Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
24Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Uvod u Ekonomiju-skripta

Uvod u Ekonomiju-skripta

Ratings: (0)|Views: 1,681 |Likes:
Published by Denis Andricic
skripta za uvod u ekonomiju
skripta za uvod u ekonomiju

More info:

Categories:Types, School Work
Published by: Denis Andricic on Jul 25, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/28/2013

pdf

text

original

 
UVOD U EKONOMIJU
..................................
I DIO PRISTUPEkonomija
je naučno proucavanje neophodnosti stalnog unapredjivanja efikasnosti proizvodnje materijalnih dobara i usluga,zatim njihove raspodjele,razmjene i potrosnje uuslovima determinisanim ogranicenim mogucnostima i neogrnicenim potrebama.
Bitne odrednice ove definicije su:
-naucno proucavanje
-neophodnost stalnog unapredjivanja efikasnosti proizvodnje,
-proizvodnja materijalnih dobara,-proizvodnja usluga,-raspodjela,-razmjena- potrosnja,
-ogranicene mogucnosti,neogranicene potrebe.
Ekonomija se može podijeliti na dvije grupe: normativnu i pozitivnu. 
-
Normativna
 je ona koja pojave i procese u privredi ocjenjuje etičkim ivrijednosnim sudovima i zalaze se za njegove promjene.Po njoj,
vrijednosti jednezajednice
bi trebale biti:-
efikasnost
:upotreba raspolozivih ekonomskih potencijala natakav nacin da se postize najveci obim proizvodnje,-
pravednost
:svi clanovi jednezajednice trebalo bi da podjednako da djele i obaveze i uzivaju rezultate svoojeekonomske aktivnosti.-
demokratija
:podrazumijeva da nosioci drustvene mociodgovaraju onima na koje se ta moc odnosi,da se postuju grdjanska prava i licneslobode,kao i da svi clanovi zajednice imaju jednak pristup politickimsredstvim,uticajima i odlukama.
-
Pozitivna ekonomija
na osnovu posmatranja i analize cinjenica, pojave i proceseu privredi opisuje objektivno,sta se u stvarnosti dogadja.
-
Ekonomija se dijeli i na makroekonomiju i mikroekonomiju
-
Makroekonomija je
onaj dio ekonomije koji proučava funkcionisanje privredekao cjeline,prati ukupna ekonomska kretanja,svodi pokazatelje rezultata ekonomskihaktivnosti na relativno mali broj zbirnih.Koncentrise se na proucavanje opšsteg nivoa proizvodnje u zajednici,ukupne zposlenosti,potrosnje,uslova ekonomskeravnoteze,monetarne stabilnosti i ekon.razvoja.
-
Mikroekonomija
 proučava ponasanje pojedinih njenih dijelova: individua,domaćinstava, ekonomskih subjekata i sektora.
Podrucja istrazivanja
su:
 
funkionisanje itroskovi preduzeca,cijene pojedinih proizvoda i nav+cin njihovog formiranja,ponudu i potraznju pojedinih proizvoda,problematiku formiranja i trosenja licnih prihoda,indidulanu stednju itd.
-
Ekonomske kategorije
su teorijski,misaoni izrazi odredjene ekonomskestvarnosti kojim se utvrdjuje ono sto je bitno u toj stvarnosti.
Pojmovisu
:cijena,roba,profit,trziste,novac, u:cijena,roba,profit,trziste,novac,troskovi,rent itd.
-
-Ekonomski zakoni:
Zakonima smatramo unutrasnje skrivene veze i odnosezavisnosti i medjusobne uslovljenosti pojava u prirodi i drustvu.
Dijele se na prirodne idrustvene
,a zajednicke karakteristike su im da postoje i djeluju nezavisno od ljudskevolje i zakoni djeluju,ispoljavaju se stihijski ili spontano,imaju istorijski,tendecujski ikarakter vjerovatnoce.
Istorijski karakter
ekon
.
zakonitosti(nisu vjeciti inepromjenljivi):moguca je sljedeca sistematizacija:univerzalni,opsti,posebni i pojedinacni ekon.zakoni.
-
 
