Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Thuyết nguyên tử

Thuyết nguyên tử

Ratings: (0)|Views: 46|Likes:
Published by hiepkhachquay

More info:

Categories:Types, School Work
Published by: hiepkhachquay on May 19, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/19/2011

pdf

text

original

 
1
 Thuy Thuy Thuy Thuy  t nguyên t t nguyên t t nguyên t t nguyên t   
Thuyt nguyên t là s mô t ca các nguyên t, nhng ơn v nh nht ca cácnguyên t. Bng chng khoa hc cho s tn ti ca các nguyên t và nhng thành phncòn nh hơn ca nó có quá nhiu, cho nên a s mi ngưi ngày nay xem s tn ti canguyên t là mt thc t, ch không ơn gin ch là mt lí thuyt.
LLLLch sch sch sch s   
Bt u vào khong năm 600 trưc Công nguyên, nhiu nhà trit hc Hi Lp ã nlc tìm hiu bn cht ca vt cht. Mt s ngưi cho rng vn vt cu to t nưc, chúngcó ba dng (băng  th rn, nưc lng và hơi nưc). Mt s ngưi khác thì tin rng vt chtcu to hoàn toàn t la  dng bin i không ngng. Tuy nhiên, nhng ngưi khác thì tinrng cho dù vt cht cu to t cái gì thì nó phi là cái gì ó không th b phá hy mà chkt hp li thành nhng dng thc mi. Nu h có th nhìn thy nhng cái  nh, h sthy nhng “viên gch cu trúc” ca chúng. Mt trong nhà trit hc này có tên gi làDemocritus. Ông tưng tưng bt u vi mt mu ln vt cht và dn dn chia ct nóthành nhng mu mi lúc mt nh hơn, cui cùng thì t ti mu nh nht. Viên gch cutrúc nh nht không th chia ct ưc na này ưc gi là
atomos
, ting Hi Lp có nghĩa“không th chia ct”. T
atomos
bưc sang thi kì hin i ã bin i thành
atom
(nguyênt). Các nguyên t mà Democritus hình dung ra ch khác nhau v hình dng và kích c.Trong lí thuyt ca ông, nhng vt khác nhau trông khác nhau vì cách các nguyên t spxp. Aristotle, mt trong nhng nhà trit hc có sc nh hưng nht ca thi kì y, tin vàomt s loi “phn t nh nht” ca vt cht nhưng không theo các mô t ca Democritus.Aristotle nói ch có bn nguyên t (t, không khí, la, nưc) và nhng nguyên t này cómt s ơn v nh nht cu to nên toàn b vt cht. S thuyt giáo ca Aristotle chng liquan im nguyên t ca Democritus quá mnh m nên quan im nguyên t ã b gt rakhi th gii trit hc trong 2000 năm sau ó.Mc dù thuyt nguyên t b b rơi trong khong thi gian lâu dài như vy, nhưngs thc nghim khoa hc, c bit là hóa hc, ã phát trin. T thi Trung c (khong năm1100) v sau, nhiu phn ng hóa hc ã ưc nghiên cu. Vào th k th 17, mt s nhàhóa hc này bt u nghĩ ti nhng phn ng mà h nhìn thy dưi dng nhng phn tnh nht. Thm chí, h còn bt u s dng t nguyên t tr li. Mt trong nhng nhà hóahc ni ting nht vào cui th k th 18 là Antoine Lavoisier. Các thí nghim hóa hc caông ã cân rt kĩ tt c các hóa cht. Ông cho nhng cht khác nhau phn ng cho n khichúng  trng thái ơn gin nht ca chúng. Ông tìm ra hai yu t quan trng: (1) nhngcht ơn gin nht, cái ông gi là nguyên t, không th b phân tách thành cht khác na,và (2) nhng nguyên t này luôn phn ng vi nhau theo nhng t l ging nhau. Nhngcht phc tp hơn mà ging nhau ó ông gi là hp cht. Thí d, hai th tích hydrogen phn ng chính xác vi mt th tích oxygen  to ra nưc. Nưc có th b phân tách luôncho chính xác hai th tích hydrogen và mt th tích oxygen. Lavoisier không có s giithích nào cho nhng kt qu nht quán bt ng này. Tuy nhiên, vô s nhng phép o thntrng ca ông ã cung cp manh mi cho mt nhà hóa hc khác tên là John Dalton.Dalton nhn ra rng nu như các nguyên t cu to gm nhng nguyên t, minguyên t khác nhau có mt loi nguyên t riêng, thì thuyt nguyên t có th gii thích cáckt qu ca Lavoisier. Nu hai nguyên t hydrogen luôn luôn kt hp vi mt nguyên toxygen, thì t hp nguyên t thu ưc, gi là phân t, s là nưc. Dalton công b s gii
 
