Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Medsos 61

Medsos 61

Ratings: (0)|Views: 93 |Likes:

More info:

Published by: Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS on Sep 14, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

09/14/2011

pdf

text

original

 
1
ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
 
μεσόγειος
 Έκδοση του Δικτύου Μεσόγειος S.O.S. για τον πολιτισμό και το περιβάλλον της Μεσογείου
   Ο   κ   τ    ώ    β   ρ   ι   ο   ς  -   Δ   ε   κ    έ   μ    β   ρ   ι   ο   ς   2   0   0   8
   Α    λ   ι   ε    ύ   ο   ν   τ   α   ς    β   ι    ώ   σ   ι   μ   ε   ς    λ    ύ   σ   ε   ι   ς   γ   ι   α   τ   η   Μ   ε   σ    ό   γ   ε   ι   ο
   Ε   υ   ρ   ω   π   α    ϊ   κ    έ   ς   π   ο    λ   ι   τ   ι   κ    έ   ς   Θ   α    λ    ά   σ   σ   ι   α   Β   ι   ο   π   ο   ι   κ   ι    λ    ό   τ   η   τ   α   Π   ο   τ    ά   μ   ι   α  -   Λ   ι   μ   ν   ο    θ    ά    λ   α   σ   σ   α   Μ   ε   σ   ο    λ   ο   γ   γ    ί   ο   υ
61
 
