Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
4Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Atalar Sözü ve Meseller

Atalar Sözü ve Meseller

Ratings:

4.0

(1)
|Views: 10,730 |Likes:
Published by Mehmet Kayasar KAYA
Azerbaycan Türklerinin Halk Yaratıcılığı
Azerbaycan Türklerinin Halk Yaratıcılığı

More info:

Published by: Mehmet Kayasar KAYA on Mar 27, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/23/2012

pdf

text

original

 
VII - Atalar Sözü
 
(s. 149 -156)
 
A.
 
Ac toyuq yuxusunda dar 
ı
görer.
 
Ac
ı
ğ
m
1
dövlete zereri var.
 
Ac
ı
qh ba
ş
da a
ğ
ı
l olmaz.
 
Adam alt
ı
ndan söz - Qazan alt
ı
ndan köz.
 
Adam
ı
ba
ş
dan - A
ğ
ac
ı
ya
ş
dan.
 
Adam
ı
n dinleyen üreyi gerek bir olsun.
 
A
ğ
gün a
ğ
ardar - Qara gün qaraldar.
 
A
ğ
aç bar 
2
getirende ba
ş
ı
n
ı
a
ş
a
ğ
ı
diker.
 
A
ğ
as
ı
Gülüm olan
ı
n, ba
ş
ı
na külüm olar.
 
A
ğ
ı
l ya
ş
da deyil, ba
ş
dad
ı
.
 
A
ğ
ı
ll
ı
fikir eleyince
3
, deli vurdu çay
ı
keçdi.
 
A
ğ
ı
z açd
ı
- göher 
4
sacd
ı
.
 
A
ğ
lamayan u
ş
a
ğ
a süd vermezler 
 
Ax
ı
rki pe
ş
mançü
ı
q fayda vermez
 
Âlim olmaq asand
ı
5
, adam olmaq çetin
6
,
 
Altm
ı
ş
ı
nda zurnaç
ı
l
ı
q öyrenen gorunda
7
çalar.
 
Anal
ı
q
ı
zm özü böyüyer- Anas
ı
z q
ı
zm sözü.
 
Anas
ı
ç
ı
xan a
ğ
ac
ı
q
ı
z
ı
budaq budaq gezer.
 
Anas
ı
na bax, q
ı
zm
ı
al- Q
ı
ra
ğ
ı
na
8
bax, bezini al.
 
Anlayan
ı
n da quluyam, anlamayan
ı
n da, dad
 
yar 
ı
ı
q elinden.
 
Anlayanla da
ş
da
ş
ı
, anlamazla yeme a
ş
ı
.Ar 
ı
ğ
ı
n ne i
ş
i qoruqda
9
- Vurub q
ı
ç
ı
n
ı
smd
ı
ralar 
10
.Aslan a
ğ
z
ı
ndan
ş
ikâr 
11
al
ı
nmaz.Â
ş
ı
ğ
mk 
ı
haynand
ı
-Mollan
ı
nk 
ı
vaynan.A
ş
ma a
ş
ma, ç
ı
xd
ı
ocaq basma.At öler meydan qalar-Igid öler, ad san qalar.At vurdu dizime-
İ
ndi geldim özüme.Atan so
ğ
an, anan sar 
ı
msa
ğ
, sen hardan
12
oldun bele
 
gülme
ş
eker.
 
Ay da
ş
atan bexteveri3 - Da
ş
m da bir vaxt
ı
var.Aya
ğ
ı
n
ı
n yetmi
ş
iki oyunu bir armudun ba
ş
mdad
ı
.Azac
ı
q a
ş
ı
m - A
ğ
ı
maz ba
ş
ı
m.Azdan az demi
ş
ler, çoxdan çox.
 
B.
 
Babl
ı
bab
ı
n
ı
14
tapmasa, günü ah vayla keçer.Ba
ğ
a baxarsan ba
ğ
olar, baxmazsan da
ğ
.Bal tutan barmax yalar.
 
Bax
ş
ı
ş
var tümen tümen-Hesab var qepik qepik.Ba
ş
ı
mollan
ı
n, le
ş
i mollan
ı
n-Alt
ı
ndan be
ş
i
 
mollan
ı
m.
 
Yerde qald
ı
bir dene - Ondan da var i
ş
i mollan
ı
n.Be
ş
gün yaraq
15
bir gün gerek.Bedesili
16
ba
ş
a çekersen, sürü
ş
er aya
ğ
a dü
ş
er,Bir buda
ğ
a ç
ı
x
ı
b min budaq silkeleyir.Bir gördün yolda
ş
, iki gördün qarda
ş
.Bir deli bir quyuya da
ş
atd
ı
, yüz a
ğ
ı
ll
ı
 
çDcarabilmedi.Biri ölmese, biri dirilmez.Birlik hardad
ı
, dirlik ordad
ı
.Bildirçinin beyliyi dar 
ı
sovulana qederdir.Bilmemek eyip deyil, soru
ş
mamaq
17
eyibdir.Bitmi
ş
i
ş
den gül iyi
18
geler Bu ilki serçe bildirki serçeye cik cik öyredi.Bu günün i
ş
ini sabaha qoyma.
 
