Welcome to Scribd. Sign in or start your free trial to enjoy unlimited e-books, audiobooks & documents.Find out more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Belediyelerde yönetime katılım açısından bilgi edinme hakkı

Belediyelerde yönetime katılım açısından bilgi edinme hakkı

Ratings: (0)|Views: 18|Likes:
Published by Gercekh

More info:

Categories:Types, Research, Science
Published by: Gercekh on Jun 23, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

06/23/2011

pdf

text

original

 
BELED
Đ
YELERDE B
Đ
LG
Đ
ED
Đ
NME HAKKI UYGULAMALARI
 Dr. Necdet AKSOY 
∗ 
Dr. Mehmet Nejat ÖZÜPEK 
*
 
ÖZET
Yerel yönetimler halka en yakın yönetim birimi olarak yönetsel ve siyasi i
ş
levler yerinegetirmektedir. Bu görevlerini layıkıyla yerine getirebilmeleri için halkla ili
ş
kilerine önemvermeleri gerekmektedir.<br><br>Yerel yönetimlerde halkla ili
ş
kilerin bilinen önemi do
ğ
rultusunda, ülkemizdeki belediyelerdehalkla ili
ş
kiler birimlerinin yapılanması, personel durumu, teknik donanımı, halkla ili
ş
kilerkapsamında yaptıkları çalı
ş
malar, halkla ili
ş
kilere bakı
ş
açıları ve sorunları gibi konulardamevcut durumun tespiti amaçlı Aralık 2005-Nisan 2006 tarihleri arasında bir alan ara
ş
tırmasıyapılmı
ş
tır. Ara
ş
tırma, bu alanda gerek katılımcı sayısı, gerekse içerdi
ğ
i konular açısındankapsamlı ve güncel bir ara
ş
tırmadır. Ülkemizdeki belediyeler arasında sadece il merkezlerindebulunan, “büyük
ş
ehir belediyeleri, merkez ilçe belediyeleri (Büyük
ş
ehir sınırları içindeki ilçebelediyesi) ve il belediyeleri” ara
ş
tırma kapsamında de
ğ
erlendirilmi
ş
tir.
Đ
lçe ve beldebelediyeleri ara
ş
tırma kapsamı dı
ş
ında tutulmu
ş
tur.<br><br>Bu çalı
ş
mamızda detayları yukarıda açıklanan ara
ş
tırmamızda, Belediyelerimizin 4982 sayılıBilgi Edinme Hakkı Kanunu ile sa
ğ
lanan kamu kurum ve kurulu
ş
larının elinde bulunan bilgive belgelere eri
ş
im hakkının tanındı
ğ
ı reformun uygulanması süreci, fiziksel araçlar ve reformhakkında Belediyelerin tutumları hakkında elde edilen bulgular de
ğ
erlendirilecektir.<br><br>
ABSTRACT
The manager who head the poll can be permanent by getting trust, sympathy and the supportof public. This can be possible by fixing the demand of local public and to put forward qualityservice and healthy relation. For municipalities, which are democracy schools is theparticipation of district public very important to transmittion of request, suggestion andcomplaint it is also very important fort he relation of municipality and public.Getting information is a key for contemporary management. The law of getting informationtake effect in 24 April 2004.The importance direction of public relation in local governments situation of public relationconstruction, the personal sitiuation of public relations , technical hardware, the Works inPublic Relations and stand point of Public Relations and their problems tofixing we make anarea survey between December 2005-April 2006.It is an comprehensive and actually survey becausenthe member of participation and theirtopic contents. We estimate the municipalities which are in province centre. These aremetropolition municipalities, central district municipalities and province municipalities, theseare our patterns. District and city municipalties stays out of survey
 
Đ
stanbul Büyük
ş
ehir Belediyesi Müfetti
ş
i
*
Yrd. Doç. Dr. Selçuk Üniversitesi
Đ
leti
ş
im Fakültesi
 
