Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword
Like this
4Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Numizmatika - leksikon 2

Numizmatika - leksikon 2

Ratings: (0)|Views: 975|Likes:
Published by moondread

More info:

Published by: moondread on Jun 26, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, DOC, TXT or read online from Scribd
See More
See less

04/18/2013

pdf

text

original

 
Novac (Leksikon)
 Obelezeni komad metala odredjene tezine i kupovne moci, koji se koristi od kraja 8. ili pocetkom7.v.
Prva kovanja
Prva kovanja pripisuju se lidijskom kralju Kandolu i njegovom nasledniku, poslovicno bogatom Gigu(od 687. do 652.g.), kao i jonskim gradovima Miletu, Efesu i Fokidi. Taj novac bio je izradjen od elektrumaprirodne legure, zlata i srebra: s jedne strane imao je nejasnu reljefnu predstavu, a sa druge utisnutiprikaz lava, bika, jelena, tune, foke ili neke biljke, grbove ili ambleme vladarskih kuca ili pojedinih jonskihgradova.
Novac Egine
Oko 670.g. emitovan je srebrni novac na Egini, koji je na aversu imao prikaz kornjace, atributaAfrodite Uranije, a na reversu razudjeni otisak. Kovanje u posebnom metroloskom sistemu, nazvanomeginskim (1 min = 628 grama = 100 drahmi po 6,28 grama; 1 drahma = 6 obola po 1,04 grama).
Aticko – halkidski sistem vrednosti
Vecina grckih gradova i kraljeva prihvatila je aticko – halkidski sistem vrednosti:1 min = 436 grama; 1 drahma = 4,36 grama; 1 obol = 0,73 grama.
Novac Korinta
Korint pocinje da emituje novac u vreme Perijandra, mozda i njegovog predhodnika Kipsela krajem7. ili pocetkom 6.v. Na njemu je prikazan Pegaz na aversu i otisak na reversu. Na kasnijim korintskimstaterima, veoma rasprostranjenim sirom Sredozemlja, nalazila se predstava Atenine glave s Korintskimslemom i Pegaza.
Novac Atine
Atina pocinje da kuje novac pocetkom 6.v. Najpre je to bio heraldicki novac, didrahme spredstavama glave Meduze, bika, lava i amfore. Oko 520.g. Atina je kovala poznate tetradrahme sprikazom Atenine glave na aversu i sove na reversu. Posle pobede nad Persijancima, na Ateninom slemu se javlja maslinov venac kao znak izvojevane pobede.
Velika Grcka
Gradovi u velikoj Grckoj kovali su novac od druge polovine 6.v. Najrasprostranjenije su emisijeSirakuze i Tarenta. Na novcu Sirakuze predstavljeni su nimfa Aretuza i kvadriga, a na novcu Tarentamotiv o mitskom osnivacu grada Taresu.
Novac Makedonije
Makedonski kraljevi izradjivali su novac od pocetka 5.v. (Aleksandar I), i to u standardu susednihtrackih oblasti i Abdere. Najcesce su prikazivani mitski preci makedonske dinastije Perdika i Herakle sakonjanikom ili konjem.Filip II je reorganizovao makedonsko kovanje. Emitovao je zlatne statere s predstavom ovencaneglave Apolona i bige, kao i srebrne tetradrahme sa glavom Zevsa i jahacem. Te tetradrahme bile su veomapoznate na Mediteranu i bile su uzor mnogim imitacijama na tom prostoru, na primer skordistickimreplikama u Podunavlju.Aleksandar Veliki je sledio politiku kovanja novca svog oca. Kod nominala u zlatu najcesci supanhelenisticki prikazi Atene i Nike, a u srebru tetradrahme sa glavom Herakla i Zevsom na tronu.Kod helenistickih makedonskih vladara najvecu umetnicku vrednost ima novac Demetrija Poliorketa,Filipa V i Perseja
.
Rimski novac
 
Za razliku od grckih gradova na jugu Italije i Etrurije, sa emisijama iz 6. odnosno 5.v., Rim nijekovao novac pre pocetka 3.v. Mozda je pre toga bio u upotrebi grubi grumen bronze nedefinisane tezine ibez oznake vrednosti, nazvan aes rude.
Aes signatum
Pocetkom 3.v. javlja se bronzani novac odliven u obliku sipki, sa grubo regulisanom tezinom od oko 5unci. Te sipke poznate su kao aes signatum, jer su imale oznake sa obe strane, a njihova pojava severovatno vezuje za 289.g., kada je ustanovljena institucija nazvana Tresviri aere argento auro fandoferiundo, sastavljena od tri monetarna cinovnika koji su vodili racuna o kovanju novca.
1
 