Ιδιοκτήτης:
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
Σωματείο Μη Κερδοσκοπικό,ΑΦΜ: 090190776, ΔΟΥ: ΙΕ΄ΑθηνώνΕκδότης:
Νίκος Χρυσόγελος.
Διεύθυνση Σύνταξης:
Λουκία Καλαϊτζή
Συντακτική Επιτροπή:
Ν. Χρυσόγελος, Β. Κουκιάσας,Αν. Μητροπούλου, X. Κωνσταντάτος, Χ. Κάτσενου
Μόνιμοι συνεργάτες:
Μ. Θεοδωρόπουλος, Αλ. Παναγιωτάκης, Ε. Φρεζούλη
Σε αυτό το τεύχος συνεργάστηκαν:
Θ. Καραγιάννη, Μ. Λαζαράτου, Ά. Λάζου, Γ. Παξιμάδης,Φ. Περγαντής, Σ. Ρούση, Γ. Χατζηνικολάου
2
ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
3
ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
Κωδικός Περιοδικού: 4103.Τιμή τεύχους: 5 Ευρώ. Ετήσια συνδρομή περιοδικού: 20 Ευρώ.Ετήσια συνδρομή μέλους-υποστηρικτή περιοδικού: 50 Ευρώ.Για συνδρομές, πληροφορίες και προηγούμενα τεύχη:Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS, Μαμάη 3, 10440 Αθήνα.Τηλ./Fax: 210 8228795 http://www.medsos.gre-mail: info@medsos.grΚαλλιτεχνική επιμέλεια - Σχεδιασμός περιοδικού:Αντώνης Καπίρης - Tangram Creations. Εκτύπωση: MastergraphΤο περιοδικό ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOSτυπώνεται σε ανακυκλωμένο χωρίς χλώριο χαρτί.
Η ραγδαία μείωση των ψαριών στη Μεσόγειο
Σε παγκόσμιο επίπεδο ο Παγκόσμιος Οργανισμός Τροφίμων (FAO) παρακο-λουθεί την πορεία των πληθυσμών των ψαριών. Περίπου 2.500 είδη ψαριών πουαλιεύονται είναι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος του FAO, ενώ συνεχίζονται οιπροσπάθειες για την παρακολούθηση και άλλων ειδών. Σύμφωνα με τα στοι-χεία της Γενικής Επιτροπής Αλιείας για τη Μεσόγειο (GFCM) του FAO, οι ψαριές(οι συλλήψεις ψαριών) μειώθηκαν στη Μεσόγειο κατά 28% την περίοδο 1993-2004. Σύμφωνα, επίσης, με στοιχεία της Eurostat, της Στατιστικής Υπηρεσίαςτης ΕΕ, η συνολική αλιευτική παραγωγή στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσαμειώθηκε σημαντικά σε σχέση με τη δεκαετία του ’80: από 1,95 εκατομμύριατόνους ψαριών το 1986 σε περίπου 1,5 εκατομμύρια τόνους το 2004. Σημαντικήήταν και η μείωση των ψαριών που έπιασαν οι ευρωπαίοι ψαράδες την ίδια περίο-δο: από 670.000 τόνους το 1993 σε 480.000 τόνους το 2004, μια μείωση τηςτάξης του 28%. Παράλληλα, παρατηρήθηκε σημαντική μείωση στην αλιεία τουτόνου, μείωση που έφτασε στο 25% μέσα στα τελευταία 20 χρόνια. Η μείωσηαυτή δεν οφείλεται σε περιορισμό της αλιευτικής δραστηριότητας αλλά σε μείω-ση των πληθυσμών των ψαριών και του πλούτου της θάλασσας γενικότερα.Οι πιέσεις είναι ιδιαίτερα έντονες στον ξιφία, στα διάφορα είδη μπακαλιάρου, σταμπαρμπούνια, στους χάνους, στους σπάρους, στη σαρδέλα, στην αντζούγια, στις ροζ γαρίδες μεγάλου βάθους, στις μπλε-κόκκινες γαρίδες, είδη που οι επιστήμονες ανα-φέρουν ως υπεραλιευόμενα. Οι έρευνες, όμως, συνεχίζονται ώστε να διαπιστωθεί η κατάσταση και των άλλων ειδών. Η παράνομη υπεραλίευση για παράδειγμα τουγαλαζο-πτέρυγου τόνου έχει επεκταθεί τόσο πολύ που έχει οδηγήσει στα ιστορικάχαμηλότερα επίπεδα πληθυσμών. Ο FAO κατατάσσει το είδος αυτού του τόνου σταπιο εξαντλημένα. Από τους 39.000 τόνους που αλιεύτηκαν το 1994, οι ποσότητεςλόγω μείωσης των πληθυσμών έπεσαν σε 22.000 τόνους το 2002.
Μειώνονται δραματικά οι αντζούγιες (anchovy) στο Αιγαίο
Ο πληθυσμός της αντζούγιας στο Αιγαίο φαίνεται να μειώνεται σημαντικάσύμφωνα με επιστημονικές έρευνες που έγιναν πρόσφατα. Η μείωση αυτή ήταναξιοσημείωτη στο ανατολικό τμήμα της περιοχής του Αιγαίου, όπου έγινε η έρευ-να, μεταξύ 2003-2004, και στο δυτικό τμήμα της περιοχής, μεταξύ των ετών2004-2005, με βάση δύο διαφορετικές μεθόδους που ακολουθήθηκαν για τηδιαπίστωση των αποθεμάτων του ψαριού στο πλαίσιο επιστημονικής έρευνας.Η βιομάζα των αυγών των αποθεμάτων (SSB) αντζούγιας εκτιμήθηκε στην πε-ριοχή του Αιγαίου με τη μέθοδο της Ημερήσιας Παραγωγής Αυγών (DEPM) σε40.042 τόνους το 2003, 22.799 τόνους το 2004 και 20.533 τόνους το 2005δείχνοντας μείωση της τάξης του 50% μεταξύ 2003 και 2005. Παρόμοια συ-μπεράσματα προκύπτουν για τις ποσότητες του ψαριού αυτού στην περιοχή καιμε ακουστικές μεθόδους (Acoustic methods): 47.838 τόνοι το 2003, 46.508τόνοι το 2004 και 31.853 τόνοι το 2005.Οι έρευνες πραγματοποιήθηκαν τον Ιούνιο 2003, τον Ιούνιο 2004 και τονΙούνιο 2005, στο πλαίσιο ενός ερευνητικού προγράμματος, τα αποτελέσματα τουοποίου παρουσιάστηκαν σε επιστημονική συνάντηση της FAO-GFCM, στη Ρώμη στις11-14 Σεπτεμβρίου 2006. («Ichthyoplanktonic and acoustic biomass estimates ofthe anchovy (Engraulis encrasicolus) in GSA 22 (Aegean Sea) – June 2003; June2004; June 2005. In: Report of the eight session of the Sub-Commitee on StockAssessment (SCSA)». Somarakis S., Sxismenou E., Machias A., Giannoulaki M.,Siapatis A., Stamataki C., Torre M., Anastasopoulou K., Vassilopoulou V., KalianiotisA., Papaconstantinou C. FAO-GFCM Rome, Italy, 11-14 September 2006 FAO).
editorial
 