G
Đ
R
ĐŞ
 
20. yüzyılın ba
ş
larından beri uygulanarak geli
ş
en geleneksel kamu yönetimi anlayı
ş
ı veyapıları 2000’li yıllarda terk edilmeye ba
ş
lanmı
ş
tır. Günümüzde refah devletinden minimaldevlete do
ğ
ru yöneli
ş
ler hız kesmeden devam etmektedir. Yeni yönelimler ve beraberindegetirdi
ğ
i de
ğ
i
ş
im, kamu yönetimi yapılarını da etkilemektedir. Bir taraftan devletin görevalanı ile ilgili geli
ş
meler, bir taraftan ileti
ş
im teknolojinin sınırları ortadan kaldırması, di
ğ
ertaraftan ise vatanda
ş
ların e
ğ
itim ve kültür seviyesindeki artı
ş
geleneksel kamu yönetimiyapılarını a
ş
ındırmaya devam etmektedir. Geleneksel yönetim yapılarının yerine yeni kamuyönetimi anlayı
ş
ı, yöneti
ş
im gibi uygulama yöntemleri ve reçeteler ortaya konmaktadır. Sözkonusu yeni yönetim yakla
ş
ımı ve yapılarının temel özellikleri; iyi yöneti
ş
im, açıklık -saydamlık, hesap verebilirlik, katılımcılık, vatanda
ş
odaklılık, etkinlik, hukuka ba
ğ
lılıkperformansa dayalı iç denetim vb. kavramların ön planda oldu
ğ
u özel yönetime yakla
ş
an,sosyal yönü a
ğ
ırlıklı bir kamu yönetimi biçimidir.Belirtilen bu özelliklerin i
ş
letilebilmesi veya uygulamalarının görülebilmesi için bilgi edinmehakkı temel araç olarak kar
ş
ımıza çıkmaktadır. Hiçbir kamu yönetimi, kendili
ğ
inden hareketegeçerek, gerçek anlamda saydam, hesap vermeye hazır, vatanda
ş
ın katılımına açık bir yapıdabulunmak istemez. Saydam, katılımcı ve hesap verebilir bir kamu yönetimininanahtarlarından biri de bilgi edinme hakkıdır.Yönetimin saydamlı
ğ
ı, ancak onun elinde tuttu
ğ
u bilgi ve belgelere ula
ş
makla mümkün olur.Bilgi edinme hakkının olmadı
ğ
ı ortamda saydamlık tam olarak gerçekle
ş
tirilemez. Benzer
ş
ekilde, kamu yönetiminin hesap verebilmesi de halkın bilgilenmesi yoluyla gerçekle
ş
ecektir.Aksi durumlarda, yöneticiler bazen gerçekleri gizleyerek hesap verme yolunu tercihedebileceklerdir.Yönetime katılmak için yönetimin i
ş
leyi
ş
ini, karar süreçlerini veya karar mekanizmalarınıbilmek gerekmektedir. Bu bilgiye ise ancak bilgi edinme hakkı ile ula
ş
ılabilir. E
ğ
er toplumungeneli bilgi edinme hakkını kullanamıyorsa ya da bilgi edinme hakkı tanınmamı
ş
ise belirtilentürdeki bilgilere ancak ayrıcalıklı ki
ş
i ve gruplar ula
ş
abilecektir. Bu durumda katılımcılıksadece ayrıcalıklı gruplar ve ki
ş
iler için geçerli olacaktır.
1- TÜRK KAMU YÖNET
Đ
M
Đ
NDE B
Đ
LG
Đ
ED
Đ
NME HAKKI
Bilgi edinme hakkını
ş
u
ş
ekilde tanımlayabiliriz; bireyin kendisinin ya da kuralına uygun olarak birba
ş
kasının, kamu idaresine ili
ş
kin bilgileri, idari otoriteden alma hakkı anlamına gelmektedir. Bu hak“saydam yönetimin” olmazsa olmaz ko
ş
uludur. Gerçek demokratik düzenlerde, siyasal gücün bireydensaklayaca
ğ
ı bir
ş
ey olamayaca
ğ
ı kabul edildi
ğ
i için, günümüzde, “demokrasi” ile “saydam yönetim” e
ş
 anlamlı kabul edilmi
ş
tir. Saydam yönetim sayesinde bireyin bilgilenme hakkı i
ş
lerlik kazanır.(TESEV, 2004, s. 3)
 
Đş
te bunun için dü
ş
ünce ve ifade özgürlü
ğ
ü ile do
ğ
rudan ba
ğ
lantılı bir hak olarak bilgi edinmehakkı ile do
ğ
rular, bilgiye dayalı farklı fikirlerin çarpı
ş
masından ortaya çıkacaktır. Bilgiedinme hakkı, kamu yönetiminin bir ça
ğ
rı merkezine dönü
ş
mesi demek de
ğ
ildir. Tam tersineöncelikli sorunlara odaklanılarak kalıcı çözümler üretilmesine ve uygulanmasına hizmet edenbir haktır.
Ş
üphesiz kamu idarelerinde karar alma yetki ve sorumlulu
ğ
u kamu yöneticisineaittir. Vatanda
ş
ve sivil toplum örgütleri kamu politikalarının hazırlık sürecine katılarak kamuyöneticisinin do
ğ
ru kararlar almasına destek verecek, sonrasında ise uygulamayı sıkı biçimde
 
