tir. Çe
ş
itli medya kanallar 
ı
nca aktar 
ı
lan
ı
klamalarda Cumhurba
ş
kan
ı
Abdullah Gül, sansüre kar 
ş
ı
oldu
ğ
unu ifade etmi
ş
ve ilgilikanunun de
ğ
i
ş
tirilmesi yönünde ça
ğ
ı
da bulunmu
ş
tur. “Türkiye’nin YouTube’u yasaklayan veGoogle’a eri
ş
imi engelleyen ülkeler aras
ı
nda olmas
ı
n
ı
istemiyorum. Mevzuat
ı
m
ı
za dair sorunlar var ise, bu sorunlar 
ı
n üstesinden gelecek yollar da olmal
ı
d
ı
r”.30 Ekim 2010’da Ankara’daki bir mahkeme YouTube üzerindeki yasa
ğ
ı
kald
ı
rm
ı
ş
ve bu karar uluslar aras
ı
topluluklar taraf 
ı
ndan umut verici bir ad
ı
m olarak görülerek ho
ş
kar 
ş
ı
lanm
ı
ş
t
ı
r.Ne var ki, efsane burada sona ermiyor. 2 Kas
ı
m 2010’da Ankara’daki bir mahkeme ülkeninana muhalefet partisi olan CHP’nin eski ba
ş
kan
ı
Deniz Baykal’
ı
n yapm
ı
ş
oldu
ğ
u bir 
ş
ikayetba
ş
vurusu üzerine YouTube’a yeni bir yasak konulmu
ş
tur. Baykal, kendisine benzeyen bir ki
ş
inin dost hayat
ı
ya
ş
ad
ı
ğ
ı
n
ı
gösteren bir videonun
İ
nternette dola
ş
ı
ma sokulmas
ı
n
ı
nard
ı
ndan istifa etmek zorunda kalm
ı
ş
t
ı
r. Mahkeme sonras
ı
nda durumu TIB’e iletmi
ş
vewebsitesinin yöneticilerinin kapatma cezas
ı
kapsam
ı
nda gizlili
ğ
i ihlal eden videolar 
ı
 kald
ı
rmas
ı
talimat
ı
n
ı
vermi
ş
tir, ki söz konusu ricaya, YouTube uymu
ş
tur.Yeni bir 
ş
ikayetin olmas
ı
durumunda YouTube’un tekrar kapanmayaca
ğ
ı
n
ı
n bir garantisiyoktur. Türkiye Mahkemeleri veya TIB’in görü
ş
hatt
ı
nda Facebook gibi sosyal a
ğ
lar 
ı
n olmas
ı
 da muhtemeldir. Bu ilk de olmaz: myspace.com “telif ihlalleri” nedeniyle Eylül 2009’dakapat
ı
lm
ı
ş
ve Ekim ay
ı
nda yeniden aç
ı
lm
ı
ş
t
ı
r. Vimeo video payla
ş
ı
m a
ğ
ı
sitesi CHP ba
ş
kanvekili Mehmet Akif Hamzaçebi’nin talebi üzerine Ankara ba
ş
savc
ı
l
ı
ğ
ı
taraf 
ı
ndan verilen“önleyici karar 
ı
n” ard
ı
ndan ki
ş
isel “suç” isnat edilmesiyle Eylül 2010’da günlerceyasaklanm
ı
ş
t
ı
r.Mart 2011’de Google’un sahibi oldu
ğ
u Blogger platformu, Türkiye’de eri
ş
im d
ı
ş
ı
 b
ı
rak 
ı
lm
ı
ş
t
ı
r. Yerel bir mahkeme Digitürk’ün telif hakk 
ı
n
ı
ihlal etti
ğ
i gerekçesiyle yerel futboloyunlar 
ı
ndan elde edilen veri ak 
ı
ş
ortam
ı
ücretlerinin çoklu Blogger websitelerinde ortayaç
ı
kt
ı
ğ
ı
yönündeki
ş
ikayeti üzerine 600000 Türk blogcusu taraf 
ı
ndan kullan
ı
lan tüm hizmetiyasaklam
ı
ş
t
ı
r.
