Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
De Notulen der Apostelen - B.J.E._VanNoort

De Notulen der Apostelen - B.J.E._VanNoort

Ratings: (0)|Views: 39|Likes:
Published by Hubert Luns
Al in 63 voor Christus gebruikte de Romeinse staatsman Cicero stenografie. Zo’n 90 jaar later was deze schrijfkunst ook in Judea gemeengoed geworden, zodat het geheel aannemelijk is dat dit werd toegepast om Jezus ‘gezegdes’ vast te leggen tijdens de vele toespraken die Hij hield. Wat Jezus deed en zei is dus punctueel tot ons gekomen in de verslagen die samengebonden zijn in het "boek der boeken".
Al in 63 voor Christus gebruikte de Romeinse staatsman Cicero stenografie. Zo’n 90 jaar later was deze schrijfkunst ook in Judea gemeengoed geworden, zodat het geheel aannemelijk is dat dit werd toegepast om Jezus ‘gezegdes’ vast te leggen tijdens de vele toespraken die Hij hield. Wat Jezus deed en zei is dus punctueel tot ons gekomen in de verslagen die samengebonden zijn in het "boek der boeken".

More info:

Published by: Hubert Luns on Jul 01, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/12/2014

pdf

text

original

 
- 1 -
‘Het betrouwbare verslag van de apostelen’ 
“3. Hetgeen wij gezien en gehoord hebben, verkondigen wij ook u opdat ook u met ons gemeen- schap zoudt hebben. En onze gemeenschap is met de Vader en met zijn Zoon Jezus Christus. 4. En deze dingen schrijven wij (u) opdat onze (uw) blijdschap volkomen zij.”  (1 Joh. 1:3-4) In de inleiding van zijn eerste brief beschrijft Johannes dat de apostelen Jezus hebben meege-maakt. Ook legt hij verantwoording af voor wat zij gedaan hebben met de openbaring van JezusChristus die hen ten deel gevallen was: hoe zij hun apostelambt hebben aanvaard en vorm- gegeven. Wat zegt dit over het schriftgezag van de Evangeliën?
1 - Ooggetuigenverslag 
Het woord ‘verkondigen’ in vers 3 is de vertaling van het Griekse woord apaggelloo (berich-ten, boodschappen, verkondigen). Het gaat daarbij om meer dan mededelen van een bood-schap (anaggelloo). Bij apaggelloo gaat het om: berichten, boodschappen vanaf een bron. Bij-voorbeeld, Herodes zegt tegen de wijzen:
“Gaat en doet nauwkeurig onderzoek naar dat kind; en zodra u het vindt, bericht het mij.”
(Mt. 2:8) De wijzen moeten Herodes berichtenzodra ze het kind hebben gevonden, vanaf de bron. Dat is informatie opdoen en vervolgensrechtstreeks overbrengen naar de ontvanger. Nog een voorbeeld:
“En de hoeders namen devlucht en kwamen in de stad en berichtten alles, ook van de bezetenen.”
(Mt. 8:33) Ook dezehoeders boodschappen rechtstreeks vanaf de bron, want zij waren ooggetuigen.
2 - Schriftelijk 
Een ander aspect van apaggelloo is dat er twee manieren mogelijk waren: mondeling of schriftelijk berichten. In het voorgaande voorbeeld van de hoeders ging het om mondeling berichten. Wanneer het gaat om schriftelijk berichten rechtstreeks uit de bron, is er sprake vaneen brief, een geschreven document. Zo’n document was opgesteld door de zender of door hem gedicteerd en werd vervolgens door een dienaar of slaaf overgebracht naar de geadres-seerde. In vers 4 lazen wij:
“En deze dingen schrijven wij (u), opdat…”
Hier lijkt sprake tezijn van schriftelijk berichten, rechtstreeks uit de bron. Dat is belangrijk, want dan gaat hetom het persoonlijk gesproken woord van de zender, van de Heer zelf in dit geval.
 
- 2 -
3 - Apostolische taak 
“En deze dingen schrijven wij u”.
Wat wordt er bedoeld met ‘deze dingen’? Sommige menendat dit slaat op alles wat volgt op deze inleiding. Maar dat is niet houdbaar, omdat Johannessteeds bij zijn schrijfactiviteit de ik-vorm gebruikt in zijn brief en niet de wij-vorm.(1)Metandere woorden, Johannes doelt hier met
“wij schrijven”
niet op zijn brief die voorligt, maar op een schrijfwerkzaamheid van de apostelen, een verantwoordelijkheid die hoorde bij hungemeenschappelijke apostolische ambtstaak.
“En deze dingen schrijven wij (u) ...”
Het gevolg hiervan is:
“opdat onze (uw) blijdschap vol-komen zij”.
Blijvende blijdschap is het gevolg van wedergeboorte:
“maar verheugt u dat uwnamen staan opgetekend in de hemelen.”
(Lk. 10:20) Dat geldt zowel bij de brengers van de boodschap als bij hen die het aannemen (daarom maken de tekstvarianten geen noemens-waardig verschil uit.(2) 
4 - Jezus’ eigen woorden
Zoals we zagen wijst vers 4 niet vooruit, maar verwijst het naar het voorgaande. Vers 3a en 4vormen een zogenaamd ‘parallellisme’, in beide gaat het over hetzelfde, terwijl 3b een ver-klarende tussenzin is. Met
“deze dingen”
wordt verwezen naar 
“Hetgeen wij gezien en ge-hoord hebben”
.(3)Die boodschap brengt de hoorders die het aannemen in gemeenschap metde apostelen en met God. Groter blijdschap is natuurlijk niet denkbaar, zoals vers 4 aangeeft.De conclusie moet zijn dat apaggelloo in vers 3 ‘schriftelijk boodschappen’ betekent, want invers 3a en 4 gaat het om dezelfde zaak, de apostolische prediking van het Evangelie. Johan-nes zegt hier dat de apostelen altijd bij hun prediking gebruik gemaakt hebben van geschrevendocumenten over hun ervaringen met de Heer Jezus, ja zelfs met Zijn eigen woorden daarin.
5 - Stenografie
De apostelen zagen zichzelf als die nederige slaven die in het Romeinse rijk erop uitgezondenwerden om voor hun heren belangrijke persoonlijke brieven rond te brengen. De Romeinengebruikten slaven voor allerlei schrijfwerkzaamheden en slaven waren in het Romeinse rijk de uitvinders van de stenografie (per lettergreep een schriftteken). Al in 63 voor Christuswerd stenografie gebruikt door de staatsmanCicero in de Romeinse senaat(4)en sindsdienveroverde deze kunst die bedoeld was om hetgesproken woord vast te leggen, de wereld.Zo’n 90 jaar later was deze schrijfkunst voor het Griekse taalgebied ongetwijfeld ook in hetJoodse land gemeengoed geworden door rechtspraak en bestuur van de Romeinen. Al-hoewel het bestaan hiervan wordt betwist(5),is voor ons doorslaggevend dat in Lukas 1:1-4en 1 Johannes 1:1-4 over schrijfwerkzaam-heden wordt gesproken die het gebruik vandeze schrijfkunst impliceren, al wordt de tech-nische term hier niet voor gebruikt.(6)Het isduidelijk dat met het inzicht van documentatieeen geheel nieuwe manier van bijbeluitlegnaar voren komt:
‘documentatie-exegese’ 
.(7) 
 