Univerzalni zakon
nastao od nastanka civilizacije cija se bit nije mjenjala,a primjer za to je:zakon oskudice-potrebe ljudi su uvijek vece od raspolozivih mogucnosti,s
 
toga je neophodna racionalna upotreba raspolozivih mogucnosti proizvodnje ili zakonsrazmjerne raspodjele ukupnog drustvenog fonda raspolozivih mogucnosti proizvodnje.
-
Opsti zakon
su zakoni prilagodjeni konkretnim ulosvima.Primjer je zakondrustvene podjele rada I zakon trzista.
-
Posebni zakoni
koji vaze samo za jedan oblik ekonomskog sistema cija jevaznost ogranicena u postojanje istog,dok sa njegovim nestankom nestaje i predmet koji jet a zakonitost definisala.tj.sama zakonitost.Primjer za to je obaveza kmetova ufeudalizmu ciji su prinosi prema feudalcima nestali sa ukidanjem feudalizma,ili sistemobaveznog administrativno-centralistickog planiranja nestao zajedno sa nestankom tihdrzv.
-
Pojedinacni zakoni
utvrdjeni samo za pojedine drzave ili etape u njihovomrazvoju,koji se odnose samo na pojedine ekonomske dogadjaje ili procese ,cije jeispostavljanje vrlo ogrniceno I podlozno cestim promjenama.Primjer za to je objasjenjeinflacije u NJemackoj nakon I svjetskog rata,itd.
- METOD
ekonomije kao nauke je smisljeno i plansko postupanje pri radu radi postizanjanekog rezultata,tj.sznanja,odredjeni put i nacin ispitivanja,misljenj i rada,u tj.to jemisaoni put da se dodje do saznaja o predmetu istrazivanja.
Karakteristike metoda ekonomske nauke su
:-
posmatranje
(nacin njihovogispoljavanja,uzroci njihovog nastajanja,kretanaja i posljedice),-
apstrakcija
(odvajanje bitnih od nebitnih okolnosti i faktora za cilj istrzivanja)-
Veza misaonog i stvarnog
(spojiti stvarnost tj.realnost sa teoretskim cinjenicama-
Indukcija
 je proces zakljucivanja koji polazi od pojedinacnih ekonomskih pojava,odnosa i procesa,te na osnovu njihovog posmatranja i analiziranja dolazi dorezultata,tj.ocjene njihovih zajednih zajednickih osobina i svojstava.
-Dedukcija
 polazi od opstih stavova o bitnim osobinama i zajednickim svojstvima nizakonkretnih ekonomskih pojava,odnosa i proces,te na osnovu tih anliza dolazi do pojdinacnih zakljucaka.-
Matematicko
-
statistička analiza
 je pomocno sredstvo kojim se vrsi prikupljanjecinjenica,podataka,njihove selekcije,kako bi se dobili odredjeni odnosi i lakse otkriliekonomske zakonitosti.
-Eksperiment
proucava ekonomska ponasanja u kontrolisanim uslovima,kreiraju sesituacije slicne onima u ralnim okolnostim i evidentirju rekcije pojedinca ili grupa narazlicite situcije
.-Ekonomski modeli
su pojednostavljene
 
slike odredjene ekonomske stvarnosti.
Komponente su:-varijabilne
(velicine koje model treba da objasni i mogu bitiendogene(zavisne,odredive) i egzogene (date,nezavisne)
- parametri
( izrazavaju odredjeni kvantitativni odnos izmedju dviju ekonomskihvarijabli)
-pretpostavke ponasnja
(izrazavaju odredjenu motivaciju ekonomskeaktivnosti u funkciji ostvarivanja potrebnog ekonomskog cilja)-
SISTEM ekonomkih nauka je:
-
ekonomska politika
koja izucava principe na kolima se moraju zasnivati ekonomskeakcije da bi drustvo postiglo zeljene ekonomske ciljeve.-
ekonomik a
 proucava kako se ekonomske zakonitosti ispoljavaju u posebnim uslovimaneke zemlje.djelatnosti ili subjekata.
 
