Read without ads and support Scribd by becoming a Scribd Premium Reader.
See Premium Plans
 
A
R
c
H
I
T E
c
T
u u
R
p
latform
voor
gemeentel
jk
arch
tectuurbele
d
Prijsvraag en
antwoord
Architectuurbeleid AlmeloExcursie winkelgebiedenBuitenruimte: niemandsland?
Het
Randstaddebat vervolgd
september
9 95
nr.
1'1
 
Uit
he
t
onderzoek
van STAWON
en
BNA
onder de
titel Ruimtelijke ont-
werp
wedstrijden kritisch
bekeken
,
kwam
ont
evredenhe
id van alle
betrokkenen
als opvall
ends
te conclu-sie naar voren(zie
de
krant
8
vanArchitectuur Lokaa
l)
.
Ha
ns
de
Ko
rt
verge
li
jkt
deze
k
ri
tiek
met
zijn erva-ringen
me
tde wijze waarop de prijs- vraaginzijn
gemee
nt
e,hetBrabant
se
Drunen,is
ingeze
t
voo
r woningbouw.
Hij
con
cl
u
deert
da
t de prijsvraag
om
uiteen
l
opende
redenen
ee
n m
ee
r-waarde
gee
ft
aa
n hetstrevennaar
ee
n h
oge
re arc
hit
ecto
ni
sche
kw
aliteit.
Ee
n vol
ge
n
de
p
rij
svraagisinmiddels invoorbereiding.
Prijsvraagvoor
18
woning
en
aa
n de
Afrika-
laan,
Ve
nn
eWest, Drunen,
ontwe
rp archi
tecten
bureau Mullen
ers
en Mulleners
PRIJSVRAAG
en
ANTWOORD
Architectuur Lokaal-debatop
6
oktober: zie achterzijdevan deze krant.
Prijsvragen bezien door eengemeen
te
lijkebril
Hans de
Kort
\.
r-,.
.-
.~
-,.'
.......
-
--
Sin
ds
in1992 deregeringsnota
Ruimtevoor architec- tuur
is verschenen, staat
het
architectuurbeleid
of
eenverhoging van de architectonische kwal
iteit
hoog
inhetvaandel bij vele Nederlandse gemeenten.
Di
rect
werpt
zich de vraag
op
in hoeverre dezeregeringsno
ta
ons de
ogen
heeft
geopend
of
dat
er sprake
is
vaneen modeverschijnsel. Elke zichzelf respecterende
gemeente
zal namelijk
met
verve
uitdragen
een ver
hoging
van de architectonische
kwalite
it na
te
streven.
Dat
er
sprake
is
van een modeverschijnselkan
niet ontkend wo
rden, maar de regeringsnota
heeft
erdaarnaast
wel
voor
gezorgd
dat
er een
breder
(en
po
l
it
iek)
draagvlak
is ontstaan voorzaken die
betrek-king
hebben
op
architectuur.Prijsvragen en
beeldkwaliteitplannen
zi
jn
veel
gebruikte
instrumenten
om
te
komen
tot
een verho
ging
van
de
architectonische
kwaliteit
.
Met
nameover prijsvragen en
meervoudige opdrachten
is
in de
afgelopen
periode
het
nodige
geschreven en gezegd.
Er
blijkt
hi
eromtrent
nogal
wat
ontevredenhe
id
te
bestaan. Recent
verricht onderzoek
door
STAWON enBNA
geeft
aan
dat ontwe
rpers en
ontwikkelendebouwe
rs zich vaak
misbruikt
voelen.
De
organiserende
ambtenaren
vinden
dat
zij slachtoffers
worden
van
po
l
it
iek
gekonkel
en
jury
leden
worden
geconfron-teerd
met
slechte programma's en
ontwe
rpers diezich
niet
houden
aanh
et
programma
van eisen.Desondanks
grijpen
steeds meer
gemeenten
naar de
pr
ijsvraag
als
k
wa
liteitsverhogend instrument. Op één
of
andere mani
er
moet
de prijsvraag dus zorgen vooreen bepaalde meer
waarde
voor
gemeenten.
Wat
deze
meerwaarde
preci
es
inhoudt
en
waaromgemeenten
naar
dit
instrument
grijpen,
is
in zijn algemeenheid
moe
ili
jk
te
zeggen. Toch zal aan de handvan de Drunense situatie
worden
geprobeerd om
hierin
wat
inzicht
te
verschaffen.Dr
une
nIn de
gemeente
Drunen hebben prijsvragen en beeld-k
wal
i
teitp
lannen inmiddelshun
intrede
gedaan.
