2
M
ở
đầ
u
( Tu
ổ
i “ tuy
ể
n h
ồ
i” )
Nh
ữ
ng ngày g
ầ
n
đ
ây, tôi b
ỗ
ng c
ả
m th
ấ
y mình
đ
ã già th
ậ
t r
ồ
i. B
ẩ
y m
ươ
isáu tu
ổ
i, ch
ả
già thì còn tr
ẻ
v
ớ
i ai! Không, tôi mu
ố
n nói tâm lý ng
ườ
i già kia.
Đ
úng th
ế
, g
ầ
n
đ
ây tôi t
ự
th
ấ
y có tâm lý ng
ườ
i già. Ngh
ĩ
a là thích nh
ớ
v
ề
quákh
ứ
, thích s
ă
n sóc
đế
n nh
ữ
ng k
ỷ
ni
ệ
m. Có m
ấ
y bi
ể
u hi
ệ
n th
ế
này:
đầ
u n
ă
m nay,
độ
t nhiên tôi mu
ố
n v
ề
quê
để
d
ự
h
ộ
i làng. H
ộ
i làng Th
ổ
Kh
ố
i quê tôi t
ổ
ch
ứ
cvào
đầ
u xuân. H
ộ
i to l
ắ
m, có t
ế
l
ễ
, có r
ướ
c xách linh
đ
ình. Làng tôi
ở
ngay ngo
ạ
ithành Hà N
ộ
i, qua c
ầ
u Ch
ươ
ng D
ươ
ng r
ẽ
ph
ả
i ch
ỉ
m
ấ
y cây s
ố
là t
ớ
i. Tuy th
ế
, có bao gi
ờ
tôi ngh
ĩ
đế
n chuy
ệ
n v
ề
làng xem h
ộ
i
đ
âu. Th
ế
mà n
ă
m nay... C
ũ
ng n
ă
mnay tôi còn có nhu c
ầ
u v
ề
th
ă
m l
ạ
i n
ơ
i mình sinh ra. ( làng Qu
ầ
n Ph
ươ
ng H
ạ
,nay thu
ộ
c xã H
ả
i Ph
ươ
ng, huy
ệ
n H
ả
i H
ậ
u, t
ỉ
nh Nam
Đị
nh). Ông b
ố
tôi th
ờ
iPháp thu
ộ
c t
ừ
ng làm l
ụ
c s
ự
ở
H
ả
i H
ậ
u m
ộ
t th
ờ
i gian. Khi gia
đ
ình chuy
ể
n
đ
i n
ơ
ikhác, tôi m
ớ
i lên chín tu
ổ
i. Tính
đế
n nay,
đ
úng 66 n
ă
m. 66 n
ă
m, b
ỗ
ng có nhuc
ầ
u tr
ở
l
ạ
i! Ngoài ra tôi còn có h
ứ
ng thú thu th
ậ
p các t
ấ
m
ả
nh ch
ụ
p ngày x
ư
a vàng
ồ
i c
ặ
m c
ụ
i c
ả
bu
ổ
i
để
phân lo
ạ
i, ch
ọ
n l
ọ
c, s
ắ
p x
ế
p theo ch
ủ
đề
này khác. Nh
ớ
h
ồ
i tôi
đượ
c giao làm
Tuy
ể
n t
ậ
p Nguy
ễ
n Tuân
, c
ụ
Nguy
ễ
n có nói n
ử
a
đ
ùa n
ử
a th
ậ
t v
ớ
i tôi : “ Th
ế
là mình
đ
ã
đế
n tu
ổ
i “ tuy
ể
n h
ồ
i ” ( tu
ổ
i làm tuy
ể
n t
ậ
pvà vi
ế
t h
ồ
i ký). Lúc
ấ
y (1980), Nguy
ễ
n Tuân m
ớ
i 70 tu
ổ
i. Tôi bây gi
ờ
đ
ã 76.C
ũ
ng s
ắ
p in
Tuy
ể
n t
ậ
p
và
đ
ã có ng