C.
 
Cah
ı
ll
ı
qda çek cefa-Qocal
ı
qda sür sefa.Can yanmasa gözden ya
ş
ç
ı
xmaz.Cefa çekmesen sefa görmezsen.Cüceni pay
ı
zda
19
sayarlar.
 
ç-
 
Ç
ı
xan qan damarda qalmaz.Çoban
ı
n könlü olsa tekeden pendir tutar.Çox bilib az dan
ı
ş
maq igidin lengeridi
20
.Çox yemek adam
ı
az yemekden qoyar.
Çömçe
21
dutan özüne sar 
ı
d
ı
22
.
 
l.öfke 2. meyve 3.
ş
ününceye kadar 4. cevher 5. kolay -6. zor 7. mezar 8. kenar 
ı
na 9. koru 10. bac
ı
ğ
m
ı
ı
rarlar 
 
11. av 12. nerden 13. talihli 14. dengi dengini 15. silah 16. soysuz 17. sormamak 18. kokusu 19. güzde 20. onurudur 
 
21. kepçe 22. yönünde, do
ğ
ru, tarafa
 
 
 
D.
 
Da
ğ
da
ğ
a qovu
ş
maz, adam adama qovu
ş
ar.
 
Daldani at
ı
lan da
ş
topu
ğ
a deyer.
 
Dan
ı
ş
maq danam qurda verer.
 
Deliye el ver, eline bel ver.
 
Dem dem getirer, qem qem.
 
Dere xelvet
2
, tülkü bey.
 
Deryaya da
ş
atmaqla su bulanmaz.
 
Derziye köç dediler, iynesini sancd
ı
3
yaxas
ı
na.
 
Deve oynayanda qar ya
ğ
ar.
 
Deveci ile dost olan
ı
n darvazas
ı
4
gen gerek.
 
Deyirman bildiyin eler, çaxçax ba
ş
ı
n a
ğ
ı
dar.
 
Diriye hay vermez, ölüye pay.
 
Donuzdan bir tuk çeksen o da qenimetdi.
 
Dost dostnan ten
5
gerek, ten olmasa gen
6
gerek.
 
E.
 
Ehtiyat igidin yara
ş
ı
ğ
ı
d
ı
r.
 
El a
ğ
z
ı
,-fal a
ğ
z
ı
.
 
El gücü - sel gücü.
 
E
şş
eye gücü çatmaz, palan
ı
döyecleyer.
 
Evinde yox urval
ı
q
7
- könlünden keçir dar 
ğ
al
ı
q
8
Ekende yox, biçende yox, yeyende ortaq qarda
ş
.
 
Esil al, çirkin olsun?Bed-esil gözel alma.
 
Et yeyen qu
ş
dimdiyinden belli olar.
 
Ete pul vermez, küftenin böyüyünden yap
ı
ş
ar.
 
Evvel arx
ı
s
ı
çra, sonra berekallah de
 
Eyri oturaq, düz dan
ı
ş
aq.
 
Q.
 
Qara seni basmam
ı
ş
sen qaran
ı
bas!Qar 
ğ
alar menim toyu
ğ
umdur, yumartasm
ı
 
görmürem.
 
Qa
ş
ı
m düzeltdiyi yerde gözünü ç
ı
xartd
ı
.Qay
ı
ş
ne bilir ki, kotan
9
ne çekir.Qazan qaras
ı
geder, üz qaras
ı
getmez.Qelem yazan
ı
q
ı
lmc pozabilmez.Q
ı
lmc yaras
ı
sa
ğ
alar, dil yaras
ı
sa
ğ
almaz.Q
ı
z evinde toydu, o
ğ
lan evinin haberi yoxdu.Q
ı
z
ı
m, sene deyirem, gelinim, sen e
ş
it.Q
ı
z
ı
nmad
ı
q istisine, kor olduq tüstüsüne.Qoç döyü
ş
üne qoç dayanar.Qohum gelmeye gelmeye yad olar, yad gele gele
 
qohum.
 
Qon
ş
unu iki inekli iste, özün bir inekli olasan.Qorxu ba
ş
a belad
ı
.
 
Qorxursan pi
ş
ikden, niye ç
ı
x
ı
rsan de
ş
ikden.Qurd tükünü deyi
ş
er, xasiyyetini
10
deyi
ş
mez.Qurddan qorxan qoyun saxlamaz.Qu
ş
dimdiyinden teleye
11
ş
er, insan dilinden.
 