2thích ca ông vào năm 1803. Năm này ưc xem là năm ra i ca thuyt nguyên t hini. Các thí nghim khoa hc sau Dalton ã c gng mô t c trưng xem có bao nhiêunguyên t, nguyên t ca mi nguyên t trông như th nào, các nguyên t thuc cùng mtnguyên t ging nhau như th nào và chúng khác nhau như th nào và, cui cùng, liu cócái gì nh hơn nguyên t na hay không.
 Mô t  Mô t  Mô t  Mô tþþþþ các î các î các î các ––c tròng cc tròng cc tròng cc tròng c~~~~a nguyên t a nguyên t a nguyên t a nguyên t   
Mt trong nhng thuc tính u tiên ca các nguyên t ưc mô t là trng lưngnguyên t tương i. Mc dù mt nguyên t ơn l là quá nh  mà cân, nhưng ngưi tacó th so sánh các nguyên t vi nhau. Nhà hóa hc Jons Berzelius gi s rng nhng thtích khí bng nhau  iu kin nhit  và áp sut như nhau cha s lưng nguyên tngang nhau. Ông ã s dng quan im này  so sánh trng lưng ca các cht khí ang phn ng. Thí d, ông có th xác nh rng nguyên t oxygen nng gp 16 ln nguyên thydrogen. Ông ã lp danh sách nhng trng lưng nguyên t tương i này cho nhiunguyên t mà ông bit. Ông ã nghĩ ra kí hiu cho các nguyên t bng cách s dng kí tth nht hoc hai kí t u tiên trong tên gi Latin ca chúng, h thng kí hiu ó vnưc s dng ngày nay. Kí hiu cho hydrogen là H, cho oxygen là O, cho natrium là Na,và vân vân. Nhng kí hiu ó còn t ra hu ích trong vic mô t nhiu nguyên t kt hpvi nhau như th nào  to ra phân t thuc mt hp cht nào ó. Thí d,  th hinnưc có cu to gm hai nguyên t hydrogen và mt nguyên t oxygen, kí hiu cho nưclà H
2
O. Mt nguyên t oxygen còn có th kt hp vi mt nguyên t oxygen khác  tora mt phân t oxygen vi kí hiu O
2
.
S phát trin ca thuyt nguyên t 
Khi ngưi ta khám phá ra ngày mt nhiu nguyên t hơn, cái tin li là nên bt ulp danh sách chúng  dng kí hiu trong mt biu . Năm 1869, Dmitri Mendeleev ãlp danh sách các nguyên t theo trt t trng lưng nguyên t tăng dn và phân nhómnhng nguyên t dưng như có nhng phn ng hóa hc ging nhau. Thí d, lithium (Li),natrium (Na), và kalium (K) u là nhng nguyên t kim loi bc cháy khi chúng b m.
 