takip edecektir. Yani, bilgi akı
ş
ı çift yönlüdür: Kamu yönetiminden vatanda
ş
a, vatanda
ş
tankamu yönetimine
ş
eklinde olmalıdır. Bu sayede, sivil toplum kurulu
ş
ları ile kamu yönetimidaha da yakınla
ş
acak, her iki tarafta da
ş
effaflık ve etkinlik artacaktır.(AKSOY, 2002, s.89)20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren üçüncü ku
ş
ak haklar arasında de
ğ
erlendirilen bilgiedinme hakkı, günümüzde kısmen
ş
ekil de
ğ
i
ş
tirmi
ş
tir. Yine bir insan hakkı olarakde
ğ
erlendirilmekle birlikte, daha çok halkın yönetime katılma ve yönetimi denetleme aracıolarak görülmeye ba
ş
lanmı
ş
tır. Özellikle halkın, yönetimin bir aktörü haline gelerekyöneti
ş
imin gerçekle
ş
ebilmesi, bilgi edinme hakkı ile do
ğ
rudan ili
ş
kilidir. Dayanı
ş
mahaklarını içeren üçüncü ku
ş
ak özgürlükler arasında de
ğ
erlendirilen bilgilenme özgürlü
ğ
ü,
ş
ünce özgürlü
ğ
ü, basın özgürlü
ğ
ü, bilim özgürlü
ğ
ü, siyasi faaliyetlere katılım özgürlü
ğ
ü ileba
ğ
lantılıdır. (TESEV, 2004, s. 4)Ancak belirtmek gerekir ki, bilgi edinme hakkının bizatihi kendisi ne saydam, ne hesapverebilir ne de katılımcı yönetimi sa
ğ
lama konusunda muktedirdir. Buna paralel olarakgeleneksel kamu yönetimi yerine yöneti
ş
imin gerçekle
ş
ebilmesini de kendili
ğ
inden sa
ğ
lamaz.Saydam, hesap verebilir, katılımcı bir yönetimin olu
ş
ması ve halkın yönetimin aktörükonumuna gelmesi ancak bilgi edinme hakkının kullanımının sonuçları olacaktır. Bilgiedinme hakkının etkin bir
ş
ekilde ve yerinde kullanımı, belirtilen sonuçlara ula
ş
abilmenin tekyolu olarak görülmektedir.Bu çerçeveden hareket ederek
ş
unu söyleyebiliriz; 24 Nisan 2004 tarihinde 4982 sayılı BilgiEdinme Hakkı Kanunu yürürlü
ğ
e girdi. 25 Nisan 2004 günü Türkiye’de saydam, hesapverebilir ve katılımcı bir kamu yönetimi yapısı olu
ş
madı. 27 Nisan 2004 tarihinde ise “BilgiEdinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına
Đ
li
ş
kin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelik”Resmi Gazete’de yayınlanarak uygulamaya konuldu. 28 Nisan 2004 günü de ülkemizde kamuyönetimi yapısında ve i
ş
leyi
ş
inde çok
ş
ey de
ğ
i
ş
medi. Ancak de
ğ
i
ş
imin anahtarına halk sahipolmu
ş
oldu. Bundan sonraki geli
ş
meler, halkın anahtarı kullanarak de
ğ
i
ş
imin kapısınıaçmasıyla geli
ş
ecektir. (Eken ve Aksoy, 2004, s.III)Yasa ile yüzyıllardır varlı
ğ
ını ve egemenli
ğ
ini koruyan geleneksel Türk kamu yönetimiaçısından serbestçe ve istedi
ğ
i gibi halk adına karar alma ve uygulama süreci yerine, halkınbilgilenmesine ve katılımına açık bir karar alma süreci ba
ş
lamı
ş
oldu. Ancak bununi
ş
leyebilmesi tamamen halkın bilgi edinme hakkını kullanımına ba
ğ
lı olacaktır.Bilgi edinme hakkının kullanılabilesi için kamu kurum ve kurulu
ş
larının organizasyon
ş
emalarında ve hizmet örgütlenmelerinde bir takım de
ğ
i
ş
ikliklere gitmeleri gerekmektedir.Kurum ve kurulu
ş
larda bir ay içinde, yeterli sayıda personelin görevlendirildi
ğ
i, bilgi edinmeba
ş
vurusu yapılabilmesini kolayla
ş
tıracak fiziki mekâna ve teknik donanıma sahip bilgiedinme birimleri olu
ş
turmaları gerekmektedir.
 
Kurum ve kurulu
ş
lar, Yönetmeli
ğ
in yayımıtarihinden itibaren üç ay içinde kurum dosya planlarını, bilgi edinme hakkının kullanımınıkolayla
ş
tıracak
ş
ekilde hazırlamaları ve bilgi ileti
ş
im teknolojilerini kullanmak suretiylekamuoyunun bilgisine sunmaları gerekmektedir. Ayrıca belge kayıt, dosyalama ve ar
ş
ivdüzeninde ihtiyaç duyulan mevzuat de
ğ
i
ş
iklikleri ve di
ğ
er düzenleyici i
ş
lemler altı ay içindeyapmaları gerekmektedir. Resmi internet sayfası bulunmayan kurum ve kurulu
ş
lar iki ayiçinde internet sayfalarını olu
ş
turmaları, bilgi edinme birimleri iki ay içinde elektronik postayoluyla ba
ş
vuru kabul edecek elektronik posta adreslerini olu
ş
turarak internet sayfalarındankamuoyunun bilgisine sunmaları zorunludur. Tüm personelin bilgi edinme hakkı konusundahizmet içi e
ğ
itime tabi tutulması yasanın getirdi
ğ
i di
ğ
er bir zorunluluk olarak kar
ş
ımızaçıkmaktadır.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->