Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
13Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
TEHNIČKI VAŽNI METALI2

TEHNIČKI VAŽNI METALI2

Ratings: (0)|Views: 1,701 |Likes:
Published by Matovilkica

More info:

Published by: Matovilkica on Apr 06, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/04/2013

pdf

text

original

 
Tehnički važni metali, vodik 
 TEHNIČKI VAŽNI METALIŽELJEZO
Željezo
-
prijelazni metal (d-blok)
-
8.skupina - TRIJADA ŽELJEZA
-
najrasprostanjeniji metal u Zemljinoj kori
-
po postanku je : telurno i meteorno
-
rude 
: hematit Fe
2
O
3
limonit Fe
2
O
3
. H
2
Omagnetit Fe
3
O
4
( FeO . Fe
2
O
3
)siderit FeCO
3
pirit FeS
2
-
biogeni element :- u sastavu hemoglobina u krvi čovjeka- sudjeluje u prijenosu kisika
-
temperatura taljenja 
t
t
= 1 535°C
-
temperatura vrenja 
t
v
= 2 700°C
-
gustoća = 7,9 gcm
-3
-
koeficient elektronegativnosti je 1,8
-
srebrnobijeli materijal, kovak, feromagnetičan
-
kristalna struktura ovisi o temperaturi (alotropske modifikacije željeza)
907°C 1 401°Cα γ δ(N=2) (N=4) (N=2)-
el. konf.
; Fe
0
( Ar ) 3d
6
4s
2
Fe
2+
( Ar ) 3d
6
Fe
3+
( Ar ) 3d
5
-
željezo:
- postojano na suhom zraku i vodi u kojoj nemakisika- u vlažnom zraku korodira ( stvara se hrđa ) 
- HRĐA
:hidratizirani željezo (III)oksid formuleFe
2
O
3
. X H
2
O( količina vode nije stalna )- porozna, mekana , ljušti se- ne štiti površinu od daljne korozije- ne reagira s vodom-
reagira s većinom nemetala (pri umjerenim temp.)
kisikom, ugljikom, sumporom, klorom, fosforom idr. Fe (s) + S (s) FeS (s) željezosulfid 
-
ne reagira s konc. HNO
3
i H
2
SO
4
,
jer se stvaraneproziranzaštitni sloj oksida Fe
2
O
3
-
željezo se pasivizira
-
reagira sa konc. HCl i razr. HCl., H
2
SO
4
Fe (s) + 2 H
3
O
+
(aq) + 2 Cl
-
(aq) Fe
2+
(aq) + 2 Cl
-
(aq) +2H
2
O(l) + H
2
(g)skraćeno : Fe(s) + 2 HCl(aq) FeCl
2
(aq) + H
2
(g)
Željezo
Ar
3d64s2 Fe2+
Ar
3d6
Fe3+
Ar
3d5_ S obzirom na zastupljenost metala u Zemljinoj kori, željezo je nadrugom mjestu, a uzevši u obzir sveelemente, željezo je na cetvrtom mjestu.Tablica. Sastav Zemljine koreDobivanje Fe:
redukcijom željezovih oksida koksom u visokoj pe
c
i.
C + O2
CO2CO2 + C
2CO2C + O2
2CO razvija se temperatura do 1600
CKOKS ZRAK Fe2O3 + 3CO
Fe(sirovo) + 3 CO2 Sirovo željezo sadrži: C, S, P, Si i Mnbijelo lijevano Fe -(4%C) / sivo lijevano Fe
Grotleni plin
: CO, CO2, N2, H2, CH4Alotropske modifikacije Fe: 1.
-Fe
do 907
C prostorno centr, kocka2
.
-Fe
907
C - 1401
C plošno centr. kocka3.
-Fe
1401
C - 1539
C prostorno centr. kockac
elik 
- legura Fe i C (do 1,7%)
amalgam -
legura žive - (Ag / Hg-plomba za zube)
PROIZVODNJA ŽELJEZA:
-najvažnije rude :
limonit i hematit 
-zbog primjesa u rudama dodajemo talioničke dodatke
a)
vapnenac CaCO
3
= ako su primjese kisele : SiO
2
i glina
b)
silicijev dioksid SiO
2
= ako su primjese bazične : MgCO
3
i CaCO
3
-
proizvodnja se odvija u visokim pećima
-puni se kroz GROTLO – gornji otvor – sloj koksa + sloj rude sa talioničkim dodacimaI. koks izgara s vrućim zrakom u ugljik(IV)oksidC (s) + O
2
(g) CO
2
(g)
 