Het
enthousiasme
voor
dezei
nstrumenten
is
niet
zozeer
het
directe gevolg van de
architectuurnota
.
Met
name
het
nieuwe
bloed,
dat
de
ambtel
i
jke
organisa
tie
bij dereorganisatie
toegediend
heeft
gekregen,en
het
gel
ijk
ti
jdige
besef
dat
er
de laatste jaren
nau-
welijks
sp
rake
is
geweest van enig onderscheid
in
de
'Drunense' architectuur,
heeft
hiervoor
zorg gedragen.Mede geruggesteund
door
de architectuurnota,is
het
enthousiasme overgebracht
op
de politiek.
Dit
enthousiasme
heeft
er
inmiddels
toe
geleid
dat
voor
het
ni
euwe uitbreidingsplan
Venne-West
2B
eenbeel
dkwa
l
ite
i
tp
lan
is
opgesteld.Tevens
is
er in
1994
een prijsvraag uitgeschreven
voor
de
bouw
van
een
aantal
woningen
in de
omgeving
van
het
cultureel
centrum
De
Voorste Venne (voormalig
Autotron)
.
Bouw
J
okatie
omgeving
De Voorste Venne
Niet
elke
lokatie leent
zich
voor
het
uitschrijven
van
een prijsvraag.
Een
randvoorwaarde
die de
gemeente
Drunen
hanteert
is
dat
de
lokatie
een bijzondereplaats
binnen
de
gemeente
in
moet
nemen.
Zo
mani-
festeert het
cultureel centrum
De
Voorste Venne
zich
dermate
sterk
door
de kenmerkende
Anton
Pieck-
stijl,
dat
de overige
bebouwing
in de directe omge
ving
daarop
moet
inspelen.
Door
dit
gegeven
en
het
besef
dat het
recente verleden de
gemeente
Drunen
weinig
tot
de verbeelding sprekende architectuur
heeft
gelever
d,
ontstond het
idee
om
voor
de
bouw-
lokatie
ten
zuiden van
De
Voorste Venne een pr
ijs-
vraagte organiseren. Het
gemeentebestuur
heeft
derhalve
vijf
plaatselijkeen regionale aannemingsbedrijven geselecteerd
en
uitgenodigd
om pro
deo en
onder
een aantal
rand-
voorwaarden
een
bouwplanteontwikkelen
.Uiteraard zouden deze
randvoorwaarden
ook
aan
één
architect meegegeven
kunnen worden,
die
op
basis
hiervan een
ontwerp
had
kunnen
maken. Voor
deze
aanpak
is
bewust
niet
gekozen vanwege de overtui-
 
ging dat een
prij
svraag kan leiden
tot
een bepaaldemeerwaarde.Voordat er een
definitieve
keuze
werd gemaakt
zijn
er
door eenjury, bestaande
uit
een
afvaardiging
van
de
Welstandscommissie,de
stedebouwkundige
endebetrokken ambtenaren,
tweebouwplannen
geselecteerd
en
voorgelegd aan
het
college vanburgemeester
en
wethouders.Zij
heeft uiteindelijk
gekozen
voor
het
plan
Piekturaal
van
het
architectenbureauMullenersenMulleners
uit
Amsterdam.
Het
plan,
dat
bestaat
uit
18
woningen,
zal
worden
gerealiseerddoor
Bouwonderneming
De
Bonthvan
Hulten
uit
Nieuwkuijk.
Het
ontwerp geeft
op
eeneigentijdsewijze invullingaande
bouwlokatie terwijl
daarnaastook zeer
duidelijk
aansluiting
is
gezochtbijde
Anton
Pieck-stijl van
De
Voorste Venne, aldus
het
juryrap
port.
De
kans mag
als
kleinverondersteld
worden dat
er
zonder
het
uitschrijvenvan een prijsvraageen dergelijk
ontwerp
zouzijngekomen.
Sceptici
zullen zich
onmiddellijk
afvragen
of
degemeente
op
deze
wijzenietvoor
een
dubbeltjeop
de
eersterang
wil
zitten.
Hoewel hierineenkernvan waarheidzit,
is
debenaderingvaneen prijsvraag
anders
dan van een
enkelvoudige
opdracht.
