Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
4Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Semed Vurgun

Semed Vurgun

Ratings:

5.0

(1)
|Views: 4,180 |Likes:
Published by Mehmet Kayasar KAYA
Azerbaycan XX.yy Yakın Dönem Türk Edebiyatı
Azerbaycan XX.yy Yakın Dönem Türk Edebiyatı

More info:

Published by: Mehmet Kayasar KAYA on Mar 28, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/16/2013

pdf

text

original

 
 Semed Vurgun
(Qazax, 1906-Bakû, 1956)
 
Semed Vurgun Vekilov, 1906 y
ı
lmda Qazax
ş
ehrinin Yukar 
ı
Salahl
ı
köyünde do
ğ
du. Babas
ı
n
ı
nad
ı
Yusif'dir. 1918 y
ı
l
ı
nda Qazax Müellimler Se-minariyasmda (ö
ğ
retmen okulunda) okumu
ş
, 1929y
ı
l
ı
na kadar Qazax, Quba ve Gence'de ö
ğ
retmenlik yapm
ı
ş
t
ı
r.
 
1929 y
ı
l
ı
nda Moskova Devlet Universitesi'ninDil ve Edebiyat Fekültesi'ne kaydolmu
ş
, iki y
ı
lsonra Bak 
ı
'ya dönüp Pedagoji Enstitüsü'nde yük-sek lisans e
ğ
itimi alm
ı
ş
t
ı
r.
 
"
Ş
airin And
ı
" (1930), "Fanar" (1932), "KönülDefteri" (1934), "
Ş
e'rler" (1936) kitaplar 
ı
ona ilk büyük 
ş
öhretini kazand
ı
rm
ı
ş
ve art
ı
k. 30 uncu y
ı
l-lardan sonra eserleri Rus, Ukrayna, Gürcü, Özbek,Türkmen ve di
ğ
er halklar 
ı
n dillerine tercüme edil-meye ba
ş
lam
ı
ş
t
ı
r. 1934 y
ı
l
ı
nda, Tiflis'de ilk kitab
ı
 basilmi
ş
ve yay
ı
nlanm
ı
ş
t
ı
r.
 
"Komsomol Poemas
ı
", "Lekbatan", "ÖlümKürsüsü", "26-lar", "Be
ş
ti", "Bakinin Dastan
ı
","Zencinin Arzular 
ı
", "Mu
ğ
an", "Leninin Kitab
ı
","Aygün", "Zaman
ı
n Bayraqdar 
ı
" adl
ı
eserleri,1930-1950 aras
ı
Azerbaycan'da yeni tipli epik 
ş
iirinolu
ş
um tarihini, onun güçlü ve zay
ı
f taraflar 
ı
mbütün yönleriyle yans
ı
tmaktad
ı
r.
 
İ
kinci Dünya Sava
ş
ı
(1941-1945) y
ı
llar 
ı
ndayazd
ı
ğ
ı
"Bütün Xalglar Qebileler", "Veten Ke-
ş
iyinde", "Anan
ı
n Öyüdü", "
Ş
efget Bac
ı
s
ı
", "Q
ı
z
ı
l
Ş
ahinler" ve onlarca ba
ş
ka eserde, AzerbaycanTürklerinin vatanseverlik ve cengaverlik duygular 
ı
 terennüm edilir.
 
Sava
ş
tan sonraki
ş
iirlerinde, Azerbaycan ta-biatinin tasviri ("Mu
ğ
an" ve "Tal
ı
stan"), Azer-baycan köylüsünün sessiz eme
ğ
i ("Be
ş
ti"), i
ş
çi vesanatkarlarin arzu ve emelleri ("Aygün"), o y
ı
llar için gelenek haline gelmi
ş
, prototip mevzular vekahramanlard
ı
. Özgürlük ve bar 
ı
ş
yolunda mü-cadele ("Ölüm Kürsüsü" ve "Zencinin Arzular 
ı
")
ş
iirlerinin ba
ş
l
ı
ca mazmununu te
ş
kil etmekteydi.
 