περιεχόμενα
4-5 
Τα χαρακτηριστικά της αλιείας στη Μεσόγειο
6-7 
Η κατάσταση των ψαριών και η θαλάσσια βιοποικιλότητα
8-9 
Τα θαλάσσια θηλαστικά εκπέμπουν (και αυτά) SOS
10-13 
Ευρωπαϊκή Θαλάσσια Στρατηγική και Αλιευτική Πολιτική
14-15 
H Ευρωπαϊκή Κοινή Αλιευτική Πολιτική
16-17 
Δίκτυο Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών
18-19 
Επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην αλιεία,στην περιοχή της Μεσογείου
20-21 
Πρωτοβουλίες του Δικτύου ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOSγια θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές
22-23 
Το WWF για την αλιεία
24-25 
Πάρτε μια βαθιά αναπνοή και φανταστείτε
26-27 
Απουσία βιώσιμης πολιτικής για την αλιεία στην Ελλάδα
28-29 
Τα ψάρια ως δείκτες της υγείας των ποταμών
30-31 
Ρύπανση και αλιεία στη λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου
32 
Πιλοτική εφαρμογή δραστηριοτήτων αλιευτικού τουρισμούστη λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου
33 
«Αλιεύοντας» τις λύσεις στη λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου
34 
Καθαρίστε τη Μεσόγειο
 