-
marketing
 proucav obavljanje poslovne ktivnosti koj usmjerv tok proizvodnje i uslugod prizvodzaca do potrosaca.Tj.proucava unapredjivanje sposobnosti prodajnemoci,ponudu i potraznju,trzista,oglasvanje,promociju proizvoda itd.-
ekonomska istorija
 proucav razvoj konkretne ekon.stvarnosti u razlicitim peridomnjenog razvoja.
II DIO PROZVODNJA1.Drustveni sistem proizvodnje
Proizvodnja podrazumijeva cjelokupnost i međusobnu povezanost bitnih procesa ekonomskog života.
Proizvodnja u sirem smislu riječi
obuhvata ekonomski i logički povezan sistem 4 procesa:
proizvodnja-raspodjela-razmjena-potrosnjaProizvodnja-u užem smislu riječi
obuhvata neposredni proces proizvodnje
Raspodjela
-ekonomski proces koji definise u kojem omjeru učesnici u ovom procesuučestvuju u prisvajanju rezultata procesa proizvodnje
Razmjena-
 promet i trgovina, pokazuje koji proizvodi tuđeg rada se pribavljaju za proizvode vlastitog rada
Potro snja
-
 
markira korisćenje prirodnih ili proizvedenih dobara ili usluga s ciljezadovoljavanja različitih ljudskih potreba
2.Proizvodnja i potrebe
Potreba je osjećaj nedostatka i tendencija da se taj nedostatak otkloni.
Potrebe se mogu sistematizirati na tri grupe:Lične
-njima se podmiruju potrebeodržavanja i razvoja čovjeka kao drustvenog bića (bioloske-hrana, odjeća, stanovanje istečene-su rezultat ekonomskog, kulturnog, političkog i općeg drustvenograzvoja)
Zajedničke
-njima se u isto vrijeme zadovoljavaju potrebe većeg broja ljudi(obrazovanje, zdravstvo, kultura)
Opće-
njima se obezbjeđuju potrebe svih članovadrutva i u vezi su sa obavljanjem određenih funkcija na nivou zajednice(sigurnost,
š
 odbrana, obavezno obrazovanje)
Proizvodne potrebe
su direktno vezane za obavljanjeneposredne proizvodnje (objekti, strojevi, repromaterijali)
Zadovoljavanje potreba ovise od:
Obima i strukture proizvodnje,-Dostignutogcivilizacijskog nivoa određene drustvene zajednice,-Karakter drustvenih odnosa,
-
Za zadovoljavanje svojih potreba koriste se dobra i usluge i to:
-
Proizvedena dobra
-stvaraju se proizvodnjom ili vlastitim radom ljudi
-
Prirodna dobra
-su dar prirode(sume,vode,rudno bogatstvo,razni prirodni plodovi)
3.Proces proizvodnje predstavlja:
U užem smislu-svjesno i organizirano djelovanje čovjeka na prirodu radi odvajanja imijenjanja njene materije i prilagođavanja te materije ljudskim potrebama.
U okviru procesa proizvodnje postoje drustvena i tehnička strana.Drustvena-
upućuje na opservaciju tog procesa kao međusobnog odnosa ljudi kojiučestvuju u tom procesu.
Tehničk 
a-kako proizvoditi
S aspekta pomirivanja ljudskih potreba razlikujemo:
-
proces materijalne proizvodnje
(rezultat je neko konkretno dobro ili proizvod)
-proces proizvodnje usluga
(nema za rezultat neko materijalno dobro, nego se ljudskirad uložen u davanje te usluge troši i nestaje izvršenjem usluge-zdravstvo, obrazovanje
Postoje dvije vrste usluga:
-
proizvodne
(vezane za proces proizvodnje-pakiranje,skladištenje, prevoz)-
neproizvodne
(obuhvataju niz društveno korisnih aktivnosti-obrazovanje, nauka, kultura, socijalna zaštita...)
4.Faktori procesa proizvodnje

Activity (24)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
kole1982 liked this
David Bebić liked this
Dzemal Sepic liked this
Sonia Barbic liked this
Emina Subašić liked this
harasho liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->