Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
3Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Chiller Nedir

Chiller Nedir

Ratings: (0)|Views: 1,463 |Likes:
Published by aydintarak

More info:

Categories:Topics, Art & Design
Published by: aydintarak on Jun 18, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/26/2013

pdf

text

original

 
 
Seminer Bildirisi 
SO
Ğ
UK SULU
İ
KL
İ
MLEND
İ
RME VE PROSES SO
Ğ
UTMAUYGULAMALARINDA ENERJ
İ
TASARRUFLU SERBEST(DO
Ğ
AL) SO
Ğ
UTMA S
İ
STEMLER
İ
 
Hasan ACÜLÖZET
Enerjinin üretim, iletim, da
ğ
ı
t
ı
m ve tüketim a
ş
amalar 
ı
nda, endüstriyel i
ş
letmelerde, binalarda, elektrikenerjisi üretim tesislerinde, iletim ve da
ğ
ı
t
ı
m
ş
ebekelerinde, ula
ş
ı
mda, iklimlendirme tesislerinde enerjiverimlili
ğ
inin art
ı
ı
lmas
ı
günümüzde en önemli ba
ş
l
ı
k haline gelmeye ba
ş
lam
ı
ş
, do
ğ
al kaynaklar 
ı
n buamaçla daha geni
ş
kullan
ı
m
ı
için sistemler geli
ş
tirilmi
ş
ve geli
ş
tirilmeye devam etmektedir.Serbest So
ğ
utma (Do
ğ
al So
ğ
utma) ya da literatürdeki genel adland
ı
rma ile “free cooling” sistemleriyayg
ı
n olarak kullan
ı
lan enerji verimlili
ğ
i uygulamalar 
ı
ndand
ı
r. (Yaz
ı
n
ı
n devam
ı
nda tan
ı
mlama olarak“Serbest So
ğ
utma” terimi kullan
ı
lacakt
ı
r.) Serbest So
ğ
utma sistemleri Sulu ve Haval
ı
Sistemlerdeyap
ı
lan uygulamalar olmak üzere iki temel kategoridedir.Kazand
ı
rd
ı
ğ
ı
verim art
ı
ş
ı
ile so
ğ
utma suyu ihtiyac
ı
olan sistemlerde i
ş
letme maliyetlerini dü
ş
üren SerbestSo
ğ
utma sistemi ve özellikle kuzey ülkeleri a
ğ
ı
rl
ı
kl
ı
olarak Avrupa’da yayg
ı
n biçimde kullan
ı
lan, A.B.D dahildi
ğ
er ülkelerde giderek yayg
ı
nla
ş
an Chilled Beam (So
ğ
uk Tavan) sistemi enerji verimlili
ğ
i amaçl
ı
etkilisistemlerdir. Makalede, bu iki sistem hakk
ı
nda bilgi aktar 
ı
larak iklimlendirme tesisatlar 
ı
nda enerjiverimlili
ğ
inin önemine vurgu yap
ı
lmaktad
ı
r.
1. G
İ
R
İŞ
 
Temelde Sulu So
ğ
utma Uygulamalar 
ı
için Serbest So
ğ
utma olarak kategorize edilen Serbest So
ğ
utmateknikleri merkezi bir so
ğ
utma grubundan sa
ğ
lanan so
ğ
uk su üretiminin maliyetini azaltmaya yönelikuygulamalar 
ı
kapsamaktad
ı
r. So
ğ
utma suyu ihtiyac
ı
olan sistemlerde uygulanan Serbest So
ğ
utma,ortam
ı
n
ş
ük hava s
ı
cakl
ı
ğ
ı
ndan faydalanarak so
ğ
uk su üretici grubun (chiller) kompresörününçal
ı
ş
mas
ı
olmaks
ı
z
ı
n ya da k
ı
smen çal
ı
ş
t
ı
ı
larak so
ğ
utma suyu elde edilmesidir.Sulu So
ğ
utma Uygulamalar 
ı
için Serbest So
ğ
utma uygulamalar 
ı
kendi içinde iki ana kategoriyeayr 
ı
lmaktad
ı
r:
1. Evaporatif So
ğ
utma Uygulamalar 
ı
 