 
 
2
Kapanan Yüzlerce Websitesi
Youtube’un
ş
ansl
ı
sonu, ülkedeki çevrimiçi kapatma ve sansürün kapsam
ı
n
ı
veya blogcularaveya net vatanda
ş
lar 
ı
na’ aktif net kullan
ı
c
ı
lar 
ı
na kar 
ş
ı
gerçekle
ş
tirilen tutuklamalari ve yasalmuameleleri göz ard
ı
etmenin bir mazereti olmamal
ı
d
ı
r.Engelliweb.com’a göre, yakla
ş
ı
k 8170 internet websitesi ya mahkeme karar 
ı
sonucu ya daTIB’in ba
ş
vurucu üzerine
ş
u an eri
ş
im d
ı
ş
ı
d
ı
r. Haziran 2010’da Avrupa Güvenlik ve
İş
birli
ğ
iÖrgütü (OSCE), 5000’in üzerinde sitenin son iki y
ı
l içinde kapat
ı
ld
ı
ğ
ı
yönünde tahmindebulunmu
ş
tur. 2009 y
ı
l
ı
nda ise, söz konusu rakam
ı
n keyfi veya siyasi nedenlerden dolay
ı
3700civar 
ı
nda oldu
ğ
u tahmin edilmektedir.Ne var ki, rakamlar yükseldiyse bile, bu yeni websitesi say
ı
lar 
ı
n
ı
n artt
ı
ğ
ı
anlam
ı
na gelmek zorunda de
ğ
il. Bloklanan sitelerin ço
ğ
u erotik veya pornografik veya
ş
ans oyunlar 
ı
üzerineveya da futbol maç
ı
içerikli. Di
ğ
erleri ise, gey topluluklara veya bilgi yaymaya odaklan
ı
yor-Örne
ğ
in, Kürt meselsi hakk 
ı
nda-veya üst düzey yetkilileri ele
ş
tiriyor veyahut terörist örgütler olarak addedilenleri tart
ı
ş
ı
yor.Atatürk, Türk Ordusu, ulus, az
ı
nl
ı
klar meselesi- ba
ş
ta Kürtler olmak üzere- ve sözde “terörist”örgütler hala oldukça ihtilafl
ı
konular. Üst düzey yetkililerin i
ş
ledi
ğ
i suçlar 
ı
ı
klamak gittikçe riskli bir te
ş
ebbüs hale geliyor. Ayd
ı
n ilindeki yerel bir gazete olan Çine U
ğ
ur’unwebsitesi, Çine Kaymakam
ı
Celalettin Cantürk hakk 
ı
ndaki ele
ş
tirel bir yaz
ı
nedeniylemahkeme karar 
ı
yla Eylül 2010’da kapat
ı
lm
ı
ş
t
ı
r.
Ş
u an yarg
ı
lanan gazetenin yay
ı
n yönetmeniY
ı
lmaz Sa
ğ
l
ı
k, söz konusu suçlu yaz
ı
y
ı
kald
ı
rmaya zorlanm
ı
ş
t
ı
r. Herhangi bir tart
ı
ş
maforumunda kullan
ı
lan herhangi bir sert dilin ilgili websitesini kapatmay
ı
tetiklemesimuhtemeldir. Gazetevatan.com ve egitimsen.com.tr’de oldu
ğ
u gibi.
Mevzuattan destek alan bir sansür?
Internet üzerine 5651 say
ı
l
ı
Yasa, websitelerinin toplu kapat
ı
lmas
ı
n
ı
sa
ğ
lamaktad
ı
r. OSCE, bunedenle Türkiye’yi ifade özgürlü
ğ
ünü iyile
ş
tiren reformlar 
ı
uygulamaya ça
ğ
ı
rmaktad
ı
r. Sözkonusu Yasa’n
ı
n 8. Maddesi
ş
u sekiz suçun herhangi birinin i
ş
lendi
ğ
ine dair “yeterli
ş
üphenin” mevcut olmas
ı
durumunda belirli sitelere eri
ş
imi engellemeyi emretmektedir:intihar 
ı
te
ş
vik, cinsel sömürü veya çocuk istismar 
ı
, uyu
ş
turucu kullan
ı
m
ı
kolayla
ş
t
ı
rma,müstehcenlik, çevrimiçi bahis/iddia; veya Atatürk’e kar 
ş
ı
suçlar. Zorluk ç
ı
karan sonhükümdür. Türkiye kaynakl
ı
websiteleri genellikle kapat
ı
l
ı
yor ve yurt d
ı
ş
ı
kaynakl
ı
olanlar 
ı
 filtreleniyor veya
İ
nternet hizmet sa
ğ
lay
ı
c
ı
lar 
ı
taraf 
ı
ndan engelleniyor.
İ
hbar ise te
ş
vik ediliyor.
