Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
2Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Politika Perbashket Tregtare

Politika Perbashket Tregtare

Ratings: (0)|Views: 773|Likes:
Published by Erlet Shaqe
Ndryshe nga rajonet e tjera, BE-ja ka nje politike te perbashket per tregetine. Shtetet anetare kane rene dakort te lene menjane sovranitetin dhe te ndjekin nje politike te perbashket ne tregetine nderkombetare e cila eshte e krijuar per te qene komplementare me krijimin dhe zhvillimin e tregut te perbashket.
Komisioni Europian eshte zeri udheheqes ne politiken tregetare. Ai eshte pergjegjes si per udheheqejen e negociatave tregetare ashtu dhe per implementimin e marrveshjeve tregetare: siguron nese vendet e treta jane kompatibel me rregullat dhe marrveshjet e arritura. Keshilli i Europes vepron si vendimarres. Ai udheheq Komisionin ne veprimtarine e tij dhe ka fjalen e fundit nese adopton apo jo marrveshjet e arritura. Parlamenti Europian monitoron zhvillimet e politikes tregetare dhe informohet rregullisht nga Komisioni Europian.
Ndryshe nga rajonet e tjera, BE-ja ka nje politike te perbashket per tregetine. Shtetet anetare kane rene dakort te lene menjane sovranitetin dhe te ndjekin nje politike te perbashket ne tregetine nderkombetare e cila eshte e krijuar per te qene komplementare me krijimin dhe zhvillimin e tregut te perbashket.
Komisioni Europian eshte zeri udheheqes ne politiken tregetare. Ai eshte pergjegjes si per udheheqejen e negociatave tregetare ashtu dhe per implementimin e marrveshjeve tregetare: siguron nese vendet e treta jane kompatibel me rregullat dhe marrveshjet e arritura. Keshilli i Europes vepron si vendimarres. Ai udheheq Komisionin ne veprimtarine e tij dhe ka fjalen e fundit nese adopton apo jo marrveshjet e arritura. Parlamenti Europian monitoron zhvillimet e politikes tregetare dhe informohet rregullisht nga Komisioni Europian.

More info:

categoriesTypes, Research
Published by: Erlet Shaqe on Apr 06, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See More
See less

03/30/2013

pdf

text

original

 
 