Τα χαρακτηριστικάτης αλιείαςστη Μεσόγειο
Σ
την Ευρωπαϊκή Ένωση ο τομέας της αλιείας στη Μεσό-γειο, προσφέρει τα μέσα επιβίωσης σε περισσότερους από90.000 ψαράδες που αλιεύουν με πάνω από 40.000 σκά-φη κάθε μεγέθους. Μεγάλο μέρος της αλιείας στη Μεσόγειογίνεται κοντά στις ακτές αυτής της ημίκλειστης θάλασσαςλόγω κοινωνικών όρων αλλά και της γεωλογικής διαμόρ-φωσής της. Το μέσο βάθος της φτάνει τα 1.500 μέτρα, αλλάσε κάποια σημεία το βάθος φτάνει τα 5.000 μέτρα. Οι περισσότεροι θαλάσ-σιοι οργανισμοί, που αποφεύγουν το σκοτάδι και τους περιορισμούς στηντροφή που επικρατούν σε μεγάλα βάθη, συγκεντρώνονται στην ηπειρωτικήυφαλοκρηπίδα, που είναι γενικά πολύ στενή με εξαιρέσεις την Αδριατική, ταστενά της Σικελίας και το Αιγαίο. Αυτό το ευαίσθητο περιβάλλον δεν μπορεί να διασφαλίσει τη συντήρηση μεγάλων πληθυσμών θαλάσσιων ζώων. Απότην άλλη, διαμόρφωσε, στο πέρασμα των αιώνων, τις πρακτικές αλιείαςπου ακολουθήθηκαν: το 80% των αλιευτικών σκαφών είναι μικρά, με μή-κος λιγότερο από 12 μέτρα, που ψαρεύουν κοντά στις ακτές, μια και σπάνιαταξιδεύουν πάνω από 10-12 ώρες.Αυτές οι συνθήκες διαμόρφωσαν μια αλιεία στη Μεσόγειο που είναικυρίως οικογενειακή υπόθεση. Οι ψαράδες είναι ιδιοκτήτες της βάρκαςτους και η οικογένεια στηρίζει και βοηθάει στη δραστηριότητα, συχνάσυμπληρωματικά σε κάποιο άλλο επάγγελμα. Το επάγγελμα συνήθωςμεταφέρεται από τους παλιότερους στους νεώτερους της οικογένειας,αν και τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μείωση της εισόδου νέων αν-θρώπων στην αλιεία λόγω των προβλημάτων που υπάρχουν. Για αιώνεςη αλιεία στη Μεσόγειο δεν ήταν μόνο μια οικονομική δραστηριότητα,απαραίτητη ιδιαίτερα για περιοχές που δύσκολα προσφέρουν άλλεςευκαιρίες απασχόλησης για ντόπιους πληθυσμούς, αλλά και μέρος τηςτοπικής κουλτούρας και του τρόπου ζωής. Πολλές κοινότητες δημιουρ-γήθηκαν και επιβίωσαν στη νότια Ισπανία και Ιταλία και στις νησιωτικέςπεριοχές της Ελλάδας βασιζόμενες κατά μεγάλο μέρος στην αλιεία. Κατά συνέπεια, η αλιεία στη Μεσόγειο έχει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά:• Τα είδη των ψαριών είναι έντονα μεταναστευτικά, αλληλο-επικαλυπτό-μενα και μετακινούμενα χωρίς να περιορίζονται από «σύνορα» χωρών.• Οι αλιευτικές πρακτικές που ακολουθούνται στοχεύουν ταυτόχρονα σε δι-αφορετικά είδη ψαριών. Οι ψαράδες ρίχνουν τα δίκτυα τους και πιάνουν δια-φορετικά ψάρια που τα ξεχωρίζουν σε κατηγορίες. Αλιευτικές πρακτικές πουστοχεύουν σε ένα μόνο είδος περιορίζονται κυρίως στην αλιεία του ξιφία, τουτόνου, των αστακών και των οστρακόδερμων. Κατά συνέπεια δύσκολα μπο-ρούν να εφαρμοστούν στη Μεσόγειο κανονισμοί με ποσοστώσεις για καθορι-σμένα είδη που αλιεύονται, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στον Ατλαντικόμε στόχο να ανακάμψουν οι πληθυσμοί του μπακαλιάρου ή της ρέγκας.• Οι πρακτικές που ακολουθούνται δεν βασίζονται σε αξιόπιστα επιστη-μονικά και στατιστικά δεδομένα για την κατάσταση των αλιευμάτων καιγενικότερα της θαλάσσιας βιοποικιλότητας στη Μεσόγειο. Πολλές απότις ρυθμίσεις για την αλιεία είναι αποτέλεσμα της επιρροής ισχυρώνομάδων πίεσης ή πελατειακών σχέσεων και δεν βασίζονται σε επιστη-μονικές έρευνες, στοιχεία και ουσιαστικό διάλογο.