G.
 
Gemide oturub gemici ile sava
ş
ı
r.
 
Göz var görmek üçün - a
ğ
ı
l var bilmek üçün.
 
Gözel-a
ğ
a çox gözel idi, vurdu çiçek ç
ı
xartd
ı
.
 
Gülme qon
ş
una - gelir ba
ş
ı
na.
 
Gündüz gezir oban
ı
- gece sanc
ı
r daban
ı
.
 
H.
 
Haramzada qar 
ı
ş
d
ı
rar-Halalzada bar 
ı
ş
d
ı
rar.
 
Heç kes öz ayran
ı
na tur 
ş
12
demez.
 
Her oxuyan Molla Penah olmaz.
 
Her 
ş
ey naziklikden
13
s
ı
nar, insan yo
ğ
unluqdan
14
.
 
Hoha var da
ğ
dan yedirer-hoha var da
ğ
a mindirer.
 
X.
 
Xalam bildi, alem bildi.Xalqa it hürer, bize çaqqal.
 
İ
.
 
İ
gid odu atdan dü
ş
e atdana-
İ
gid odu her yaraya
 
qatdana.
 
İ
gid öler ad
ı
qalar-müxennetin neyi qalar?
İ
gidin igidden bir ehtiyat
ı
art
ı
qd
ı
.
İ
lan qab
ı
ğ
m
ı
deyi
ş
er, xasiyyetini deyi
ş
mez.
İ
lan vuran alaçat
ı
dan
15
qorxar.
İ
lan
ı
n a
ğ
ı
na da le'net, qarasmad da.
İ
lan
ı
n yarp
ı
zdan zehlesi geder 
16
, o da burnunda
 
biter.
 
İ
nsan pax
ı
l olmasa ba
ğ
çeperi neyler.
İş
ini möhkem tut, qon
ş
unu o
ğ
ru tutma.
İş
lemeyen di
ş
lemez.
İ
t qulaqkesenden qorxar.
İ
t hürer, karvan keçer.
 
İ
tden çoq, çar 
ı
x aparan olmaz, yene aya
ğ
ı
yal
ı
nd
ı
.
İ
tnen yolda
ş
ol, deyeneyi yere qoyma.
 
K.
 
Kabab
ı
köz öldürer, igidi söz.
 
Kas
ı
b
ı
n sözü-Pal
ı
dm közü.
 
Keçi can haymda, qessap piy
17
arzular.
 
Keçme nâmerd körpüsünden, qoy apars
ı
n sel seni.
 
Yatma tülkü kölgesinde, qoy yesin aslan seni.
 
Keleknen
18
gelen küleknen
19
geder.
 
Kiçikden xeta-Böyükden eta.
 
Kor ne ister, iki göz-Biri eyri, biri düz.
 
Kor koru tapar, su çuxuru.
 
Ko
ş
a getdi saqqal getirmeye, b
ı
ğ
ı
n
ı
da qoydu
 
üstelik.
 
Ko
ş
aya here bir tük verse, ko
ş
a da saqqall
ı
olar.Könül seven göyçek olar.
 
L.
 
Lal
ı
n dilini nenesi biler.
 
M.
 
Mal
ı
n mal olunca, bazarm bazar olsun.
 
Me
ş
e çaqqals
ı
z olmaz.
 
Meymunun su bo
ğ
az
ı
na ç
ı
xanda, balas
ı
n
ı
aya
ğ
ı
n
ı
n
 
alt
ı
na alar.
 
Merdin qulu ol, nâmerdin a
ğ
as
ı
.Milçek murdar deyil, könül buland
ı
rar.
 
N.
 
Nâmerdin plovundan merdin qa
ş
ı
q a
ş
ı
.Nâmerdi bir gördün, bir de görsen nâmerdsen.Ne yo
ğ
urdum, ne yapd
ı
m,?Haz
ı
rca köke tapd
ı
m.
 
1. arkadan 2. sessizlik 3. saplad
ı
4.büyükkap
ı
5. e
ş
it, denk 6. geni
ş
7. hamur tahtas
ı
na serpilen un 8. mahallî idarecilik, muhtar 
 
9. saban 10. huy 11. tuzak 12. ek 
ş
i 13. incelik 14. kal
ı
nl
ı
k 15. renkli ip 16. nefret eder 17. içya
ğ
ı
18. hileyle 19. rüzgârla
 