Zo
werkt
de
gemeente Drunenin
hetnieuwe
uitbreidingsplan
Venne-West
2B
een aantalmaanden
met
eenbeeldkwaliteitplan,eveneens bedoeld
als
kwaliteitsverho
gend
instrument
.
Dit beeldkwaliteitplan
bevatnaast
een
beschrijving van des
feer
die een
bouwplan op
een
bepaalde
lokatie
dient te
verkrijgen,toetsingscriteria
voor
die specifieke
lokatie
.Het
lijkt
er
soms
op
dat een architect dezetoetsingscriteria misschien
nog
wel
doorleest maardeze vervolgensnaastzichneer legt
en
een eigenkoers
gaat
varen.
Dit
is
verwonder
lijk
omdat
deeisen diein
het
bestemmingsplanzijn opgenomen
welworden
gerespecteerd.
Bij
hetopstellen van
het beeldkwaliteitplanheeft
degemeente bewust,inoverleg
met
de
stedebouwkun
dige
en
deWelstandscommissie,
randvoorwaarden
geformuleerd
om
te
komen
tot
een bepaald eindresultaat.Het
is
dan
niet
aan de architect
om
te
beslis
sen
of
daarvan
afgeweken
kan
worden.
Het
moet
toch een
uitdaging
vormen
om
aande handvan dezerandvoorwaarden
te
komen
tot
een
kwalitatief
goedontwerp.Zijnde
randvoorwaarden
zodanig
dat
eenarchitectzichhierin
niet
kanvinden, dan zou
het
vanmeer respect
getuigen
indiende architect
dit
ookte
kennen
geeft.
De
architect
dient
hiermee
niet
in eenondergeschiktepositie gemanoeuvreerd
teworden
maar wel
dientduidelijkte
zijn
dat
een
gemeente
zich
tegenwoordigook
als
kritischeconsument
op
kan
stellen.Wanneereenprijsvraag
als
kwaliteitsverhogend
instrument
wordt
gebruikt,
blijkt dat
er
veel serieuzermet de
randvoorwaarden
wordt
omgegaan. Ook
is
gebleken
dat
architectonische
kwaliteit
enkostenver
antwoord
bouwen
prima hand in hand
kunnen
gaan,terwijl inandere situatiesde
bouwe
ronsvaak
wil
doen geloven
dat
architectonische
kwaliteit
veelgeldkost.Meerwaarde
Reeds
meerdere malen
is
aangegeven
dat
eenprijsvraagkan leiden
tot
een bepaaldemeerwaarde.
Voor
de
gehouden prijsvraag inde
gemeente
Drunenbestaat deze meerwaarde
uit
eenhogere architectonische
kwaliteit
dan doorgaans
het
geval
is.
De
meerwaarde
is
het
gevolgvan deonderstaande aspectendie typerendzijn
voor
eenprijsvraag:-
doorhetcompetitie-element
zaleenarchitect zichmaximaal
verplicht
voelenom een
kwalitat
i
ef
hoogwaardig
ontwerp
in
te
dienen;-architectenzullen geneigdzijn
hun
nek
uit
te
steken om bij de beoordel
ing op
te
vallen.
Niet
uitsluitend
kwaliteit
zal
worden
nagestreefd maar
ook
onderscheid; -
door
het
competitie
-
element
zal erbewustermet de uitgangspu
nten
enran
dvoo
rw
aa
rden worden omgegaan.
Dit
is
zeker
het
geval
wannee
r
vooraf
kenbaar
wordt
gemaakt
dat
de
uitgangspunten
en
randvoorwaarden
bij de
beoordeling
ook
als
toet
singscriteria
gehanteerd
zullen
worden;
-de
publiciteit rondom
eenprijsvraagzal een stimulerend
effect
op
de archi
tect
hebben.
Marktsituatie
Daarnaast
is
het
uitschrijven van
pr
ijsvragenenmeer
voudigeopdrachten
door
gemeenten
medeeengevolg vande
markt
s
ituatie.
Met
name
projectont
wikkelaarsgeven vaakongevraagd aan, interesse
te
hebben
om
ineen
gemeente
tebouwen,ook
als
de
lokatie
haar
invulling
zal krijgen middelseenprijsvraag.Van
ongenoegen
jegens
hetbetreffende
in
strument
is
opdat moment
geen sprake. Gemeentenbevindenzichhi
erdoor
vaak ineen
riante
en
comfor
tabe
lepositie.