1.1 Aç
ı
k Devre So
ğ
utma Kulesi Uygulamalar 
ı
 1.2 Kapal
ı
Devre So
ğ
utma Kulesi Uygulamalar 
ı
 
2. Is
ı
De
ğ
i
ş
tirgeçli So
ğ
utma Uygulamalar 
ı
 
2.1 Entegre Serbest So
ğ
utma Bataryas
ı
Uygulamalar 
ı
 2.2 Kuru ve Islak/Kuru So
ğ
utucu Uygulamalar 
ı
 Her bir sistem kendi avantaj ve dezavantajlar 
ı
na sahip olmakla birlikte uygulanacak sistem seçiminietkileyen en önemli unsurlardan biri so
ğ
utma sisteminin hangi amaç do
ğ
rultusunda kullan
ı
ld
ı
ğ
ı
yadakullan
ı
lacak oldu
ğ
udur. Bu durum sistem tasar 
ı
m
ı
n
ı
do
ğ
rudan etkilemektedir.
 
 
Seminer Bildirisi 
Di
ğ
er önemli etken ise, sistemin kurulaca
ğ
ı
bölgenin iklim ko
ş
ullar 
ı
d
ı
r. So
ğ
utma sistemi projea
ş
amas
ı
nda iken Serbest So
ğ
utma uygulanmas
ı
n
ı
n avantajl
ı
olup olmad
ı
ğ
ı
n
ı
n de
ğ
erlendirilmesi içiny
ı
l boyunca so
ğ
utma ihtiyac
ı
olan mevsimlerde s
ı
cakl
ı
k aral
ı
klar 
ı
n
ı
n belirli zaman periyotlar 
ı
nda tekrar s
ı
kl
ı
klar 
ı
n
ı
n (BIN Say
ı
s
ı
) bilinmesi çok önemlidir. Sistem maliyet ve i
ş
letme analizleri yap
ı
l
ı
rken ihtiyaçduyulan so
ğ
utma suyu dereceleri ile ortam s
ı
cakl
ı
k de
ğ
erlerinin kar 
ş
ı
la
ş
t
ı
ı
lmas
ı
elde edilecekkazanc
ı
n ba
ş
tan bilinmesi ve sa
ğ
l
ı
kl
ı
bir yat
ı
ı
m karar 
ı
al
ı
nabilmesi aç
ı
s
ı
ndan çok önemlidir.A
ş
a
ğ
ı
da belirtilen noktalar da sistem seçiminde göz önüne al
ı
nmas
ı
gereken di
ğ
er önemli etkenlerdir:
Sistemin So
ğ
utma Kapasitesi
So
ğ
utma Grubunun Çal
ı
ş
ma aral
ı
klar 
ı
ve operasyon zaman
ı
 
Serbest So
ğ
utma maliyeti ve uygulama ile geri ödeme süresi
Sistemde Kullan
ı
lan di
ğ
er yard
ı
mc
ı
ekipmanlar 
ı
n sisteme etkisi
Sistemin kurulaca
ğ
ı
bölgenin elektrik, su vb. maliyetleri
2. SULU SO
Ğ
UTMA UYGULAMALARI
İ
Ç
İ
N SERBEST SO
Ğ
UTMA S
İ
STEMLER
İ
 2.1 Evaporatif So
ğ
utma Uygulamalar 
ı
 2.1.1 Aç
ı
k Devre So
ğ
utma Kulesi Uygulamala
ı
 