Semed Vurgun, Azerbaycan edebiyat
ı
nda bir dramaturg olarak da büyük 
ş
öhret bulmu
ş
tur.Azerbaycan halk 
ı
n
ı
n tarihini konu alan "Vaqif"(1938), "Xanlar" (1939), "Ferhad Ve
Ş
irin" (1941),bu arada "
İ
nsan" (1945) manzum dramlar 
ı
n
ı
n ya-zar 
ı
da O'dur.
 
Bir göze gibi kaynayan, saf, duru, tabii üslubuve dili, insanc
ı
l, felsefi, romantik bak 
ı
ş
ı
s
ı
bueserlerde Semed Vurgun dramasm
ı
farkl
ı
ı
lanözelliklerdir.
 
Semed Vurgun, tercüme sahasmda da hem ta-rihi, hem de edebi çal
ı
ş
malar yapm
ı
ş
t
ı
r. A.S. Pu
ş
-kin'in "Yevgeni Önekin" manzum
ş
iirini, M.Gorki'nin "Kiz Ve Ölüm", "Kaplan Derisi Giymi
ş
 Pehlivan" (bu eserin bir bölümünü) gibi ölümsüzsanat eserlerini büyük ustal
ı
kla Azerbaycan türk-çesine kazand
ı
rm
ı
ş
t
ı
r.
 
Semed Vurgun ayn
ı
zamanda, Azerbaycan'daça
ğ
da
ş
edebi tenkidin, estetik nazariyesinin te-melini atanlardan biribir. Azerbaycan ve Sovyetedebiyat
ı
n
ı
n muhtelif meseleleri, Nizami, M.P.Vaqif, A.S.Pu
ş
kin, M.F.Axundov, V.V.Mavakovski,
 
 
 
C.Cabbarl
ı
ve ba
ş
ka klasiklerin sanat
ı
hakk 
ı
ndapek çok makalenin de yazar 
ı
d
ı
r. Sovyet Ya-zarlar 
ı
n
ı
n II. kurultay
ı
nda okudu
ğ
u,
ş
iir hak-
ı
ndaki parlak tebli
ğ
inde, edebiyat
ı
n bir çok nazarimeselesine
ı
ş
ı
k tutmu
ş
tur. Filoloji ilminin ge-li
ş
mesindeki hizmetlerinden dolay
ı
, Devlet Üni-versitesinin akademik kurulu, kendisine fahri dok-torluk unvan
ı
vermi
ş
tir.
 
Ş
airin eserleri sadece eski Sovyetler Birli
ğ
i'ndede
ğ
il, ayn
ı
zamanda d
ı
ş
ülkelerde de yay
ı
lm
ı
ş
t
ı
r.
Ş
iir ve manzum eserleri dünyan
ı
n bir çok dilinetercüme olunmu
ş
, piyesleri keza yabanc
ı
sah-nelerde oynanm
ı
ş
t
ı
r.
 
Semed Vurgun, ayn
ı
zamanda ilim sahas
ı
nabüyük hizmetleri geçmi
ş
ideolog ve toplum önderibir 
ş
ahsiyetti. Azerbaycan Bilimler Akademi'sininasil üyesi ve ba
ş
kan yard
ı
mc
ı
s
ı
yd
ı
. Sovyetler Bir-li
ğ
i parlamentosunun ve Azerbaycan Par-lamentosunun (Ali Sovyet) millet vekillerindendi.Azerbaycan Yazarlar Birli
ğ
i'nin ve ayn
ı
zamandaD
ı
ş
Ülkelerle Kültürel
İ
li
ş
kiler Cemiyeti'nin ba
ş
-kani olmu
ş
tur. Bir bar 
ı
ş
gönüllüsü olarak, Sovyettemsil heyetiyle beraber Almanya, Polonya, Bul-
 
garistan, Çin, Fransa ve
İ
ngiltere'de bulunmu
ş
tur.
 
1941 y
ı
l
ı
nda "Vaq
ı
f", 1942 y
ı
l
ı
ndaysa "FerhadVe
Ş
irin" dramlar 
ı
ndan dolay
ı
devlet mükafat
ı
al-m
ı
ş
t
ı
r.
 