3Trong biu  ca ông, nhng nguyên t tương t nhau ưc t trong cùng mtct. Mendeleev bt u nhìn thy mt kiu phân b trong s các nguyên t, trong ó mitám nguyên t trên danh sách lit kê trng lưng nguyên t s thuc v cùng mt ct. Dos lp li hay tun hoàn ca kiu phân b này, nên biu  ca Mendeleev ưc ngưi tagi là “Bng tun hoàn hóa hc”. Tht ra, bng tun hoàn ó không u lm, vì có nhng“ch trng” trong bng. Mendeleev d oán rng cui cùng ngưi ta s khám phá ranguyên t lp y ch trng ó. Chng hn, có mt khong trng dành cho mt nguyên tvi trng lưng nguyên t khong 72 (nng hơn hydrogen 72 ln) nhưng là nguyên t chưa bit. Năm 1886, 15 năm sau s d oán ca nó, nguyên t Germanium (Ge) ã ưc tách livà ngưi ta thy nó có trng lưng nguyên t 72,3. Nhiu nguyên t khác tip tc ưc doán và tìm ra theo cách như vy. Tuy nhiên, khi có thêm nhiu nguyên t b sung vào bng tun hoàn hóa hc, ngưi ta thy nu mt s nguyên t ưc t trong nhng ctthích hp do nhng phn ng ging nhau ca chúng, thì chúng không tuân theo trt túng ca trng lưng nguyên t tăng dn. Mt s c trưng nguyên t khác là cn thit sp xp có trt t các nguyên t. Nhiu năm trôi qua trưc khi tính cht thích hp ó ưctìm thy.Khi các thí nghim hóa hc tìm kim và mô t c trưng ưc nhiu nguyên t hơn,nhng ngành khoa hc khác ã và ang thc hin nhng khám phá v dòng in và ánhsáng ã góp phn cho s phát trin ca thuyt nguyên t. Michael Faraday ã tin hànhnhiu nghiên cu mô t c trưng dòng in; James Clerk Maxwell mô t c trưng ánhsáng. Vào nhng năm 1870, William Crookes ã ch to mt thit b, ngày nay gi là ngCrookes,  kho sát nhng “tia” do kim loi gii phóng ra. Ông mun bit nhng tia y làánh sáng hay dòng in da trên nghiên cu ca Faraday ln Maxwell. ng Crookes gmmt bóng èn thy tinh, trong ó a phn không khí ã b rút ra, bc hai bn kim loi gilà hai in cc. Mt in cc gi là anode, còn in cc kia gi là cathode. Mi bn có mtdây dn ni bóng chân không vi mt ngun in. Khi ni in cho các in cc, các tia phát ra t phía cathode. Crookes xác nh ưc nhng tia cathode này là nhng ht có intích âm do kim loi gii phóng khi bn cathode. Năm 1897, J.J. Thomson phát hin thynhng ht tích in âm này gii phóng t nguyên t ra và phi có mt trong các nguyên tkim loi lúc ban u. Ông gi nhng ht h nguyên t tích in âm này là “electron”. Vìelectron mang in âm, nên phn còn li ca nguyên t phi mang in dương. Thomsontin rng các electron phân tán trong nguyên t ging như nhng ming nho rc trong bánh bông lan vy. Mc dù mu “bánh bông lan rc nho” ca Thomson là không chính xác,nhưng nó là n lc u tiên cho thy các nguyên t tht ra phc tp hơn nhng qu cuthun nht.Vào thi gian y, các nhà khoa hc ang kho sát nhng loi tia bí n khác phát rat ng Crookes và không phát sinh ti cathode ca nó. Năm 1895, Wilhelm Roentgen  ýthy nhng tm kính nh  gn mt ng Crookes s tr nên m i do mt s tia chưa bit,không nhìn thy nào ó gây ra. Roentgen gi nhng tia này là “tia X”, vi ch “x” là binchưa bit trong toán hc. Roentgen còn chng minh vic s dng các tm kính nh là mt phương pháp chp nh ca nhng tia bí n ó. Ông nhn thy khi dùng tay ca ông chntia X li, chng hn, xương trong bàn tay chn ưc tia X nhưng da và các mô thì không.Các bác sĩ vn s dng tia X ca Roentgen  chp nh cơ th con ngưi.Kính nh tr thành thit b chun i vi các nhà khoa hc thuc thi i caRoentgen. Mt trong nhng nhà khoa hc này, Henri Becquerel, ã  mt s kính nhtrong ngăn kéo cùng vi uranium, mt nguyên t mi mà ông ang nghiên cu. Khi ôngmang kính nh ra, ông nhn thy chúng b m i. Vì chng có cái gì khác  trong ngăn kéona, cho nên ông kt lun rng uranium phi gii phóng mt loi tia nào ó. Becquerel chra rng bc x này không có tính âm xuyên như tia X vì nó có th b giy chn li. Chínhnguyên t uranium t sinh ra bc x, mt tính cht gi là s phóng x. Phn ln qua

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->