1
LEKSIONI NR.5 
POLITIKA E PERBASHKET TREGTARE
Ndryshe nga rajonet e tjera, BE-ja ka nje politike te perbashket per tregetine. Shtetet anetare kanerene dakort te lene menjane sovranitetin dhe te ndjekin nje politike te perbashket ne tregetinenderkombetare e cila eshte e krijuar per te qene komplementare me krijimin dhe zhvillimin e tregut teperbashket.Komisioni Europian eshte zeri udheheqes ne politiken tregetare. Ai eshte pergjegjes si perudheheqejen e negociatave tregetare ashtu dhe per implementimin e marrveshjeve tregetare: siguronnese vendet e treta jane kompatibel me rregullat dhe marrveshjet e arritura. Keshilli i Europes vepronsi vendimarres. Ai udheheq Komisionin ne veprimtarine e tij dhe ka fjalen e fundit nese adopton apojo marrveshjet e arritura. Parlamenti Europian monitoron zhvillimet e politikes tregetare dheinformohet rregullisht nga Komisioni Europian.
 Mekanizmi i marrjes se vendimeve se KE
Me shume pergjegjesi tragtare:nga nje Bashkim Doganor ne Treg te vetem dhe nje Eurozoneme 12 Antare.
Me shume pergjegjesi eskluzive per BE
Votim me i kualifikuarBE si nje parner tregtar nuk eshte nje vend, por i perngjan me shume nje kualicioni:
mix i federalizimit (pergjegjesi eskluzive, ze i vetem, QMV) dhe mbetje te qeverisjes sebrendshme (mbetjet e ndara, pergjegjesi)
mix i bashkepunimit (regjimi tregtar) dhe rivalitetet kombetare (nxitja e eksporteve dhe regjimiInvestimeve te huaja direkte) sipar nje konkurrence te drejte.
Mungese e kostove dhe skema e rishperndarjes se perfitimeve te duhura per zgjerimin e BE,dhe nevoja per balancim te paketes se interesave sulmuese dhe mbrojtese per secilin shtet- antar.
 Masa rritese: pesha dhe/ose fuqia
BE po behet me e madhe: ka nje te katerten e prodhimit boteror dhe nje te pesten e te miravene tregun boteror.
Me shume vende anetare :nga 6 ne 27 dhe do shkojne ne 30 + BE
Me i ndryshem:
nga “Franca dhe fqinjet e saj” ne nje mix ekonomish te avancuara dhe ende
mbrapa: nga demokraci te vjetra ne te reja: nga ekonomite e tregut te ish ekonomite e planifikuaraEgziston gjithmone nje trade off midis dimensioneve (ekonomite e shkalles) dhe diversifikimit
(heterogjeniteti I preferencave kolektive), tashme ne zonat tregtare, qendrimi I “tregut te sapo
-
hapur”
akoma mbijeton dhe zhvillohet.
Procedurat
Komisioni (Komisioneret e tregut) luan rol kryesor ne pergatitjen e mandateve dhe ne drejtimine negociatave.
Duhet thene se me Keshillin ( Ministrat e mardhenieve me jashte) bashkepunojne permandatet dhe per perfundimet e marrveshjes.
Dhe nderkohe 133 Komitetet ushtrojne monitorim te hollesishem mbi punen e negociatave.
Parlamenti mund te vendosi disa inpute politike ne disa nga fazat e proceduresPolitika tregtare daton qe nga viti 1958 kur si nje Bashkim Doganor i sapo formuar, Keshilli Europiannegocionte me GATT, per politikat e tij te jashtme me vendet e treta. (Art. 24.6)Ne fillim ishte nje politike tipike merkantiliste, por qe lejonte tashme nje regjim tregu preferencial perish kolonite e Frances dhe Belgjikes.
 