Ba
ş
l
ı
ca Eserleri:
Eserleri, 6 ciltte, Bak 
ı
, 1960-1972; Seçilmi
ş
Dram Eserleri ve Poemalar 
ı
. Bak 
ı
,1974; Seçilmi
ş
Eserleri, 2 ciltte, Bak 
ı
, 1966,1976; ElBilir Ki Sen Menimsen. Bak 
ı
, 1970.
 
Kaynakça:
 
1.
 
Azerbaycan Sovet Edebiyat
ı
Tarbci.
Bak 
ı
,1988.
 
2.
 
Abdullayev C. Semed Vurgun Poetikas
ı
.
Ba
ı
, 1976.3.
 
Arif M. Semed Vurgunun Dramaturgiyas
ı
.
Ba
ı
, 1966.4.
 
Bayramov Q. Vurgun Poeziyasi,
Ba
ı
, 1976.5.
 
Vahabzade B. Semed Vurgun (Mo-noqrafiya).
Ba
ı
, 1968.6.
 
Vahabzade B. Semed Vurgun.
Bak 
ı
, 1984.7.
 
Vurgun Ya
ş
ay
ı
r.
Ba
ı
, 1986.8.
Vekilov R. Semed Vurgunun Edebi-Tenqidi Görü
ş
leri.
Bak 
ı
, 1988
 
Şİİ
RLER 
 
(Semed Vurgun. Seçilmi
ş
eserleri. Bak 
ı
, 1986, s.52-56,139-145,180-182...)
İ
ST
İ
QBAL TERANES
İ
i
 
Güne
ş
ler, aylar, ulduzlar vüqar2 ile dola
ş
d
ı
qca,Müzeffer ordumuz her gün denizler, da
ğ
lar 
 
a
ş
d
ı
qca,
 
Yerin qelbinde tufanlar, telatümler3 qopub ça
ğ
lar,Seadet al geyindikce, felaket yas tutub a
ğ
lar...Müqeddes intiqam e
ş
qi q
ı
l
ı
nc çekmi
ş
üfüqlerden,Xeyal
ı
m tek4 uçur göyde
ş
efeqli, nurlu bir yelken...O,
ş
im
ş
ekden qanad taxm
ı
ş
, süzür göylerde
 
sür'etle,
 
O, insand
ı
r, o, insand
ı
r, ucalm
ı
ş
erse qüdretle.O, insand
ı
r ki, her haqq
ı
, nesibi qehermanl
ı
qd
ı
r,Hünersiz milletin yurdu güne
ş
siz bir qaranl
ı
qd
ı
r!Hünerdir ömre ilk zinet, onun hüsnünde me'na
 
var,Q
ı
l
ı
nclar, nizeler5 haqdan, hünerden
ş
övq al
ı
b
 
parlar!Hüner insanla bir yerde, her anda qandan
 
olmu
ş
dur;O en parlaq emellerden, ümidlerden
 
do
ğ
ulmu
ş
dur.Hünersiz bir nefes sönmü
ş
, kül olmu
ş
a
ş
iyand
ı
r,
 
bil!
 
Hünersiz günler ulduz tek batar bir-bir, söner 
 
bir-bir.Hünerle her zaman, her an heqiqet nuru
 
yanm
ı
ş
d
ı
r,
 
Bütün zencirlerin hökmü hünerle parçalanm
ı
ş
d
ı
r!Hüner dünyas
ı
azadd
ı
r - fezalardan a
ş
ı
r qartal.Felekler hökm edir güya: o ülviyyetden ilham al!At
ı
l ummana e
ş
q ile, qanad çal, dalgalardan keç,Öz e
ş
qin, haqqm u
ğ
runda seadetden, bahardan
 
keç!
 