İ
nternet kullan
ı
c
ı
lar 
ı
, yasakl
ı
çevrimiçi içerikleri ve yasad
ı
ş
ı
faaliyetleri raporlamak için ihbar hatt
ı
yla ileti
ş
ime geçebilirler. May
ı
s 2009’da 80.000 üzerinde ba
ş
vurukaydedilmi
ş
tir. Bu rakam Ekim 2008’de 25.000’dir.Siteyi engelleme mahkeme emirleri veya B
İ
T’in idari emirleriyle yürütülüyor. Bu tür kararlar keyfidir ve adil bir yarg
ı
lama ihtimalini ortadan kald
ı
rmaktad
ı
r. Gözetimi merkezile
ş
tirme veileti
ş
imi (
İ
nter üzerindekini içeren) durdurma amaçl
ı
olarak 2005 y
ı
l
ı
nda olu
ş
turulan sözkonusu organ, May
ı
s 2009’dan bu yana engellenen websitelerinin kara listesiniyay
ı
mlamam
ı
ş
t
ı
r. Bu da,
ş
effafl
ı
k yoksunlu
ğ
una dair sorunlu bir durumu göstermektedir.May
ı
s 2010’da
İ
stanbul Bilgi Üniversitesinde Internet Hukuku Profesörü Yaman Akdeniz,sansürlü websitelerinin istatistiklerini sunmak konusundaki yükümlülüklerini yerinegetirmeyi, bir y
ı
l, ihmal etti
ğ
i gerekçesiyle TIB’e kar 
ş
ı
 
ş
ikayette bulunmu
ş
tur.OSCE’ye göre, May
ı
s 2009’da gözlemlenen kapatmalar 
ı
n yüzde 80’inden fazlas
ı
idariemirlerin sonucudur. Bunlar 
ı
n ço
ğ
unlu
ğ
u, “müstehcenlik” ve “çocuklar 
ı
n cinsel istismar 
ı
 
 
3
temelinde gerçekle
ş
mi
ş
tir. Ne var ki, bu sitelerin kapat
ı
lmas
ı
na ek olarak, Atatürk ile ilgili158 yasad
ı
ş
ı
içerik TIB’in iste
ğ
i üzerine iddialar esas al
ı
narak kald
ı
ı
lm
ı
ş
t
ı
r. 5651 say
ı
l
ı
 Yasas
ı
n
ı
n 9. Maddesi uyar 
ı
nca, haklar 
ı
n
ı
n ihlal edildi
ğ
ini dü
ş
ünen bireyler sitenin veya anasistemin suç te
ş
kil eden içeri
ğ
i kald
ı
rmas
ı
n
ı
talep edebilir.Daha sorunlu olan 5651 say
ı
l
ı
Yasan
ı
n kapsam
ı
d
ı
ş
ı
ndaki nedenlerle websitelerininkapat
ı
lmas
ı
yönünde 2009 y
ı
l
ı
nda yakla
ş
ı
k 200 mahkeme karar 
ı
n
ı
n bulunuyor olmas
ı
.Böylelikle, kapatmalar gerekçesiz k 
ı
l
ı
nmaktad
ı
r. Örne
ğ
in, ba
ğ
ı
ms
ı
z haber sitesiistanbul.indymedia.org Türk kimli
ğ
ini a
ş
a
ğ
ı
lad
ı
ğ
ı
- 5651 say
ı
l
ı
yasan
ı
n de
ğ
il de TCK’n
ı
n yetkialan
ı
na giren- gerekçesiyle ask 
ı
ya al
ı
nm
ı
ş
t
ı
r. Di
ğ
er iddialar kapsam
ı
nda “terörizmpropagandas
ı
yaymak”(TEM Kanunu kapsam
ı
nda) ve “nefreti körüklemek” (TCK kapsam
ı
nda) yer almaktad
ı
r. Baz
ı
internet siteleri de hakaret davalar 
ı
sonucunda eri
ş
im d
ı
ş
ı
 b
ı
rak 
ı
lm
ı
ş
t
ı
r.Ayr 
ı
ca, Türk Kanunu, yetkililere san
ı
klar 
ı
bilgilendirme yükümlü
ğ
ü getirmemektedir vegenellikle siteler kendilerini eri
ş
im d
ı
ş
ı
b
ı
rak 
ı
lm
ı
ş
olarak bulmaktad
ı
rlar. Kapatma kararlar 
ı
nayasal olarak itiraz etmekten ziyade, ki bu durum çok nadir vuku bulmu
ş
tur, baz
ı
siteler sansürden kurtulmak için domanin isimlerini de
ğ
i
ş
tirmektedir.Daha da önemlisi, sansür Proxy server’lar 
ı
veya VPN’lerle a
ş
ı
labilmekte ve kapat
ı
lanwebsitelerine BlackBerry veya iPhone’larla eri
ş
ilebilmektedir.