 
2
Kjo gje ndryshoi me antaresimin e UK, ne BE, e cila nuk ishte dakort per preferencat reciproke(Konventa e Lome zgjeroi politiken per gjithe Afriken dhe Mesdheun) dhe krijimi i skemes GSP EU ne
vitet ’70 (shoku i pare i naftes, duke rritur friken per «
fuqine e mallit ».Gradualisht, me zgjerimet e mevoshme (Spanja dhe Portugalia ne 1986 dhe Vendet e EuropesQendrore dhe Lindore ne 2004) bashkepunimet e reja gjeografike, perfshine progresin e « kooperimitpolitik » ( politika e perbashket e jashtme ne faze embrio
nale ne vitet ’70) dhe Pol
itiken e perbashkette Jashtme dhe t
e Sigurise (qe nga vitet ’90)
te cilat e bene politiken tregtare me komplekse.
Pse nje politike tregetare ?
Pyetja ku lind nevoja qe shtyn vendet apo grupimet rajonale ne aplikimin e politikave tregetare sjellshume pergjigje te ndryshme si te ardhura fiskale (doganat), mercantilism (promovim i eksportevedhe frenim i importeve), interesa specifike, politika e jashtme, zevendesimi i importeve etj.
Pyetja qe vijon eshte a mund te justifikohet ekonomikisht ekzistenca e nje politike tregetare ?
Pergjigja konvencionale ne teorine e tregetise eshte qe, te pakten per vendet e vogla, tregetia e lireeshte me mire, dhe ne rastet kur vende te tjera nuk e praktikojne. Si rrjedhoj, barrierat tradicionale netregeti nuk kane justifikim ekonomik. Pervec rasteve te emergjencave ne periudha lufte dhefatkeqsish natyrore apo me njehere pas tyre, doganat duhe perdorur thjesht per dokumentacionintregetare dhe ceshtjet fiskale lidhur me to (axhustime fiskale si rimburisime etj..) dhe jo per mbrojtjene biznesit vendas apo forces punetore vendase kundrejt atyre te huaja.Ka dy arsye te rendesishme perse receta e tregetise se lire eshte akoma gjeresisht e pranuar.Se pari, argumenti konvecional (ekuilibri I pergjithshem) per tregetin e lire ka konsistuar gjithmon nedy element: perfitime alokative dhe perfitime teknike ne eficence. Ekonomistet jane fokusuar kryesishtne perfitimet alokative te cilat sic eshte provuar shpesh jane minimale. Ne te kundert perfitimetteknike ne eficence jane me te medha dhe vijne si pasoje e ekspozimit aktual dhe potencial ndajkonkurrences qe vjen nga jashte.Se dyti, me pak politika jane me te influencuara nga Vested interests sesa politika tregetare.Ekonomia politike perpiqet te shpjegoje qe shpesh politikat tregetare, jane te drejtuara nga prodhuesitdhe jo nga konsumatoret apo interesi I pergjithshem ekonomik.Si konkluzion justifikim ekonomik per te pasur nje politik tregetare eshte I dobet. Eshte e demshme nerastin e deshtimit te tregjeve pasi ne vend qe te ndihmoje per te nderhyre direkt ne rregullimin eshkaqeve te deshtimit ajo e rendon me tej situaten me kostot qe kane masat proteksioniste te lidhurame politiken tregetare. Politikat tregetare jane instrumenta qe mund te detyrojne vendet te ulen netryezen e negociatave por nuk mund te konsiderohen instrumenta te besueshem. Gjithsesi eshte mee rekomandueshme qe keto negociata te zhvillohen ne kontekstin e OBT sidomos duke paturparasysh kostot e larta te luftrave tregetare qe mund te vijne si pasoje e aplikimit te politikavetregetare.Perdorimi me i mire i politikes tregetare do te ishte liberalizimi gradual duke ndjekur dhe perfitmealokative dhe teknike ne eficence. Zgjidhja me mire per te ndjekur kete politike afatgjate do te ishtepranimi I angazhimeve ligjore multilaterale, nga njera ane si prove kredibiliteti ndaj partnerevetregetare nga ana tjeter si nje lloj justifikimi ndaj lobingjeve te fuqishme te prodhuesve vendas te ciletkerkojne masa proteksioniste.Perse Komuniteti Europian ka nevoje per nje politike te perbashket tregetare eshte shume e thjeshte.Externalitetet negative si pasoje e politikave tregetare te ndryshme te vendeve anetare ne nje union
me levizje te lire eshte arsyeja e pare.(aplikimi I “subsidiarity” mund te demtonte)
 Duke qene se objektivi I pare dhe kryesor eshte krijimi I nje tregu te brendshem me konkurrence tepadeformuar eshte e natyrshme qe te kete nje politik te perbashket tregetare.Nje arsye tjeter mund te jete uniformiteti ligjor ne te gjithe unionin, I cili ul pasigurin dhe kostot etransaksionit. Ky argument mbeshtetet ne problemet e shkaktuara nga trajtimi I ndryshem I doganavete dy ose me shume shteteve anetare.
 