Sefas
ı
z bir xeyalatd
ı
r hünersiz bir heqiqet de,Hünersizlik itaetse, rezaletdir itaet de!..Zaman
ı
n
ş
anl
ı
övlad
ı
q
ı
lmc taxm
ı
ş
bu imanla,Axar çaylar, ya
ş
ı
l düzler boyanm
ı
ş
d
ı
r q
ı
z
ı
l qanla.Dumanlar, tüstüler qopmu
ş
q
ı
l
ı
nclar, toplar 
 
a
ğ
z
ı
ndan;
 
Heyat e
ş
qile odlardan, alovlardan keçir insan!Menim yurdum da sef çekmi
ş
ö, qo
ş
un tökmü
ş
?
 
vüqar ile,
 
Bu Odlar yurdu sirda
ş
d
ı
r ezelden ilk bahar ile.Alaylar cergelenmi
ş
dir8, uçur teyyareler, tanklar;Esir çov
ğ
un9, qopur tufan, yerin qelbinde yang
ı
n
 
var!
 
1. gelecek 
ş
ark 
ı
c
ı
2. vakar, a
ğ
ı
rba
ş
l
ı
l
ı
k, temkin 3. dalgalanmalar, ta
ş
ı
nlar 4. gibi 5. m
ı
zraklar, süngüler 6. saf tutmu
ş
7. ordudüzmü
ş
8. s
ı
ralanm
ı
ş
t
ı
r 9. tipi, kar
ı
rt
ı
nas
ı
 
 
 
Zaman
ı
n qelbi dalg
ı
nd
ı
r, ömürdendir keçen her an,Yan
ı
r gözlerde min
ş
im
ş
ek çat
ı
lm
ı
ş
qa
ş
lar alt
ı
ndan!Uçub seyyar xeyal
ı
mla uzaqla
ş
d
ı
m bu alemden,Zamanlar atlay
ı
b keçdim, bir istiqbala vard
ı
m men.Bir istiqbal ki, qoynunda gül açm
ı
ş
d
ı
r bütün alem,Onun ulduzlu hüsnünde,Müzeffer,
ş
anl
ı
köksündeNe bir qem var, ne bir matem!
Ş
ehidler qebri üstünde o istiqbal qurulmu
ş
dur,Bulanl
ı
q çaylar, ümmanlar, tamam yer, göy
 
durulmu
ş
dur.Könüller mülkü ney tutmu
ş
, xuramand
ı
ri bütün
 
dünya...
 
Emel, arzu, xeyal, sevda
 
Ötür2 bir sazda, bir simde3, bir aheng, bir seadetle,Ötür her qelbe, vicdana, her e
ş
qe, hüsne hörmetle.Gülür torpaq, gülür insan,O ç
ı
xm
ı
ş
yas libasmdan,Sema
ş
effaf,Çiçekler saf,
 
Yerin qelbinde toy-bayram!Gülür senet, Gülür ilham!
 
Güne
ş
tek nure qerq olmu
ş
bütün xilqet4!Ç
ı
raqband
ı
5
tamam yer, göy; ne zencir var, ne bir 
 
zindan,
 
Bütün insanl
ı
q al geymi
ş
, keçir ömrün bahar 
ı
ndan.Q
ı
l
ı
nclar, nizelerö, oxlar, a
ğ
ı
r toplar pas atm
ı
ş
d
ı
7
,Kamalm hüsni-e
ş
qile be
ş
er cennet yaratm
ı
ş
d
ı
r.Xeyal seyyar periler tek süzür göylerde ülfetle,Çiçekler, qu
ş
lar, insanlar dil açm
ı
ş
bir mehebbetle.Qovu
ş
mu
ş
ayr 
ı
ümmanlar... Ne qürbet var, ne
 
hesret var,
 
Bir e
ş
qin
ş
anl
ı
hüsnile gelir dünyaya insanlar...Kamal hakim... Söz azadd
ı
r...Xeyal seyyar... Ürek 
ş
add
ı
r...Bütün dünyaDeyir güya:
 
Bu qarda
ş
l
ı
q
ş
üar 
ı
md
ı
rS!Tebietde, Heqiqetde
 
Ne me'na varsa evvele n...O sevdadan yarand
ı
m^ men -Gözellik ilk bahan
ı
nd
ı
r!Xeyald
ı
r belke bunlar ah!.. Qoy olsun, da
ş
deyil
 
insan.Xeyal idrakla bir yerde gelib keçmi
ş
 
zamanlardan...
 
