Welcome to Scribd. Sign in or start your free trial to enjoy unlimited e-books, audiobooks & documents.Find out more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
6Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Η αρμενοκυπριακή κοινότητα

Η αρμενοκυπριακή κοινότητα

Ratings: (0)|Views: 109|Likes:
Περιεκτικό άρθρο για την ιστορία της αρμενοκυπριακής κοινότητας στον 3ο τόμο της "Ιστορίας της Κυπριακής Δημοκρατίας".
Περιεκτικό άρθρο για την ιστορία της αρμενοκυπριακής κοινότητας στον 3ο τόμο της "Ιστορίας της Κυπριακής Δημοκρατίας".

More info:

Categories:Types, Research, History
Published by: Alexander-Michael Hadjilyra on Jun 19, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/15/2013

pdf

text

original

 
1960-2010 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ KΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
-- 182 --
 Από την ίδρυσή της (Οκτώβριος 1934), η Ένωση Αρμενίων Νέων (ΑΥΜΑ) και οι αδελ- φές της οργανώσεις είχαν σημαντική συμβολή στα δρώμενα της αρμενοκυπριακής κοι- νότητας. Η ομάδα χόκεϋ υπήρξε πρωταθλήτρια τρεις φορές κατά την περίοδο 1949-1954. Η εκκλησιαστική χορωδία «Κομιτάς» ιδρύθηκε από το Στεπάν Νταρακτζιάν (μετέπει- τα ιερέα Βαζκέν Σαντρουνί) στα μέσα της δεκαετίας του 1940. Στην ποδοσφαιρική της ομάδα έπαιζε και ο σημερινός πρόεδρος της Βουλής, Μάριος Καρογιάν (στην έγχρωμη φωτογραφία, τρίτος από αριστερά, καθήμενος). Περίφημες είναι οι χορευτικές και θε- ατρικές παραστάσεις του Χαμαζκαΐν, οι χοροεσπερίδες της AYMA, οι φιλανθρωπικές εκδηλώσεις του ΧΟΜ και οι πορείες της Νεολαίας για τη Γενοκτονία.
 