Tehnički važni metali, vodik II.
CO
2
se reducira u CO prolaskom kroz sloj koksaCO
2
(g) + C (s) 2 CO (g)III. nastali CO je redukcijsko sredstvo za željezne rudeFe
2
O
3
(s) + 3 CO (g) Fe (l) + 3 CO
2
(g)
-
na vrhu izlazi
GROTLENI PLIN
koji se koristi za zagrijavanje zraka kojise uvodi uvisoku peć- iznad željeza pliva
TROSKA
koja štiti željezo od ponovne oksidacije- ne baca se , nego se koristi kao materijalu izgradnji cesta, za proizvodnju portlandcementa i kao izolacijski materijal ugrađevinarstvu
-
rastaljeno željezo na dnu izlazi iz peći
-
dobiveno željezo je SIROVO ŽELJEZO
:- sadrži Mn, Si, S, P i dr.- oko 4% ugljika- vrlo je krto i može seoblikovati
ČELIK -
slitina željeza s 0,05 do 1,7 % ugljika- najmoderniji način dobivanja čelika – u elektropećima- Eiffelov toranj – sagrađen 1889.g. u Parizu – visok 300 m , težak 9700 t 
ČELI
premanamjeni
-
 
konstrukcijski ( w(C) < 0,5 % C
-
alatni ( w(C)=0,5 do 1,7%C
-
specijalnipremasastavu
UGLJIKOVI 
– mekani (0,65%)- žilavi (0,85-0,95%)- tvrdi (1,4-1,7%)LEGIRANI – nikleni- vrlo žilavi- manganovi - otporni- kromovi – povećavaju otpornost,tvrdoću- silicijevi – otporni na kemikalije- krom, nikal – čvrsti i tvrdi
-
čelik proizveden recikliranjem olupina automobila, lokomotiva i tračnicaje 
ČELIK ZA SUTRA ; ZA BUDUĆNOST......ZADACI :
1.Kristalna struktura jedne modifikacije željeza je volumno centrirana kocka.Izračunaj duljinu stranice u e.ć. ako je polumjer iona željeza 124 pm. ( R:286 pm)2.Gustoća željeza je 7.8 gcm
-3
. Izračunaj :
a)
masu željezne ploče volumena 1dm
3
b)
broj atoma Fe u toj ploči ( R : a) m(Fe) =7.8kg b)N(Fe)=8,4 . 10
25
)3.a) Prikaži raspored elektrona u 3d-orbitalama dvovalentnog i trovaletnogionaFe
2+
i Fe
3+
!b)Koji spojevi željeza su postojaniji ? Zašto?( Fe
3+
, jer imaju max. nesparenih elektrona u d-orbitalama )4.Poredaj po rastućem položaju atom Fe i njegove ione?5.Zašto se Fe ne otapa u konc. HNO
3
i H
2
SO
4
? 6.a)Kako nastaje bijelo sirovo željezo ? ( naglim hlađenjem sirovog, i sadržiugljik uobliku cementita FeC
3
).b)Zašto se upotrebljava? ( za proizvodnju čelika).7. Fe
3
O
4
(s) + CO (g) 3 FeO (s) + CO
2
(g)
a)
Δ
r
H
0
= ?b) egzotermna/endotermnac) povišenjem temp. u kojem smjeru teče reakcija8. Fe (s) + 2 HCl (aq) FeCl
2
(aq) + H
2
(g)a) na uzorak željeza mase 0,6 g dodano je 100 ml HCl mninskekonc.0,25 moldm
-3
. Izračunaj množinu reaktanta u suvišku? (R:n(HCl)=0,003mol)
b)
kako bismo dokazali da je nastao FeCl
2
ili FeCl
3
?- dodatkom KMnO
4
nastaje reakcija s FeCl
2
, a s FeCl
3
nemareakcije.9.Fe
2
O
3
(s) + 3 CO (g) 2 Fe (s) + 3 CO
2
(g)____________________________________________________ I. C (s) + O
2
(g) CO
2
(g) ∆
r
H
0
=-393,5kJmol
-1
II. C (s) + 1/2 O
2
(g) CO (g)
r
H
0
= -110.5kJmol
-1
 