Xeyals
ı
z fikrin övlad
ı
sefildir, daima acd
ı
r,Heqiqet bir güne
ş
dirse, xeyalla e
ş
qe möhtacd
ı
r!Qanads
ı
z bir böcek uçmaz, sürünmek qurda
 
adetdir.
 
Kamal seyyar do
ğ
ulmu
ş
dur, xeyal sevdas
ı
 
ne'metdir...Xeyal
ı
n hüsnü heç solmaz... Bu senet daima vard
ı
 
Zaman
ı
feth eden erler yenilmez qehremanlard
ı
r...Alovlardan yol açd
ı
qca sen öz nizenle, süngünle,Ya
ş
ar fikrin, güler e
ş
qin sabahki
ş
anl
ı
bir günle.Ç
ı
raqband
ı
rl° tamam yer, göy; ne zencir var, ne bir 
 
zindan,Bütün insanl
ı
q a
ğ
geymi
ş
, keçir ömrün
 
bahar 
ı
ndan...Sema
ş
effaf,Çiçekler saf.
 
Yerin qelbinde toy-bayram,Gülür senet,Gülür ilham!Güne
ş
tek nure qerq olmu
ş
bütün xilqet!
 
1944
 
MEHEBBETH
İ
LHAMA ÇA
Ğ
IRIR MEN
İ
!
 
Yene de yam-ya
ş
ı
l geyinir da
ğ
lar,Göz kimil2 durulur qaynar bulaqlar 
13
.Eriyir güneyler dö
ş
ündeki qar,Ya
ğ
ı
ş
da
İ
slad
ı
r o göy çemeni,Tebiet ilhama ça
ğ
ı
ı
r meni!Ürek dil ac
ı
r ki, sönmemi
ş
odum,Hücuma ba
ş
lay
ı
r menim söz ordum...Könüller mülkünde min yuva qurdum,Unutmaz alemde seven seveni,Mehebbet ilhama ça
ğ
ı
ı
r meni!Görürem, dan yeri yene sökülür,Göyden yer üzüne nurlar tökülür.Zemileri4, tarlalar üzüme gülür,Gözümde saral
ı
r sünbülün denii5...Bu ne'met ilhama ça
ğ
ı
ı
r meni!Men yaranmam
ı
ş
am göyler övlad
ı
,Ezel
ş
öhretimdir torpa
ğ
ı
n ad
ı
...Bu e
ş
qim çoxuna qismet olmad
ı
,
Ş
airem! Aç, paylat söz xezineni,
Ş
e'riyyet ilhama ça
ğ
ı
ı
r meni!O kimdir külüngü da
ğ
kimi vurur...Keçici bayraq da yan
ı
nda durur.Görürem, o yeni bir dünya qurur,Lo
ğ
manlar yazacaq bu qerineni,Bu hikmet ilhama ça
ğ
ı
ı
r meni!Car çekirl7 çarxlar 
ı
n çaxna
ş
ı
q!8 sesi,Q
ı
z
ı
r baltalar 
ı
n poladi? pençesi,Yatmay
ı
r Mu
ğ
an
ı
n, Milin gecesi...Seslenir Yetenin çölü, çemeni,
 
1. sal
ı
narak yürümektedir 2. geçer, geçiyor 3. telde 4. yarat
ı
klar 5.
ı
ş
ı
klarla donanm
ı
ş
t
ı
r 6. m
ı
zraklar, süngüler 7. pas-lanm
ı
ş
t
ı
r, pas tutmu
ş
tur 8. slogan
ı
md
ı
r,
ş
iar 
ı
md
ı
r 9. yarat
ı
ld
ı
m, meydana geldim 10.
ı
ş
ı
klarla donanm
ı
ş
t
ı
r 11. a
ş
k, sevgi 12.gibi 13. p
ı
narlar, kaynaklar 14. tarlalar 15. tanesi 16. payla
ş
t
ı
r, da
ğ
ı
t 17. yüksek sesle ilân eder, if 
ş
a eder 18. tela
ş
l
ı
19. çelik 
 

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->