İ
nternet Vatanda
ş
lar
ı
görü
ş
lerini aç
ı
klad
ı
klar
ı
için “taciz ediliyorlar”
Ş
u anki tarih itibariyle, Türkiye’de hiçbir çevrimiçi gazeteci veya blogcu hapiste de
ğ
il.Baz
ı
lar 
ı
duru
ş
madayken beraat ettiler ancak birçok yarg
ı
düzenlemesi yolda.Gerçek Gündem gazetesi için çal
ı
ş
an çevrimiçi bir gazeteci Bar 
ı
ş
Yarkada
ş
, Cumhurba
ş
kan
ı
n
ı
 a
ş
a
ğ
ı
lama suçundan 9 Haziran 2010’da beraat etti. Bir internet kullan
ı
c
ı
s
ı
n
ı
n gönderdi
ğ
iele
ş
tirel bir yaz
ı
y
ı
gazetenin websitesinden geri çekmedi
ğ
i için TCK’n
ı
n 299 nolu Maddesinin2. bendine göre 5 y
ı
l 4 ay hapis cezas
ı
ile kar 
ş
ı
kar 
ş
ı
yayd
ı
. Ne var ki ayn
ı
gazeteci Adli T
ı
pKurumunun Üçüncü Uzman Kurulu’nun Ba
ş
kan
ı
Nur Birgen’in kendisini birçok STK’n
ı
nBa
ş
kana kar 
ş
ı
yapm
ı
ş
oldu
ğ
u insan haklar 
ı
ihlali yönündeki iddialara at
ı
fta bulunan bir makalede “
ş
ahsi olarak rencide etti
ğ
i” gerekçesiyle yapm
ı
ş
oldu
ğ
u
ş
ikayet ba
ş
vurusuylayarg
ı
lanmaktad
ı
r.Günesincocuklari.com adl
ı
Kürt yanl
ı
s
ı
(pro-Kurd) bir websitesinin sahibi ve yöneticisi olanAli Bar 
ı
ş
Kurt ve Mehmet Nuri Kokcuo
ğ
lu Temmuz 2010’da beraat etmi
ş
lerdir. Söz konusuki
ş
iler, “Askerlik cinayet demektir” adl
ı
2006 y
ı
l
ı
ndaki bir gazete yaz
ı
s
ı
n
ı
siteye koyduklar 
ı
 için “kamuoyunu askerlikten so
ğ
utmak”, “nefret ve etnik dü
ş
manl
ı
ğ
ı
te
ş
vik etmek” ve “suçuövmek” ile suçland
ı
lar. Bu nedenlerle de olas
ı
bir 10 y
ı
l hapis cezas
ı
yla kar 
ş
ı
kar 
ş
ı
ya kald
ı
lar.Vatan Gazetesi websitesi (gazetevatan.com) Direktörü Aylin Duruo
ğ
lu ve Devrimci Hareket(Revolutionary Movement) dergisi çal
ı
ş
an
ı
Mehmet Ye
ş
iltepe, 10 ayl
ı
k tutukluluktan sonrasonucunda
ş
artl
ı
sal
ı
verildiler. Silahl
ı
askeri grup “Devrimci Karargah” üyesi olmakla halasuçlan
ı
yorlar. Bu suçlamay
ı
Aylin Duruo
ğ
lu net bir dille inkar etmektedir. Dava halasürmekte.Türkçe Haberin Yerin adl
ı
haber sitesinin genel yay
ı
n yönetmeni Cem Büyükçak 
ı
r’a,Cumhurba
ş
kan
ı
Gül’ü 2008 y
ı
l
ı
nda bir okuyucu taraf 
ı
ndan gönderilen yorumu yay
ı
mlayarak a
ş
a
ğ
ı
lamaktan ertelenmi
ş
11 ayl
ı
k hapis cezas
ı
verildi. Büyükçak 
ı
r, söz konusu karar 
ı
temyizegötürdü ancak temyiz mahkemesi ki
ş
inin davas
ı
na bir y
ı
l bakmayacak.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->