120
OUM
TEORI PEMBELAJARANTOPIK 6
TOPIK 6TEORI PEMBELAJARAN
PENGENALAN
Pendekatan pengajaran guru dalam bilik darjah amat bergantung kepada bagaimanapelajar mempelajari kandungan sesuatu mata pelajaran. Ahli-ahli psikologi telahmengkaji bagaimana pembelajaran berlaku dan menghasilkan beberapa teoripembelajaran. Teori-teori ini boleh dibahagikan kepada teori-teori pembelajaranbehaviorisme, sosial dan kognitif.Teori pembelajaran behaviorisme berfokus kepada tingkah laku dan persekitaran, teoripembelajaran sosial berfokus kepada tingkah laku dan pemikiran, sementara teoripembelajaran kognitif berfokus kepada pemikiran. Bab ini menjelaskan tentang teori-teori ini dan penggunaannya dalam pengajaran dan pembelajaran dalam bilik darjah.Diharapkan para guru dapat membuat refleksi tentang pendekatan pengajaran merekadan mengaitkannya dengan teori-teori pembelajaran yang berkenaan. Bab ini bukansahaja berguna untuk guru, tetapi juga untuk pelajar untuk mengetahui carapembelajaran sendiri yang efektif.
OBJEKTIF
Di akhir bab ini, anda seharusnya dapat:1.menghuraikan teori-teori pembelajaran behaviorisme, sosial dan kognitif;2.menjelaskan teori-teori pembelajaran Gagne, Ausubel, Bruner dan konstruktivisme;dan3.menerangkan pembelajaran langsung, koperatif dan masteri.
6.1TEORI PEMBELAJARAN BEHAVIORISME
Adakah anda pernah memberi hadiah (seperti coklat atau buku) kepada dirianda atau anak anda apabila anda atau dia mencapai sesuatu (sepertimendapat A dalam peperiksaan)?Menurut ahli-ahli psikologi behavioral, pembelajaran adalah perubahan tingkah laku yangberlaku dalam diri seseorang individu yang disebabkan oleh pengalaman. Prosespembelajaran ini dilalui oleh setiap insan sejak dia dilahirkan, sehingga sukar bagi kita untukmembeza dan memisahkan antara pembelajaran dengan tumbesaran, kerana kedua-duanyaadalah saling berkaitan. Behaviorisme menumpukan perhatian ke atas aspek tingkah lakumanusia yang boleh diperhatikan dan boleh diukur. Ahli-ahli psikologi behavioris berpendapat sesuatu benda yang wujud adalah benda yangkita boleh diperhatikan. Kita tidak dapat melihat pemikiran, tetapi kita dapat membuat
OUM
121
TOPIK 6TEORI PEMBELAJARAN
pemerhatian terhadap perlakuan manusia. Dari tingkah laku ini kita dapat membuat kesimpulantentang apa yang sedang difikirkan. Antara tokoh-tokoh behaviorisme yang terkemuka ialahahli-ahli pelaziman klasik Pavlov dan Watson serta ahli-ahli pelaziman operan Thorndikedan Skinner.
6.1.1Teori Pelaziman Klasik Pavlov
Menurut Pavlov, setiap
rangsangan
akan menimbulkan
gerak balas
. Gerak balasbermaksud apa-apa sahaja tingkah laku yang timbul akibat sesuatu rangsangan.Rangsangan pula ialah apa-apa sahaja bentuk tenaga yang menimbulkan gerak balas.Contohnya, kebanyakan guru apabila mendengar loceng, akan keluar dari bilik guruatau kelas untuk mengawasi pelajar. Tingkah laku ini terbawa-bawa hingga ke rumah,iaitu apabila guru mendengar bunyi loceng di rumah, beliau akan keluar dari bilik danmemerhati ahli-ahli keluarganya. Daripada contoh ini, bunyi loceng tersebut adalahrangsangan, manakala tindakan guru tersebut adalah gerak balas.Hasil daripada kajiannya, Pavlov berpendapat bahawa pembelajaran boleh berlakuakibat kaitan antara rangsangan dengan gerak balas. Pembelajaran yang berlakumelalui perkaitan tersebut dinamakan pelaziman dan pembelajaran yang berlaku akibatrangsangan ini dikenali sebagai pelaziman klasik. Melalui eksperimen Pavlovterhadap seekor anjing, 3 peringkat pelaziman telah dihasilkan iaitu (a) sebelumpelaziman, (b) semasa pelaziman dan (c) selepas pelaziman. Hasil eksperimen Pavlovdapat dirumuskan dalam Jadual 6.1.Beberapa konsep penting dalam proses pengajaran dan pembelajaran dihasilkanmelalui prinsip pelaziman klasik yang dikemukan oleh Pavlov. Konsep tersebut ialah(a) generalisasi, (b)diskriminasi dan (c) penghapusan.(a)
Generalisasi
Generalisasi bermaksud rangsangan yang sama akan menghasilkan tindak balas yangsama. Contohnya, Ali menjadi risau setiap kali ujian kimia akan diadakan. Ali juga menjadirisau setiap kali ujian biologi akan diadakan, kerana kedua mata pelajaran tersebutmempunyai perkaitan antara satu sama lain. Jadi kerisauan dalam satu mata pelajaran(kimia) telah digeneralisasikan kepada satu mata pelajaran (biologi).
122
OUM
TEORI PEMBELAJARANTOPIK 6
(b)
Diskriminasi
Dikriminasi berlaku apabila individu bertindak balas terhadap sesuatu rangsangan yangtertentu sahaja dan tidak pada rangsangan yang lain. Dalam kajian terhadap anjing,didapati anjing tersebut hanya bertindak balas apabila mendengar bunyi loceng sahaja,tetapi tidak pada bunyi selain daripada loceng. Dalam kes Ali, Ali tidak akan menjadirisau jika mengambil ujian bahasa Inggeris atau ujian sejarah, kerana kedua-dua matapelajaran tersebut amat berbeza dari mata pelajaran sains.(c)
Penghapusan
Penghapusan berlaku apabila rangsangan terlazim yang tidak disertai denganrangsangan tidak terlazim. Dalam kajian Pavlov, bunyi loceng tidak disertakanrangsangan tak terlazim (daging). Dalam hal ini, lama-kelamaan bunyi loceng tadi tidakakan merangsang anjing tersebut untuk mengeluarkan air liur. Tindak balas akhir akanterhapus dan prinsip ini dikenali sebagai penghapusan. Jadual 6.2 menunjukkan rumusandapatan kajian Pavlov.
Jadual 4.1:
Eksperimen Pavlov
Search History:
Result 00 of 00
00 results for result for
p.
Recommended
Notes
Load more