So
ğ
utma kulesi kullan
ı
lan sistemlerde so
ğ
utma grubunun kondenseri su so
ğ
utmal
ı
d
ı
r. Kondenser boru-kovan tipindedir. Borular 
ı
n d
ı
ş
ı
ndan geçen so
ğ
utucu ak
ı
ş
kan buhar 
ı
borular 
ı
n içinden geçenkondenser suyu taraf 
ı
ndan so
ğ
utularak yo
ğ
u
ş
turulur. Bu a
ş
amada s
ı
cakl
ı
ğ
ı
yükselen kondenser suyunun so
ğ
utulmas
ı
kule taraf 
ı
ndan sa
ğ
lan
ı
r. So
ğ
utma grubunun yüksek d
ı
ş
ortam s
ı
cakl
ı
klar 
ı
ndaçal
ı
ş
mas
ı
esnas
ı
nda kondenser suyunun so
ğ
utulmas
ı
bu biçimde sa
ğ
lan
ı
r. Ancak ortam havas
ı
 s
ı
cakl
ı
k de
ğ
erlerinin so
ğ
utma sisteminde kullan
ı
lan so
ğ
uk su s
ı
cakl
ı
k de
ğ
erinin alt
ı
na dü
ş
mesi ilebirlikte so
ğ
utma grubunun çal
ı
ş
mas
ı
na ihtiyaç kalmaz. Bu durumda, so
ğ
utma grubu bypass edilerekkondenser suyu sistemin ihtiyaç duydu
ğ
u so
ğ
utma suyu olarak kuleden do
ğ
rudan yük alma i
ş
lemi içinsisteme gönderilir. Aç
ı
k devre olarak çal
ı
ş
an kulelerde bu sistemin temel avantaj
ı
 
ş
öyle özetlenebilir,ihtiyaç duyulan so
ğ
uk su s
ı
cakl
ı
ğ
ı
ortam ya
ş
termometre s
ı
cakl
ı
ğ
ı
na en üst düzeyde yakla
ş
t
ı
ı
labilir.Bu durumda Serbest So
ğ
utmadan sa
ğ
lanan fayda da en üst düzeyde olacakt
ı
r. Ancak, sistemdekiciddi dezavantaj göreceli olarak kirli kondenser suyunun temiz so
ğ
uk su sisteminde kirlenmeye yolaçmas
ı
d
ı
r. Kirlenme filtrasyon vb. yöntemler ile çözülmeye çal
ı
ş
ı
lsa dahi yine de bu sistem sondönemde uygulamac
ı
lar taraf 
ı
ndan kaç
ı
n
ı
lan bir yap
ı
dad
ı
r. Kapal
ı
devre sistemler olarak çal
ı
ş
anso
ğ
utma kulesi uygulamalar 
ı
ya da ayn
ı
ihtiyac
ı
kar 
ş
ı
layacak kuru so
ğ
utucu uygulamalar 
ı
bu durumuortadan kald
ı
rmaktad
ı
r.
Ş
ekil 1.a – 1.b
ı
k devre su so
ğ
utma kuleli sistemler prensip
ş
emalar 
ı
[1],[2]
 
