Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Jagers en Verzamelaars Cursus

Jagers en Verzamelaars Cursus

Ratings: (0)|Views: 861|Likes:
Published by Marc Vermeersch
Cursus voor leraars geschiedenis.
Cursus voor leraars geschiedenis.

More info:

Published by: Marc Vermeersch on Jun 05, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/13/2013

pdf

text

original

 
Marc VermeerschSyllabus
 Jagers en verzamelaars
CNO, oktober 2010
De gegevens uit deze cursus mogen vrij gekopieerd worden voor niet-commercieel gebruik en mits vermelding van de bron:.
Marc Vermeersch, Syllabus Jagers en Verzamelaars voor leraars, CNO, oktober 2010.
De meeste informatie uit deze syllabus komt uit:
Marc Vermeersch, De geschiedenis van de mens. Deel I, Jagers en verzamelaars. Boek 1,van Pan tot Homo sapiens, 405 pagina’s. ISBN 978 908 134 7709Marc Vermeersch, De geschiedenis van de mens. Deel I, Jagers en verzamelaars. Boek 2,de maatschappij van jagers en verzamelaars, 472 pagina’s. ISBN978 908 134 7716
 
2 Marc Vermeersch - Jagers en verzamelaars
Inhoudstafel 
 Jagers en verzamelaars .......................................................................................... 1Verspreiding van homo sapiens over de wereld .................................................. 3De eerste en tweede exodus uit Afrika van Homo sapiens .............................. 3De productiewijze van jagers en verzamelaars ................................................... 6Dagelijks leven ................................................................................................. 6Economie ............................................................................................................ 8 Jagen ................................................................................................................ 8Verdeling van voedsel.................................................................................... 14Het leven van jagers en verzamelaars ............................................................. 15De verhouding man-vrouw ............................................................................. 15Kunst .............................................................................................................. 17Spel, sport, zang en dans ............................................................................... 17De uitgebreide kennis van jagers en verzamelaars ........................................... 19De religie van jagers en verzamelaars ............................................................. 24De oudste religie, de vooroudercultus ........................................................... 26Het totemisme ............................................................................................... 28 Thema: geweld en oorlog .................................................................................. 30
 
3 Marc Vermeersch - Jagers en verzamelaars
Verspreiding van homo sapiens over dewereld
Homo sapiens ontwikkelde zich in Afrika uit een ouder mensentype, Homoerectus. Tussen 200.000 en 150.000 jaar geleden blijkt zowel uit archeologischevondsten als uit DNA-onderzoek dat het oudere mensentype definitief door hetnieuwere is vervangen. De moderne mens lijkt zich in Oost-Afrika ontwikkeld tehebben. Van daaruit verspreidden de voorouders van de Khoisan en depygmeeën zich naar het zuiden en het centrum van Afrika.
De eerste en tweede exodus uit Afrika van Homosapiens
Homo sapiens was niet het eerste mensentype dat uit Afrika vertrok. Ouderemensentypes misschien Homo habilis maar zeker Homo erectus, verlieten Afrikaminstens 2,2 miljoen jaar geleden.Rond 120.000 jaar geleden verliet Homo sapiens voor de eerste keer Afrika voorde Levant. Deze eerste sortie liep dood maar een tweede migratie zou rond80.000 BP de oversteek maken van Oost-Afrika naar Jemen. De moderne mensenvan deze tweede migratie zijn de voorouders van alle mensen in de rest van dewereld én later ook in Noord-Afrika. Dat blijkt onweerlegbaar uit DNA-onderzoek.Hun afstammelingen hebben tussen de 13
de
en de 14
de
eeuw Nieuw-Zeelandbereikt. Daarmee kon de kolonisatie van de wereld buiten Afrika door Homosapiens als afgesloten beschouwd worden.
De tweede route: via de Hoorn van Afrika
“Tussen 60.000 en 80.000 jaar geleden fluctueerde het zeeniveau tussen 50 en80 meter beneden zijn huidig niveau, dus de stranden en zelfs de hinterlanden waar onzevoorouders ronddwaalden en die ze frequenteerden liggen nu meestal diep onder water.” 
1
Op het hoogtepunt van ijstijden werd zoveel water vastgehouden in de ijskappendat het zeeniveau soms zakte tot 120 meter onder het hedendaagse niveau. Dezeestraat Bab al Mandab is vandaag tot 135 meter diep. Tussen 80.000 en60.000 jaar geleden stond het zeeniveau tussen 80 en 60 meter lager danvandaag. Toen de zeespiegel veel lager was konden mensen op de meestgunstige momenten, via eilandjes en riffen, die de Rode Zee grotendeelsafsloten, en een sprong van slechts enkele kilometer over zee, Jemen bereiken.Deze lage stand van het zeeniveau was een gunstige maar niet noodzakelijkeomstandigheid voor de oversteek van deze toenmalig kleine zee-engte. Wanneerdit gebeurde is niet zeker. Slechts enkele tienduizenden jaren later zoudenNieuw-Guinea en een hele reeks Melanesische eilanden bereikt worden zonderdat er ook maar één enkele aanwijzing is welk vaartuig men gebruikte. De mensat toen reeds lang vis en schelpdieren en kon aan de kusten vrij gemakkelijk inzijn levensonderhoud voorzien. Waarschijnlijk leefden deze nieuwe migrantenvoornamelijk van wat ze vonden op de stranden en in zee. In Abdur (Eritrea,)werd een site gevonden van 125.000 jaar oud waar niet enkel botten van grotezoogdieren werden aangetroffen maar ook overblijfselen van schelpdieren. Deze
1
Stephen Oppenheimer, Out of Eden. The Peopling of the World, Constable, London,2003, p.56.

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->