 
Aes grave
Sledeca faza u kovanju bronzanog novca je pojava kruznog livenog novca (aes grave), koji je tezio12 unci.
Srebrni novac
Srebrni novac u Rimu javlja se od 269.g. ili nekoliko godina ranije. U pocetku su to bile kvalitetnedidrahme, radjene u helenistickom maniru, s natpisom Romano. Posle 235.g. na srebrnom novcu nalazise natpis Roma. Od tih serija najbrojniji su kvadrigati s prikazom Janusove glave i kvadrige.
Denar i kvinar
Rimski denari su kovani od 211.g. Na njihovom aversu je predstavljena glava Rome i oznaka X kojaobelezava vrednost od 10 asa, a na reversu Dioskuri na konjima i natpis Roma.Manja jedinica je kvinar koji se obelezava znakom V, uz predstavu Rome na aversu.U pocetku su denari bili anonimni, bez ikakvih oznaka; kasnije su se pojavili pojedini znaci (tocak,ptica, pcela), monogrami i skracenice imena monetara, kao i teme vezane za tradiciju i istoriju njihovihporodica. Krajem 2.v. denar je ratifikovan i vredeo je 16 asa sto je obelezeno oznakom XVI na aversu. Udoba saveznickih i gradjanskih ratova tokom 1.v. denar je veoma cesto nosio politicke poruke i aluzije.
Glavna kovnica
Tokom Republike glavna kovnica novca bila je u Rimu.
Aureus
Na novcu iz Avgustovog doba istaknut je pored autoriteta senata i autoritet imperatora.Kovan je zlatan novac (aureus) u standardu 40 u jednoj libri, kao i srebrni denari koji su vredeli 25-ti deo aureusa i sestercije od orihalkuma, cija je vrednost bila jednaka cetvrtini denara. Aureus jeredukovan u vreme Nerona (1 libra = 45 aureusa) i Karakale (1 libra = 50 aureusa).
Reforme
Karakala je ujedno uveo i dvostruki denar ili antoninijan.Sledeca znacajna reforma novca obavljena je u vreme Dioklecijana, kada je aureus sveden na 60-tideo libre i uveden novi novac folis.Konstantinovom reformom uveden je solid, zlatni novac koji je iznosio 72 deo libre.
Kovnice bronzanog novca
Bronzani novac kovan je u brojnim kolonijama Carstva, pored ostalih i u Viminacijumu (od 239. do254/255.), sve do vremena Galijena, kada su ta kovanja ukinuta i kada je centralizovana monetarnapolitika. Od tada su se kovnice vezale za dvor i nalaze se u velikim urbanim sredistima i povremenimprestonicama Carstva. Na centralnom balkanskom prostoru to su Sirmijum, Serdika i Tesaloniki.
2
 
 
Grčka numizmatika (Leksikon)
Vrste novcaDrahma
Osnovna jedinica grčkog srebrnog novca. Postoje dva metroloska sistema koji se zasnivaju nadrahmama razlicite tezine. Po eginskom sistemu, koji je uglavnom prihvacen na Peloponezu, drahma je bilateska 6,28 grama i predstavljala je stoti deo mina, cija je vrednost 628 g. U Atici i na Eubeji usvojen jedrugaciji sistem, gde je min bio tezak 436 grama, a drahma, njegov stoti deo, 4,36 grama. U oba sistema,drahme su sadrzale po 6 obola. Postojale su vece jedinice od drahme: didrahma, tetradrahma,oktadrahma.
Stater
Grčka novcana jedinica za plemeniti metal. Izjednacava se sa siklom u okviru sistema:1 talant = 60 mina = 3600 sikla. Po fokidskom sistemu, talant je tezak 60, 552 kg, a sikl, odnosno stater -oko 16,82 grama. Po drugoj seriji, uglavnom prihvacenoj u jonskim oblastima, talant je upola laksi (30, 276kg), a sikl, odnosno stater je 8,41 grama. Taj laksi stater je osnova persijskog darika.
Obol
Grčki srebrni novac cija vrednost iznosi jednu sestinu drahme. Po eginskom sistemu, tezi1,04 grama, a po aticko-halkidskom 0,73 grama. Stavljan je u usta pokojnika da bi se njime platio Haron,koji je njihove duse prevozio preko reka Aheronta, Stige i Kokita do vrata Hada.
Gr čke kolonijeDamastion
Ilirski grad i grcka kolonija na centralnom Balkanu, cija lokacija nije potpuno utvrdjena. U starijojliteraturi Damastion je uglavnom smestan na prostor severno od Ohridskog jezera, a u novijoj u oblastibogate srebrom na severu Makedonije ili Kosova. Grad je poznat po srebrnom novcu kovanom od 395. dooko 320.g., koji je nalazen na vecem broju lokaliteta u juznoj Srbiji, na Kosovu, u Metohiji, severnojMakedoniji i Crnoj Gori.
Apolonija
Korintska kolonija nedaleko od Pojanija (Albanija), osnovana pocetkom 6.v., verovatno 588.g. Poznata je po kovanju novca. Od 450. do 350.g., pod uticajem Korkire, javljaju se srebrni stateri s prikazom kravei teleta na aversu i Alkinojevih vrtova na reversu, dok su u drugoj polovini 4.v. emitovani staterikorintskog tipa, s predstavom Atene i Pegaza, uz skracenicu imena grada. Novac nije kovan za vremeilirske dominacije, a posle 229.g. pocinju nova kovanja u standardu rimskih viktorijata, a kasnije i denara.Apolonija je bila u tesnim vezama sa rimskom drzavom. Tu su bile stacionirane rimske trupe u vremerata s makedonskim kraljem Filipom V i Cezarovog sukoba sa Pompejem.Grad je imao univerzitet, koji su pohadjali Oktavijen i Mecena. Tokom rimskog perioda bio jeznacajna luka i trgovinski centar na Egnacijevom putu. U 4.v. pogodio ga je katastrofalni zemljotres, astradao je i prilikom invazije varvara. U 5.v. bio je sediste episkopije.
3

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->