 
Tehnički važni metali, vodik 
III. 2 Fe ( s) + 3/2 O
2
(g) Fe
2
O
3
(s) ∆
r
H
0
= -824,2kJmol
-1
 
a)
izračunaj promjenu reakcije primjenom Hessovog zakona,b) odredi da li je reakcija spontana ili nije ?
r
H
0
= - 24,8 kJmol
-1
BAKAR
-
iza srebra najbolji vodič topline i elektriciteta
-
primjena : - ind. kablova, uređaji u elektroindustriji
-
poznat : 4 000.g.pr.Kr. – BAKRENO DOBA 
-
prijelazni metal : 11.skupini (PSE) 
-
malim količinama je samorodan ( 2 stabilna izotopa :
63
Cu i
65
Cu )
-
rude :- HALKOPIRIT CuFeS
2
- HALKOZIN Cu
2
S- KUPRIT Cu
2
O
-
temperatura taljenja : 1 083°C
-
temperatura vrenja : 2 300°C
-
gustoća = 8,9 gcm
-3
-
koeficient elektronegativnosti = 1,9
-
mekan, žilav, rastezljiv materijal
-
el. konfiguracija Cu
0
( Ar ) 4s
2
3d
9 
Cu
2+
(Ar) 3d
9
Cu
+
(Ar) 3d
10
-
oksidacijski brojevi : I i II1. - u vodenoj otopini stabilni su samo dvovalentni ioni 2 Cu
+
(aq) Cu
2+
(aq ) + Cu
0
(aq )2. - bakar zagrijavamo na zraku (600°C) nastaje CuO –crniprah2 Cu (s) + O
2
(g) 2 CuO (s)3. -
bakar ne reagira s konc. HCl
4. - bakar reagira s konc. HNO
3
., H
2
SO
 
4
i razr. HNO
3
Cu (s) + 4 HNO
3
(konc.) Cu(NO
3
)
2
(aq ) + 2 NO
2
(g) + 2 H
2
O (l)3 Cu(s) + 8 HNO
3
(aq) 3 Cu(NO
3
)
2
(aq) + 2 NO (g) + 4 H
2
O(l)Cu (s) + 2 H
2
SO
4
(konc.) CuSO
4
(aq) + SO
2
(g) + 2 H
2
O (l)
-
iz zasićene otopine CuSO
4
kristalizira CuSO
4
. 5 H
2
O
-
modra galica koja ima fungicidno djelovanje
DOBIVANJE BAKRA
I.
iz oksidne rude dobiva se redukcijom pomoću koksa pri visokojtemperaturi
Cu
2
O + C 2 Cu + CO
II. - može se dobiti iz halkopirita ( prženjem na zraku )

Activity (13)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Mirela Lujnović liked this
Filip Garmaz liked this
luce44 liked this
Angel Fulton liked this
Natasa Blatnik liked this
Bernard Suknjov liked this
Josip Katavić liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->