Ο μεγάλος αριθμός αλιευτικών σκαφών σε συνδυασμό με τις δραστη-ριότητες των σκαφών μεγαλύτερων των 12 μέτρων που χρησιμοποιούνσυχνά συρόμενα εργαλεία βυθού και μεγάλα, μη επιλεκτικά δίκτυα, κα-θώς και η χρήση καταστροφικών μεθόδων αλιείας και η γενικότερη υπο-βάθμιση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων οδηγεί σε συγκρούσεις μεταξύτων διαφόρων πρακτικών αλιείας μια και συχνά όλες στοχεύουν στα ίδιαείδη, στις ίδιες περιοχές αλλά και σε συνολική κατάρρευση του θαλάσσι-ου πλούτου της Μεσογείου, όπως συμβαίνει και σε άλλες θάλασσες. Δενμπορεί να αγνοηθεί, επίσης, το γεγονός ότι στην ίδια ζώνη επεκτείνεταικαι η «ερασιτεχνική» αλιεία που δεν περιορίζεται πλέον στην πετονιά καιτο καλάμι αλλά χρησιμοποιεί συχνά ταχύπλοα σκάφη, πολύ πιο εξελιγμέ-να σε σχέση με τα επαγγελματικά αλιευτικά, καθώς και επαγγελματικούτύπου αλιευτικά μέσα (μεγάλα δίκτυα, συστήματα εντοπισμού κοπαδιώνψαριών κα) που έχουν ως αποτέλεσμα να είναι πιο αποτελεσματικά σεσχέση με τις πρακτικές των παραδοσιακών παράκτιων ψαράδων.Η αυξανόμενη δόμηση και ανάπτυξη στην παράκτια ζώνη της Μεσο-γείου (μέχρι το 2020 θα έχει δομηθεί το 50% της παράκτιας ζώνης )οδηγεί στην καταστροφή των παράκτιων οικοτόπων αλλά σοβαρό πρό-βλημα υπάρχει και για τα νερά σε μεγάλη βάθη.
Ποιοι και τι ψαρεύουν στη Μεσόγειο
Η Μεσόγειος είναι η τρίτη πιο σημαντική περιοχή για την αλιεία στηνΕυρωπαϊκή Ένωση (480.000 τόνοι ψαριών, 8%) μετά την περιοχή τουΒορειανατολικού Ατλαντικού (4,3 εκατομμύρια τόνοι, 72%) και τουΑνατολικού Κεντρικού Ατλαντικού (571.000 τόνοι, 10%) με βάση στοι-χεία του 2004. Στη Μεσόγειο ψαρεύουν 11 χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα, Πορτογαλία, Σλοβενία, Κροα-τία, Μάλτα, Κύπρος, Βουλγαρία και Ρουμανία. Οι ψαράδες των 5 πρώτωνχωρών ψαρεύουν και στον Ατλαντικό. Συνολικά οι αλιευτικοί στόλοι πουψαρεύουν στη Μεσόγειο προέρχονται από 27 χώρες της περιοχής καιόχι μόνο. Οι ευρωπαίοι ψαράδες πιάνουν περίπου το 32% των ψαριών(480.000 τόνοι) από 1.500.000 τόνους ψαριών που αλιεύονται συνο-λικά από όλους τους ψαράδες στη Μεσόγειο (στοιχεία 2004). Τέσσερειςχώρες, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Ρουμανία και η Τουρκία ψαρεύουν πιαμόνο στη Μεσόγειο, συνολικά 543.000 τόνους, το 36% του συνόλουτων αλιείας της περιοχής.Μερικά ενδιαφέροντα, επίσης, στοιχεία:• Το 83% των ψαριών που αλιεύονται στη Μεσόγειο από ψαράδες χω-ρών της ΕΕ, περίπου 400.000 τόνοι, προέρχονται από τη Δυτική Μεσό-γειο, τις Ζώνες 1 και 2, τις πιο δυτικές περιοχές. Η Κύπρος, η Ελλάδα, ηΤουρκία και η Γαλλία ψαρεύουν στη Ζώνη 3, η Βουλγαρία και η Ρουμανίαψαρεύουν στη Ζώνη 4 (Μαύρη Θάλασσα), ενώ η Τουρκία στις Ζώνες3 και 4. Πάντως όλες οι χώρες, εκτός από τη Γαλλία, ψαρεύουν πολύκοντά στην ακτογραμμή τους.• Η Τουρκία είναι μακράν η πρώτη σε αλιευτική δραστηριότητα χώρα στηνπεριοχή σύμφωνα με τα στοιχεία που δηλώνονται. Οι τούρκοι ψαράδεςπιάνουν από 440.000-610.000 τόνους ψαριών ετησίως, περίπου το33% του συνόλου της αλιείας στη Μεσόγειο, με τα τελευταία στοιχεία ναδείχνουν μια μείωση των αποδόσεων στους 504.000 τόνους το 2004,ξεπερνώντας το σύνολο των ψαριών που αλιεύουν όλοι μαζί οι ψαράδεςαπό τις 25 χώρες της ΕΕ. Οι ιταλοί ψαράδες είναι οι πρώτοι από τα κράτημέλη της ΕΕ σε ψαριές, πιάνοντας 254.000 τόνους, περίπου 53% τουσυνόλου της αλιείας από ευρωπαίους ψαράδες (2004). Ακολουθούν οιΙσπανοί ψαράδες (93.000 τόνους, 20%) και οι έλληνες (88.000 τό-νους, 18%). Οι ψαράδες της Κύπρου, της Μάλτας και της Σλοβενίας πουαλιεύουν μόνο στη Μεσόγειο πιάνουν συνολικά –σύμφωνα με δηλώσεις- περίπου 3.400 τόνους, λιγότερο από το 1% των ψαριών που αλιεύο-νται από ευρωπαίους ψαράδες στην περιοχή.• Τα περισσότερα ψάρια που πιάνονται στα δίκτυα των ψαράδων στη Με-σόγειο είναι πελαγίσια, όπως συμβαίνει και σε άλλες θάλασσες.
Στη Μεσόγειο ψαρεύουν 11 χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσηςδιαμορφώνοντας ενδιαφέροντα ποσοτικά και ποιοτικά χαρακτηριστικάστην αλιεία της περιοχής.
4
ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
5
ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->