Read without ads and support Scribd by becoming a Scribd Premium Reader.
See Premium Plans
 
 
- 1 -
P O L D E R G E E S T
N
IEUWSBULLETIN
 S
TICHTING
R
EGIONALE
A
RCHEOLOGIE
‘G
HEESTMANAMBOCHT
’A
RCHEOLOGISCHE WERKGROEP
K
OP VAN
N
OORD
-H
OLLAND
 Jaargang 6, nr. 12 mei 2011
Afbeelding 1 “Ingewanden” (hier knuppelhout) van de Westfriese Omringdijk, sleuf 2 bij Oosterleek
 Inhoud Poldergeest 12
Van de voorzitter....................................................................................................................................2
 
Graven in de ingewanden van de Westfriese Omringdijk....................................................................4
 
Lezing Michiel Bartels in Koedijk, een verslag.....................................................................................6
 
Gezonken als een baksteen.....................................................................................................................7
 
Stukje Heerhugowaardse geschiedenis opgegraven..............................................................................9
 
Ragebollen met Wijb Ouweltjes..........................................................................................................10
 
Lezing Jan de Koning over de archeologie in de stationsbuurt van Heiloo, een verslag...................10
 
Achter de gevel van Peter Verburg......................................................................................................13
 
Napoleon 200 jaar geleden in het Geestmerambacht..........................................................................14
 
 RAG
enda...............................................................................................................................................16
 
Graven in deWestfriese Omringdijk
 En nieuws over o.a.
•
 
bakstenen
 
•
 
Heerhugowaard
•
 
Heiloo
•
 
zuurkool
•
 
Napoleon
 
 
- 2 -
Van de voorzitter
Ger Kalverdijk 
k ben een week niet bereikbaar, want ik ga op retrai-te naar de camping in Eerbeek om eindelijk eens deartikelen voor Poldergeest af te kunnen maken.
Dit hadik aan het RAG- bestuur gemaild, want net als bij Sin-terklaasgedichten moet het bij mij altijd vlak voor dedeadline gebeuren…Terwijl ik hier in mijn SMV-caravan zit te tikken aande laatste van een drietal bijdragen voor de nieuwe Pol-dergeest, zie ik eveneens terug op een fiks aantal info-wandelingen vanaf NIVON-camping ‘Het Hallse Hull’.De camping en het bijbehorende Natuurvriendenhuisworden bijna uitsluitend gerund door vrijwilligers, dieelkaar bij toerbeurt afwisselen en op die manier, net alsik, plezier en werk combineren. Realistische idealistenzou ik ze willen noemen of idealistische realisten alsmen dat beter vindt klinken.Ik kan het dus iedereen, die wil nadenken om te schrij-ven, aanraden mèt laptop of pen, maar zonder anderstorend media- gedoe, op retraite te gaan. En te luiste-ren naar de zanglijster, die speciaal voor jou, in de ui-terste top van de boom naast je tijdelijke huisje, laatzien wat de essentie is van het leven. Hier laat ik meeven te buiten gaan aan enkele van die essentiële nieu-we ervaringen, opgedaan in een inspirerend mooie om-geving met vriendelijke mensen:In de stilte van de nacht heb ik van een grijze IVN-collega de verschillende leefwijzen van de in dit bosaanwezige uilensoorten leren onderscheiden. In de kap-schuur met de kerkuilkast demonstreerde een anderecampingveteraan hoe hij met hennepvezels altijd zijnkoetouwen vlocht. Ook weet ik van de 93 jarige boer,die nog naast zijn vroegere nu met bomen beplanteweilanden woont, dat hij woont op een hul(l), een ver-hoogde zandkop in het landschap van broeken ensprengen. De (natte) broeken zijn restanten van glet-sjerdalen en sprengen zijn kunstmatige beken, wisse-lend gevuld met aangeboord grondwater uit de omge-vende gletsjerstuwwallen van de Veluwezoom. Desprengen waren nodig om meer water voor de papier-molens in o.a. Eerbeek te verkrijgen. Eerbeek is ergroot door geworden, ten koste van Hall, maar heeft nunog alleen een paar grote papierfabrieken èn een inte-ressante olieschepradmolen in de oude (Eer)beek. Totin de oorlog werd er ‘boek gegaard’, beukennootjesverzameld, om ze onder de z.g. kollergangen ‘boek teslaan’, dus plat te walsen (zie Afbeelding 2 enAfbeelding 3).
 
Afbeelding 2 De Oliebovenschepradmolen in Eerbeek
 
Het Apeldoorns Kanaal is omstreeks 1850 dwars doorde marken (de gemeenschappelijk gronden van de ge-erfden der Saksische boerderijen) gegraven. De kleineweggetjes houden aan de ene kant van het kanaal op engaan aan de overkant op de zelfde hoogte weer verder.Het kanaal heeft zijn ontstaan vooral aan de oude indu-strie te danken, maar is nu slechts een héél stil kanaal,zelfs ongeschikt voor grotere recreatievaart door gebrek aan water en goede technische voorzieningen.
Afbeelding 3 De oliemolen van binnen
 