 
 O.Oxunu at
ı
b, yay
ı
n
ı
gizleme.Ö.Öldürrem deyennen qorx
ı
ma, öllem deyennen qorx.Ördek qaz yeri
ş
i getse, paças
ı
ayr 
ı
q qalar.Örken
1
ne qeder uzun olsa, yene do
ğ
anaqdan
2
keçer.Örtülü bazar-Dostlu
ğ
u pozar.Öz gözünde tiri
3
görmür, özge gözünde q
ı
l
ı
seçir.Özüne eri
ş
te kesebilmir, özgeye umac
4
ovur.P.Palaza bürün-El ile sürün.Pis
5
yeyenin olsun-Pis deyenin olmas
ı
n.R.Rehmet düzene-Le'net pozana.S.Sayg
ı
s
ı
z igidi dü
ş
men aldadar.Sevdan
ı
pul biler-Davan
ı
q
ı
lmc.
Ş
ehir ele, halva, bi
ş
er, ay qora senden-Beslesenatlas olar tut yarpa
ğ
ı
mdan.Sen a
ğ
a, men a
ğ
a-
İ
nekleri kim sa
ğ
a?Sen vurmad
ı
n, men y
ı
x
ı
lmad
ı
m, bes buna ne oldu?Senden hereket-Menden bereket.Sene güvendiyim da
ğ
lar-Sene de qar ya
ğ
arm
ı
ş
.Siçan görende pelenge
6
dönen pi
ş
ik -Peleng görende siçana döner.Sirke tünd olsa öz qab
ı
n
ı
çatladar.Sirrini dostuna verme, dostunun da dostu var.So
ğ
an yememisen, için niye göyneyir.Söz sözü götürer, ar 
ş
ı
n bezi.Su axan arxdan bir de axar.Su barda
ğ
ı
suda smar.Su görende susayar-At görende esneyer.
ş
-
 
Ş
apalaqnan üz q
ı
zard
ı
r.
 
Serti sumda
7
kesek, x
ı
rmanda yabala
ş
mayaq.
 
T.
 
Tenbel deyer:-Ver yeyim, ört yat
ı
m, gözle can
ı
m
 
ç
ı
xmas
ı
n.Tike ile dost olan iller ile küsülü olar.
 
Torpaq deyer:-Öldür meni, dirildim seni.Toyuq yumurtas
ı
na göre qaqq
ı
ldar. Tülkütülkülüyünü sübut edince derisini
 
bo
ğ
az
ı
ndan ç
ı
xardarlar.Tülkü tülküye buyurur, tülkü quyru
ğ
una.
 
U.
 
Ucuz etin
ş
orbas
ı
olmaz.
 
Üstad
ı
na xeç baxanm gözlerine qan damar.
 
Utan utanmazdan, qarx qorxmazdan.
 
Ü.
 
Üstü bezek, içi tezek.
 
V.
 
Vaxts
ı
z qonaq öz kisesinden yeyer.
 
Varl
ı
ğ
a ne darl
ı
q.
 
Vetene geldim, imana geldim.
 
Y.
 
Yax
ş
ı
dost pis gönde me'lum olar.
 
Yax
ş
ı
o
ğ
ul neyler ata mal
ı
n
ı
,-Yaman o
ğ
ul neyler 
 
ata mal
ı
n
ı
.Yax
ş
ı
l
ı
q
8
ele bal
ı
ğ
ı
at deryaya, bal
ı
q bilmese xal
ı
q
 
biler.
 
Yax
ş
ı
l
ı
ğ
a yamanl
ı
q
9
- Kor e
şş
eye samanl
ı
q.Yax
ş
ı
l
ı
ğ
a yax
ş
ı
l
ı
q her ki
ş
inin i
ş
idi-Yamanl
ı
ğ
a
 
yax
ş
ı
l
ı
q er ki
ş
inin i
ş
idi.Yalanc
ı
n
ı
menziline qeder.Yalanc
ı
n
ı
n evi yand
ı
, heç kes inanmad
ı
.Yalq
ı
z elden ses ç
ı
xmaz.Yaman arvad, yaman qon
ş
u, yaman at-Birin bo
ş
a,
 
birin bo
ş
la, birin sat.Yar 
ı
gör, özün dan
ı
ş
, ev y
ı
xar ara sözü.Yas yiyesi kiridi
10
, yasa gelen kirimedi.Yer qulaql
ı
olar.
 
Yeyesen qaz etini, göresen lezzetini.Yox evi, verem evi-Var evi, kerem evi.Yolda
ş
yolda
ş
a baxar, can
ı
n
ı
oda yaxar.Yumurtdam
ı
rsan, yax
ş
ı
-Fal
ı
m
ı
;
ı
niye içirsen?Yüz ölç, bir biç.
 
Z.
 
Zer qedrini zerger 
12
biler.
 
Zülmnen abdan olan edinen berbad olar.
 
1. urgan 2. yük ba
ğ
lanan iplerin ucuna tak 
ı
lanhalka 3. ok 4.-eri
ş
teye benzer bir yemek 5. kötü 6. pars 7. tarla 8. iyilik 9.kötülük 10. yas sahibi sustu 11. fal 12. kuyumcu
 

Activity (4)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
gambler2304 liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->