-- 183 --
Εισαγωγή - ιστορική αναδρομή
Ο
δεσμός Κύπρου και Αρμενίων ανάγεταιτουλάχιστον στο 578 μ.Χ., όταν ο στρατη-γός Μαυρίκιος ο Καππαδόκης μετέφερε περίπου3.350 Αρμένιους αιχμάλωτους από την Αρζανή-νη, οι οποίοι ίδρυσαν στρατιωτικές αποικίες (
 Αρ- μενοχώρι, Αρμίνου, Κορνόκηπος, Πατρίκι, Πλατάνι, Σπαθαρικό
και ίσως το
 Μούσερε
) και υπηρέτησαντο Βυζάντιο ως μισθοφόροι στρατιώτες και ακρίτες.Περισσότεροι Αρμένιοι κατέφθασαν για πολιτικο-στρατιωτικούς και εμπορικούς λόγους, ενώ κατά τηΜεσοβυζαντινή περίοδο υπηρέτησαν εδώ Αρμένι-οι στρατηγοί και κυβερνήτες. Το 973 ιδρύθηκε ηΑρμενική Μητρόπολη στη Λευκωσία και στα τέλητου 12ου αιώνα Επισκοπή στην Αμμόχωστο.Αφού ο Γκυ ντε Λουζινιάν αγόρασε την Κύ-προ το 1192, άρχισε μια μαζική μετανάστευση Αρ-μενίων και άλλων λαών από τη Δυτική Ευρώπηκαι το Λεβάντε. Λόγω της εγγύτητας, των εμπο-ρικών σχέσεων και μιας σειράς επιγαμιών, τα βα-σίλεια Κύπρου και Κιλικίας αλληλοσυνδέθηκαν.Κιλικιοαρμένιοι κατέφυγαν επανειλημμένα στηνΚύπρο για να γλιτώσουν από τις μουσουλμανικέςεπιθέσεις στην Κιλικία και τους Αγίους Τόπους,ενώ στην Κιλικία κατέφυγαν Ελληνοκύπριοι κλη-ρικοί μετά από αφόρητες πιέσεις για εκλατινισμότους. Επί Φραγκοκρατίας και Ενετοκρατίας (1192-1489-1570), στην Κύπρο υπήρχαν αρκετές αρμε-νικές εκκλησίες, η δε Αρμενική ήταν μία από τιςεπίσημες γλώσσες.Κατά την οσμανική κατάληψη της νήσου(1570-1571), στρατολογήθηκαν υποχρεωτικά πε-ρίπου 40.000 Οθωμανοαρμένιοι τεχνίτες· πολλοίαπ’ όσους επέζησαν παρέμειναν, κυρίως στη Λευ-κωσία. Η νέα τάξη πραγμάτων ενίσχυσε σημαντι-κά την παροικία της Λευκωσίας, ενώ διέλυσε τηνπαροικία της Αμμοχώστου. Μέσω του θεσμού τωνμιλλέτ, η Αρμενική Μητρόπολη αναγνωρίστηκεως Εθναρχία. Προικισμένοι με το δαιμόνιο τηςεργατικότητας, οι Αρμένιοι της Κύπρου εξασκού-σαν επικερδή επαγγέλματα. Την ευημερία αυτή,ωστόσο, ανέκοψαν η δυσβάστακτη φορολογία καιη σκληρή διοίκηση, εξαναγκάζοντας πολλούς Χρι-στιανούς να γίνουν
 Λινοβάμβακοι
(Κρυπτοχρι-στιανοί) ή να εξισλαμιστούν. Ωστόσο, καθ’ όλο το18ο και 19ο αιώνα εγκαταστάθηκαν εδώ εύπορεςοθωμανοαρμενικές οικογένειες. Περαιτέρω βελτι-ώσεις παρατηρήθηκαν κατά την περίοδο του
Τανζι- μάτ
(1839-1876), με τη συμμετοχή του ΑρμένιουΕπισκόπου στο διοικητικό συμβούλιο (
 μετζλίς ιτα- ρέ
), την εργοδότηση μερικών Αρμενίων στη δημό-σια υπηρεσία και μετά το άνοιγμα της Διώρυγαςτου Σουέζ το 1869, που ωφέλησε τους Αρμένιους
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 13
Η αρμενοκυπριακήκοινότητα
Του Αλέξανδρου-Μιχαήλ Χατζηλύρα
 