 I 
 
 
- 3 -
Archeologisch is het dorpje Hall van hoge ouderdom enbehoorde in de Karolingische tijd (ca. 800 na Chr.) totde Saksische gouw Hameland, die zich tot diep inWestfalen uitstrekte. In de laat-gotische dorpskerk uitde 14
de
eeuw bewonderde ik de fraai gerestaureerdefresco’s (uit ca 1515) met afbeeldingen van de vierevangelisten tussen feestelijke vogels en sierlijke bloe-menranken. Ik had alle tijd voor de muur- en plafond-schilderingen, omdat ik op zondagmiddag in de metmagnoliatakken versierde kerk een glashelder orgel- enzangconcert bijwoonde verzorgd door mannen en da-mes in de verhouding 1: 10. De koffie en koek na af-loop gaf me de gelegenheid om de zondagse rust van demensen te ondergaan.Later las ik op een picknickbank in een weiland tussende paarswitte pracht van pinksterbloemdekens nog hetvolgende in de kerkbrochure: ‘Onderzoek van de tuf-stenen fundamenten’ door Halbertsma van de R.O.B.maakte duidelijk dat er een Romaanse voorganger uitde 11
de
eeuw moet hebben gestaan. Volgens de archie-ven was deze gewijd aan Liudger, de eerste bisschopvan Munster, in 809 begraven in het klooster Werden.De Saksische evangelieprediker Liudger zou men welkunnen vergelijken met de ons meer bekende Willi-brordus, Bonifacius en Adelbertus, die met steun van deFranken in respectievelijk o.a. Heiloo, Dokkum en Eg-mond kerstenden.Al tikkende realiseer ik me dat de eigen (polder)geestenigszins met mij aan de haal is gegaan bij mijn bele-ven van het leven van nu in een herleefde wereld vantoen. Terwijl van mij natuurlijk verwacht wordt in tegaan op de inhoud van deze nieuwe Poldergeest.Nu dan. Op 19 maart zijn we in de gezellige entouragevan de molen in Koedijk samengekomen en hebben weals RAG de banden met COOG en de mensen van Koe-dijk kunnen verstevigen. Daardoor hebben zich op-nieuw enkele leden gemeld, die wij graag hierbij wel-kom heten. Een flink deel van deze Poldergeest is aande vergadering en de inhoud van de lezing van MichielBartels, stadsarcheoloog van Hoorn en acht gemeentenvan oostelijk West- Friesland gewijd. We willen dezesuccesformule van samen een lezing of excursie organi-seren in 2012 elders zo mogelijk herhalen.Archeologische veldonderzoek van een opgraving inHeerhugowaard is ons aangeleverd door een stagiair bijde gemeente Heerhugowaard, Björn Groenveld. Dooronze goede samenwerking zijn ook hier de grenzenuiteraard wat ruimer geworden.Met hartelijke dank aan Marielies van Lente, voorzitstervan Baduhenna, en Jan de Koning (Hollandia Archeo-logen) mochten wij, als bevriende AWN-collega-afdeling, een verslag van een lezing over archeologie inde Stationsbuurt van Heiloo in deze Poldergeest publi-ceren. Raggen in de ruime regio is, ter vergelijking,altijd leerzaam.Onze eigen kampioenveldonderzoeker Wijb werd doorMonique als RAGebol geïnterviewd en verdient ook zeker dat hij daarmee even in het zonnetje wordt gezetals een heel grote steun voor de praktische kanten vanRAG.Het bestuur van RAG werd uitgenodigd bij de officiëleaanvang van de restauratie van de al tien jaar in de stei-ger staande ‘zuurkoolgevel van Verburg’ en de bouwvan twee series achterliggende woningen in Noord-Scharwoude. Vier RAG-bestuursleden waren aanwezigtoen Burgemeester Cornelisse de troffel hanteerde,overhandigd door aannemer Henselmans en de Woon-corporatie-directeur Kees Kwadijk. In de Erfgoedcom-missie hadden o.a. Jacob Keizer, Jan Tauber en ik hetgenoegen deze restauratie tot een goed eind te kunnenbegeleiden. Zodoende is terecht een belangrijk stuk industrieel erfgoed voor Langedijk behouden gebleven.Het boekje ‘Achter de gevel van Verburg’ dat wij inontvangst mochten nemen is geschreven door Jan vanBaar, archivaris van het Regionaal Archief in Alkmaar.Een bespreking van dit boekje is te vinden in deze Pol-dergeest 12, evenals een korte weergave van het boek ‘Gezonken als een baksteen’ van Michiel Bartels. De inde Poldergeest 11 door mij beloofde recensie van ‘EenWest-Friese affaire’ komt helaas pas in de Poldergeest13. Frans Diederik was desgevraagd bereid zijn objec-tieve oordeel te geven, terwijl ik meer subjectief ook nog wel wat hoop in te brengen.De tijd om deze recensie grondig te voltooien ontbrak ons beiden helaas en die tijd verdient het opzienbarendeboek van Björn toch zeker!Ten slotte: de welbekende RAGenda bevat hopelijk ook iets wat een uitdaging voor jullie is om alvast direct in jullie eigen agenda over te nemen!
Paardenmarkt Alkmaar
an het artikel over de Paardenmarkt in de vorigePoldergeest kunnen nog twee opmerkingen wor-den toegevoegd: 1- van de grafkisten waren ook despijkers nog aanwezig. 2- Niet het hele prehistorischegraf is onderzocht door Glasgow, maar slechts een tand- je. Er is een tand heen gestuurd voor een C-14 datering.De uitkomst is: het lijksilhouet dateert tussen 50 vóóren 90 ná Christus. (met dank aan Peter Bitter).
A
Search
Search History:
Searching...
Result 00 of 00
00 results for result for
  • p.
    • Notes
    Load more