 
Seminer Bildirisi 
2.1.2 Kapal
ı
Devre So
ğ
utma Kulesi Uygulamalar 
ı
 
Kapal
ı
Devre Sistemlerde kondenser suyu devresi ile so
ğ
uk su devresi birbirinden ayr 
ı
d
ı
r. Aç
ı
k devresistemlerde ortaya ç
ı
kan kirlenme riski kapal
ı
devreli uygulamalarda ortadan kalkmaktad
ı
r. Ancak, ekbir 
ı
s
ı
transfer yüzeyinin sisteme eklenmesi nedeni ile aç
ı
k devre su kulelerine göre daha yüksek bir sus
ı
cakl
ı
ğ
ı
elde edilir. Bu durum Serbest So
ğ
utma veriminde bir miktar dü
ş
meye neden olur.Kapal
ı
Devre sistemler üç ana biçimde uygulanabilir:1. Kapal
ı
devre so
ğ
utma kulesi kullan
ı
lan sistemler:Kapal
ı
Devre So
ğ
utma kulesi kullan
ı
m
ı
Serbest So
ğ
utmada yayg
ı
n bir yöntemdir. Daha önce debelirtildi
ğ
i gibi aç
ı
k devre sistemlerde görülen kirlenme vb. risklerini ortadan kald
ı
rmaktad
ı
r. So
ğ
utmagrubunun normal çal
ı
ş
ma periyodu olan Yaz döneminde kuleden gelen kondenser suyu kapal
ı
bir devre içerisinde kondenserden sirküle eder. Tamamen Serbest So
ğ
utma yap
ı
lan K
ı
ş
aylar 
ı
nda isekuleden gelen su kapal
ı
devre içerisinde so
ğ
uk su devresinde sirküle eder.
Ş
ekil 2.b’de Yük payla
ş
ı
ml
ı
Kapal
ı
Devre So
ğ
utma kuleleri Serbest So
ğ
utma uygulamas
ı
 görülmektedir. Bu sistem ile dönü
ş
so
ğ
utma suyu evaporatöre girmeden önce bir ön so
ğ
utmai
ş
leminden geçer. Bu uygulama ile so
ğ
utma grubu üzerine gelen so
ğ
utma yükü azalmaktad
ı
r. Busistem ara sezonlarda sistem verimlili
ğ
ini artt
ı
ı
c
ı
uygulamad
ı
r.
Ş
ekil 2.a
Kapal
ı
Devre So
ğ
utma kulesi SerbestSo
ğ
utma uygulamas
ı
[1]
Ş
ekil 2.b
Yük payla
ş
ı
ml
ı
Kapal
ı
Devre So
ğ
utmakuleleri Serbest So
ğ
utma uygulamas
ı
[2]Su so
ğ
utma kulelerinde dizayna ba
ğ
l
ı
olarak su ya
ş
termometre s
ı
cakl
ı
ğ
ı
n
ı
n 3-6ºC kadar üzerinde bir s
ı
cakl
ı
ğ
a kadar so
ğ
utulabilir. Kapal
ı
devre so
ğ
utma kulelerinde aç
ı
k devre su kulelerine göre 2-3ºCkadar daha yüksek bir su s
ı
cakl
ı
ğ
ı
elde edilebilir. Kule boyutlar 
ı
büyütülerek ideal ko
ş
ullarda ya
ş
 termometre s
ı
cakl
ı
ğ
ı
na çok yakla
ş
ı
labilir; ancak bu durumda yat
ı
ı
m maliyeti önemli oranda artacakt
ı
r.Su so
ğ
utma kuleleri, ilk yat
ı
ı
m maliyeti aç
ı
s
ı
ndan avantajl
ı
olmakla birlikte, i
ş
letmede sorunlarlakar 
ş
ı
la
ş
ı
labilmektedir. Su kulesi suyunun direkt kullan
ı
lmas
ı
halinde so
ğ
utma e
ş
anjörlerindekireçlenmeye ve kirlenmeye neden olmaktad
ı
r. Ayr 
ı
ca, su kulelerinde kullan
ı
lan suyun buharla
ş
manedeniyle eksilen k
ı
sm
ı
n
ı
n sürekli olarak takviye edilmesi gerekmektedir. Buna ek olarak, kulehaznesinde biriken tortulardan kurtulmak için belirli aral
ı
klarla suyun blöf edilmesi gerekir; haznedekisu, buharla
ş
ma sonucu eksilen suyun içindeki kireç ve benzeri maddelerin sistemde birikmesinedeniyle çok yüksek sertlik ve kirlilik de
ğ
erlerine ula
ş
abilmektedir. Su kayb
ı
ve su kalitesi yönündende bu sistemlerin kullan
ı
lmas
ı
n
ı
n incelenmesi gerekir.

Activity (3)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
merahli liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->