Omdat
er
vele
gegadigden
zijn
voor
eenbepaalde
lokatie
,kan
er
eenprijsvraag
worden
uitgeschreven,
waardoor
een
gemeentebestuur
uiteindelijk
kan kiezen
uit
verschillende
ontwerpen.
Bijeen
enkelvoudige
opdracht
is
ervaneenkeuzemoge
lijkheid
geensprake.
Dat
prijsvragen
te
pas
en
te
onpas
wordengebruikt,
kanéén vande redenen vormen
waardoor
zij nogal
negatief
in de belangstelling komen.
Ookmoeten
we
ons realiseren
dat
er
bijeenprijsvraag
maar
sprake
is
van één winnaar.
De
'verliezers'zullen
wellicht
nade
jurering
snelde
neiging
hebbeneenprijsvraagende procedure
op
een
wat
negatieve
wijzete
benaderen.Toekomstige
ontwikkeling
in Drunen
Na
depositieveervaringendiezijn opgedaan
met
de
prij
svraag
voor
de
bouwlokatierondom
De
Voor
steVenne,
wordt
er
medio
september1995een
nieuwe
prijsvraaguitgeschreven
voor
de
bouw
van circa 30
appartementen
in
het
centrum
van Drunen.
Ten
opzichte van de
vorige
prijsvraag zal
hierbij
een
wat
afwijkende
koers
worden
gevaren.
Zo
wordt
deDrunense
bevolking
meer bij de prijsvraag
betrokken
eniser
sp
rake vaneen symbolische
vergoeding
voor
alledeelnemers.Ongeveer 20bouwersen
projectontwikkelaars
hebben inmiddels,
op
eigen
initiatief
en
zonder
op
de
hoogtete
zijnvan de randvoorwaarden,aangegeveninteresse
te
hebben in de
bouwlokatie
.
Met
behulp
van een
informatiebrochure,
waarin
de randvoor
waarden
zijn opgenomen, zal
binnenkortworden
gepeildin hoeverre men belangstelling
heeft
om
onder
deze
randvoorwaarden
deel
te
nemen.Om deprijsvraaggeen
lot uit
de
loterijte
laten
worden,
zal
het
gemeentebestuur,
ind
.ien nodig,
vijf
bedrijvenselecteren
uit
het totale
aantalbelangstellenden
dat
overblijft
na
depeiling.ConclusieGeconcludeerdkan
worden
dat
de prijsvraag
als
kwaliteitsverhogend
instrument
haar diensten kan
bewij
zen en in Drunen
heeft
geleid
tot
eenmeerwaarde;architectonische
kwaliteit.
De
prijsvraag,bezien
door
een
gemeentelijke
bril, laat dan
ook
eenposi
tief
beeldachter.Desondanks
dient
mener zich
wel
van
bewust
te
zijn
dat
het
geen
tovermiddel
is
om
te
komen
tot
architectonische
kwaliteit.
Naast de meer
waarde
dieeen
pr
ijsvraag kan bieden,
vormt
ook
de
huidige marktsituatie
een reden
voor
gemeentenomregelmatig
naar
dit
instrumentte
grijpen.Dat
prijsvragenen
meervoudige opdrachten
vaak
op
een nogal negatieve
wijze
in de publici
teit
komen
is
een
feit
.Uiteraard
dient
hieraan de
nodige
aandachtbesteed
te worden
.Deze aandacht
mag
echter
niet
leiden
tot
het
dumpen
van de prijsvraag
als
kwali
te
itsverh
ogend
instrument. Hiervoor
heeft
de prijsvraag
ookte
veelpositieve diensten bewezen.
En
laten
we
eerlijkzijn: elk
instrument
is
aan
kr
itiek
onderhevig.Alleen het n
iet
geb
ruik
en
va
nd
it
instrume
nt
lei
dt
w
el
li
cht
to
t minder
kriti
ek m
aa
r
oo
k
tot
mind
er
kw
ali
te
it binnende
bebo
uw
de
omgev
ing.
Plattegrond begane
grond
Gevel Afrikalaan
illlJI
JI
.
GevelsoedanlaanI
nformatie
Gemeente
Drunen,sect
or
g
rondgebied
Hans
de
KortStationsstraat 8
5151
HBDrunen tel.
04
1
63
-73966
Search
Search History:
Searching...
Result 00 of 00
00 results for result for
  • p.
    • Notes
    Load more