 
3
Dhe se fundmi nje arsy tjeter e rendesishme te pakten ne kendveshtrimin e vendeve te BE-se dheinstitucioneve te BE-se eshte e ajo e fuqise se negocimit. Komuniteti nepermjet politikes tregetaredhe instrumentave te saj ka nje fuqi negociuese te konsiderueshme.
Principe, objektiva dhe instrumenta.
Nuk eshte e lehte te deduktosh nje strukture te politikes tregetare duke lexuar traktatin. Ndryshe ngaPolitika e perbashket agrare dhe politika e konkurrences, politika tregetare eshte bazuar ne objektivajoshume te qarte dhe te shprehur jo ne menyre te drejtperdrejte. Ka nje rang te gjere instrumentashte cilet nuk jane te specifikuar plotesisht.Gjithashtu nje problem tjeter eshte transparenca, pasi ne ndryshim nga politikat e tjera teperbashketa, nuk ka nje raport vjetor. (u desh raundi I Uruguajit ne GATT qe te plotesohej ky boshllekme nje raport dy vjetor mbi Politiken e Perbashket Tregetare)
Principet.
Sipas Traktatit te Maastricht Principi qe udheheq politiken tregetare te KE eshte “ekonomi e tregut ehapur me konkurrence te lire”
(Neni 4 KE).
Si do operoje PPT ne lidhje me ekonomine e “hapur”
akoma nuk eshte e qarte. Sigurisht nuk do te thote qe KE do te heqe dore nga te gjitha masatproteksioniste si rrjedhoje e ketij principi. Mbase per momentin do te thote qe nuk do te marri masa tetjera ose do te ndjeki politika akoma me proteksioniste nga keto ekzistueset.
Objektivat.
Objektivat qe rezultojne nga c’eshte shkruar ne Traktat jane “zhvillimi I harmonizuar I tregetise
boterore, abolicioni progresiv I shtrengimeve ne tregetine nderkombetare dhe ulja e barrierrave
doganore”
 
Vazhdon me tej “Politika e Per 
bashket Tregetare duhet te marre parasysh efektin favorizues qeabolicioni I detyrimeve doganore midis Shteteve Anetare mund te kete ne rritjen e fuqise se
konkurrences ne keto shtete te angazhuara”.
 Nga nje lexim I vemendshem te krijohet impresioni I nje angazhimi per uljen e proteksionizmit tejashtem nga ana KE, por perjashtime nga kjo tendence jane reflektuar per nje kohe te gjate nebujqesi, tekstile dhe veshje, makina, karbon dhe hekur, ndertimi I anijeve dhe me gjeresishte nefushen e sherbimeve.Nje lexim i koheve te fundit si pasoje dhe e integrimit te politikes tregetare me ate te jashtme do tindante objektivat ne :
 
Politike:
Kryesisht politika e para- zgjerimit dhe fqinjesise por gjithashtu dhe lufta ndajterrorizmit, embargo e armeve (Kina), monitorimi i teknologjise dual-use, gjendja e ekonomise setregut te Rusise
 
Zhvillim:
Synon te kombinoje subvencionet me preferencat tregtare ( tarifat) dhe ato te FTA-sne menyre qe te inkurajoje reformat dhe integrimin rajonal per vendet joantare.
 
Politika e re tregtare
: fokusohet ne konkurrencen dhe hapjen e tregut sipas ceshtjes seglobalizimit.
Instrumentat.
Instrumentat e politikes tregetare te KE nuk jane te specifikuara ne menyre te qarte ne Traktat. Kjodhe per faktin se proteksionizmi modern ka shpikur instrumente nga me te ndryshmit.Kemi nje liste instrumentash te cilet mund te themi jane instrumentat kryesor te implementimit te PPTne tregetine e mallrave:
Tarifat e tarifat preferenciale
; venia e tarifave per mallrat e importit si per shembull nga rastet meflagrante eshte ai I plehut organik I cili ka nje tarif prej 41,7%, kuptohet kjo eshte nje nga 531 tarifat.Duke patura parasysh « piramiden e preferencave te KE-se » perfshire dhe nje sistem tepergjithesuar per vendet ne zhvillim (Generalised System of Preferences, GSP, traktati i Lome),Zonat e Lira te tregetise dhe bashkimet doganore qe karealizuar KE-ja, konstatojme qe shume pakvende perballen me sistemin e tarifave.

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->