1960-2010 ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ KΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
-- 184 --
και άλλους εμπόρους του νησιού.Η άφιξη των Βρετανών το 1878 και η προ-οδευτική τους διοίκηση ωφέλησαν ιδιαίτερα τημικρή αλλά εύπορη αρμενοκυπριακή κοινότητα.Παράλληλα, αρκετοί Αρμένιοι κατέφθασαν για ναεργαστούν ως διερμηνείς και δημόσιοι υπάλληλοι.Ως επακόλουθο των μαζικών απελάσεων, των τρο-μερών σφαγών και της Γενοκτονίας (1894-1896,1909 και 1915-1923), η Κύπρος άνοιξε απλόχερατην αγκαλιά της για να υποδεχθεί περίπου 10.000Αρμένιους πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και τηνΚιλικία, που κατέφθασαν απ’ όλα τα λιμάνια, με-ρικοί κατά τύχη κι άλλοι από πρόθεση. Περίπου1.500 παρέμειναν, φέρνοντας μια νέα πνοή στηνπαλιά κοινότητα, ιδρύοντας εκκλησίες, συλλόγουςκαι σχολεία, ανάμεσά τους και το Εκπαιδευτικό Ίδρυμα Μελκονιάν. Εκ φύσεως νομοταγείς, φι-λήσυχοι και εργατικοί, δεν άργησαν να καθιερω-θούν ως άνθρωποι των γραμμάτων, των τεχνών καιτων επιστημών, ευσυνείδητοι δημόσιοι λειτουργοί,ικανοί επιχειρηματίες και δεινοί έμποροι, πρωτο-πόροι τεχνίτες και αξεπέραστοι μάστορες, συνει-σφέροντας σημαντικά στην κοινωνικοοικονομικήανάπτυξη της Κύπρου μας. Περισσότεροι Αρμέ-νιοι πρόσφυγες ήρθαν από την Παλαιστίνη (1947-1949) και την Αίγυπτο (1956-1957).
1960-2011
Η λήξη του απελευθερωτικού αγώνα τηςΕΟΚΑ (1955-1959) βρήκε τους Αρμενοκυπρίουςνα έχουν σφυρηλατήσει ισχυρούς δεσμούς με τουςυπόλοιπους Κυπρίους και να αριθμούν 3.628 άτο-μα (απογραφή 11/12/1960). Κατά την τουρκοκυ-πριακή ανταρσία (1963-1964) η αρμενοκυπριακήκοινότητα δέχθηκε ιδιαίτερα σκληρό πλήγμα: 231τουρκόπληκτες οικογένειες και κατειλημμένα τασημαντικότερα κτίρια της παροικίας στη Λευκω-σία. Με την αρωγή της Κυπριακής Δημοκρατίας, ηκοινότητα κατάφερε να αναπληρώσει τις απώλειέςτης. Κατά την τουρκική εισβολή του 1974, προσφυ-γοποιήθηκαν 75-80 οικογένειες, βομβαρδίστηκε οκοιτώνας των αγοριών του Μελκονιάν, καταλή-φθηκε το ιστορικό Αρμενομονάστηρο, ενώ η ΡόζαΜπακαλιάν είναι αγνοούμενη έκτοτε.Τα πλήγματα αυτά, σε συνδυασμό με το κύματου
 νερκάγτ
(μετανάστευση προς τη σοβιετικήΑρμενία, 1962-1964) και την αποδημία σε Βρε-τανία, Αμερική, Καναδά και Αυστραλία, μείωσανσημαντικά το μέγεθος της κοινότητας: σύμφω-να με καταγραφή που διενήργησε η Μητρόποληστα μέσα του 1978, υπήρχαν μόνο 1.787 Αρμένιοιστην Κύπρο. Περισσότεροι Αρμένιοι κατέφυγανστο νησί μας λόγω του εμφύλιου πολέμου στοΛίβανο (1975-1990), των εξεγέρσεων στη Συρία(1976-1982), της ισλαμικής επανάστασης στο Ιράνκαι του πολέμου Ιράν-Ιράκ (1978-1988) και τηςκατάρρευσης της Σοβιετικής Ένωσης (1991), κά-ποιοι από τους οποίους παρέμειναν εδώ. Βάσει του
 Ευρωπαϊκού Χάρτη Περιφερειακών ή Μειονοτικών Γλωσσών
του Συμβουλίου της Ευρώπης, η Αρμενι-κή αναγνωρίστηκε ως μειονοτική γλώσσα της Κύ-πρου στις 01/12/2002. Σήμερα στην Κύπρο ζουν
 Σπάνια φωτογραφία, στην οποία ο Αρχιμανδρίτης Κρικόρ Μπα- χλαβουνί λειτουργεί στο στρατόπεδο της Αρμενικής Λεγεώνας το Μάιο του 1918. Η Αρμενική Λεγεώνα, αποτελούμενη από σχεδόν4.000 Αρμένιους εθελοντές υπό τη διοίκηση του Γάλλου Αντισυ- νταγματάρχη Louis Romieu, στρατοπέδευσε και εκπαιδεύτηκε στη Μοναρκά μεταξύ Δεκεμβρίου 1916 - Μαΐου 1918 και στη συ- νέχεια αποστάληκε στην Παλαιστίνη και την Κιλικία.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->