ườ
i xui vi
ế
t h
ồ
i ký.* **Vi
ế
t h
ồ
i ký
để
làm gì nh
ỉ
? Vi
ế
t h
ồ
i ký thì ích gì cho mình và cho ng
ườ
ikhác? Hình nh
ư
t
ỏ
b
ầ
y h
ế
t s
ự
th
ậ
t c
ủ
a
đờ
i mình c
ũ
ng là m
ộ
t khoái thú riêng c
ủ
acon ng
ườ
i ta. Khoái thú
đượ
c gi
ả
i to
ả
. Có ai
đ
ó nói r
ằ
ng, m
ọ
i khoái c
ả
m trên
đờ
i
đề
u là s
ự
trút ra kh
ỏ
i b
ả
n thân mình (décharger) m
ộ
t cái gì
đ
ó. V
ớ
i mình thì th
ế
. Nh
ư
ng còn v
ớ
i ng
ườ
i? Ng
ườ
i ta thích
đọ
c h
ồ
i ký c
ủ
a nh
ữ
ng danh nhân, c
ủ
anh
ữ
ng nhà ho
ạ
t
độ
ng chính tr
ị
t
ầ
m c
ỡ
qu
ố
c gia, qu
ố
c t
ế
hay c
ủ
a nh
ữ
ng nhà v
ă
nhoá l
ớ
n... Bi
ế
t
đượ
c bí m
ậ
t c
ủ
a cu
ộ
c
đờ
i danh nhân là bi
ế
t
đượ
c nh
ữ
ng thông tincó ý ngh
ĩ
a qu
ố
c gia
đạ
i s
ự
, bi
ế
t
đượ
c kinh nghi
ệ
m c
ủ
a n
ề
n v
ă
n hoá m
ộ
t dân t
ộ
c.V
ậ
y tôi vi
ế
t h
ồ
i ký v
ớ
i t
ư
cách gì? Ch
ỉ
để
cho mình
đượ
c gi
ả
i to
ả
c
ũ
ng
đượ
c ch
ứ
sao! Ngoài ra, li
ệ
u còn có ích cho ai n
ữ
a không? Tôi không tin l
ắ
m.C
ũ
ng có th
ể
có tác d
ụ
ng trong m
ộ
t ph
ạ
m vi h
ẹ
p, tr
ướ
c h
ế
t
đố
i v
ớ
i nh
ữ
ng ng
ườ
ithân, ngoài ra là nh
ữ
ng ai coi cu
ộ
c
đờ
i riêng c
ủ
a tôi c
ũ
ng có m
ộ
t cái gì
đ
ó
đ
ángtò mò và s
ự
nghi
ệ
p vi
ế
t lách c
ủ
a tôi không
đế
n n
ỗ
i hoàn toàn vô giá tr
ị
. Ngh
ĩ
a làc
ũ
ng mu
ố
n tìm hi
ể
u, c
ũ
ng mu
ố
n gi
ả
i thích. Ngoài ra tôi tuy không ph
ả
i nhân v
ậ
t l
ị
ch s
ử
, nh
ư
ng s
ự
tình c
ờ
đ
ã
đư
a
đẩ
ytôi
đượ
c ch
ứ
ng ki
ế
n nhi
ề
u s
ự
ki
ệ
n l
ị
ch s
ử
quan tr
ọ
ng nh
ư
Cách m
ạ
ng tháng Támhay C
ả
i cách ru
ộ
ng
đấ
t...vv., và bi
ế
t
đượ
c m
ộ
t ít chuy
ệ
n riêng c
ủ
a m
ộ
t s
ố
danhnhân nh
ư
H
ồ
Chí Minh, T
ố
H
ữ
u, và nhi
ề
u nhà v
ă
n hoá l
ớ
n nh
ư
Nguy
ễ
n Tuân,