- 3 -
6 - Andere posities
Wat betreft het ontstaan van de Evangeliën worden ook andere theologische posities ingeno-men. We moeten wel beseffen dat de uitleg of toepassing van een bijbelgedeelte altijd terug-gaat op zo’n positie. In de beginselverklaring van de Evangelische Alliantie(8)wordt hetstandpunt verwoord met betrekking tot de Schriftvisie:
“de goddelijke inspiratie van de Heilige Schrift en daaruit voortvloeiend haar betrouwbaarheid en hoogste gezag in alle zakenvan geloof en leven; er is geen dwaling in al wat zij verklaart.”
Er is veel tijd geïnvesteerddoor evangelische theologen in onderzoek en uitleg van de Heilige Schrift. Toch hebben zijniet allen dezelfde uitgangspunten en werkwijzen. Mijns inziens heeft dit geleid tot een ver-vaging van het zojuist geformuleerde Schriftgezag in de evangelische wereld. Ik zeg dit nietals verwijt maar als vaststelling.
7 - Verlichting 
In de Middeleeuwen en de periode van de Reformatie had de Bijbel gegolden als Gods open- baring zonder meer. In de nadagen van de Verlichting, midden 18e eeuw, brak een algemeenlevensgevoel door van onafhankelijkheid en menselijke vrijheid. Hoe positief dit ook was,onder andere voor het ontstaan van de vrije zendingsbewegingen en voor het bijbelonderzoek,zijn er ook negatieve gevolgen geweest. Men ging een ander uitgangspunt volgen voor deverklaring van de Bijbel. Men wilde de Bijbel onderzoeken als menselijk document los vandogmatische vooroordelen. Maar in plaats van door te stoten naar wat de teksten zelf zeggen,is er in de theologie vanuit allerlei vooronderstellingen omgegaan met de Bijbel. Eigenlijk spreekt dan de Bijbel zelf niet meer, maar spreekt het vanuit het door de Verlichting ontstanetheologisch vooroordeel van de onderzoeker.
8 - Vervreemding 
De vervreemding van het christendom van zijn wortels kan hier zonder twijfel volledig aantoegeschreven worden. Deze vervreemding door de theologie laat ook de evangelische bewe-ging niet onberoerd. Daar men de afgelopen 250 jaar niet in staat is geweest om de betrouw- baarheid van Jezus’ eigen woord intellectueel veilig te stellen in de theologie, zijn er ook inde evangelische theologie verschillende concepten van evangelieverklaring ontstaan.
9 - Griekse geschiedschrijving.
Thucydides, de vader van de Griekse geschiedschrijving, had de methode gevolgd om heelnauwkeurige de gebeurtenissen te beschrijven in zijn “Over de Peloponnesische Oorlog”. Deredevoeringen en overige gesproken woorden die hij daarin presenteerde, waren niet allemaalzo uitgesproken. Daarover was hij heel duidelijk omdat het niet allemaal meer te achterhalenwas. Hij loste dit op door te presenteren wat er volgens hem gesproken moest zijn gezien degebeurtenissen. De evangelische geleerden F. F. Bruce en zijn leerling I. H. Marshall volgdendit concept van geschiedschrijving bij hun beoordeling van het boek Handelingen. Dat wilzeggen dat zij de redevoeringen niet als woordelijke verslagen beschouwden.
10 - Heilshistorie
In zijn commentaar op het Lukasevangelie volgde Marshall deze lijn:
“Het is duidelijk dat debasisoverlevering van de woorden van Jezus werd gewijzigd zowel tijdens de (mondelinge)overlevering als door de evangelisten teneinde hun betekenis opnieuw te verwoorden voor nieuwe situaties.”
(9)Marshall gaat er vanuit dat bij deze vrije weergave van het gesprokenwoord geen wezenlijke veranderingen zijn ontstaan in de oorspronkelijke bedoelingen van desprekers, in dit geval van Jezus. In Nederland volgt de heilshistorische exegese een vergelijk- bare benadering. In deze methode staat het woord ‘heilshistorie’ centraal. Het gaat in de

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->