Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword or section
Like this
39Activity
P. 1
Pirotechnika i Mw

Pirotechnika i Mw

Ratings:

4.55

(11)
|Views: 35,751|Likes:
Published by api-3711691

More info:

Published by: api-3711691 on Oct 14, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/18/2014

pdf

text

original

 
I WST
Ę
P.
W niniejszej pracy przedstawiono przyk 
ł
ady materia
ł
ów wybuchowych, które by
ł
ycz
ę
sto lub s
ą 
nadal stosowane w technice zarówno wojskowej jak i cywilnej. Praca sk 
ł
adasi
ę
z dwóch cz
ęś
ci, cz
ęś
ci literaturowej i do
ś
wiadczalnej.W cz
ęś
ci literaturowej pracy dok 
ł
adnie omówione zosta
ł
y zagadnienia dotycz
ą 
ce budowy, w
ł
a
ś
ciwo
ś
ci, sposobów otrzymywania oraz zastosowania najcz
ęś
ciejstosowanych materia
ł
ów wybuchowych. Wyja
ś
nione zosta
ł
y podstawowe poj
ę
ciazwi
ą 
zane z pirotechnik 
ą 
, a tak 
ż
e w
ł
a
ś
ciwo
ś
ciami mechanicznymi zwi
ą 
zkówwybuchowych. Dok 
ł
adnie omówiono w
ł
a
ś
ciwo
ś
ci fizyczne prawie wszystkich zwi
ą 
zkówwybuchowych, podano ich wzory strukturalne.Dokonano równie
ż
podzia
ł
u zwi
ą 
zków wybuchowych na: materia
ł
y inicjuj
ą 
ce,materia
ł
y krusz
ą 
ce, materia
ł
y miotaj
ą 
ce, mieszaniny wybuchowe i masy pirotechniczne.Ka
ż
dy podzia
ł
zawiera przyk 
ł
ady zwi
ą 
zków, ich wzory i procesy technologiczneotrzymywania.W cz
ęś
ci do
ś
wiadczalnej pracy przedstawiono kilka ciekawych i widowiskowychdo
ś
wiadcze
ń
chemicznych, które mog
ą 
by
ć
z
ł
atwo
ś
ci
ą 
wykonane w szkolnymlaboratorium chemicznym. Do cz
ęś
ci do
ś
wiadczalnej zosta
ł
y wybrane proste przyk 
ł
ady, doktórych potrzebne odczynniki s
ą 
ogólnie dost
ę
 pne.5
 
II CZ
ĘŚĆ
LITERATUROWA.
1 Podstawowe poj
ę
cia.
Pirotechnika
s
ł
owo to pochodzi z j
ę
zyka greckiego (p
ў
r), w którym oznaczaogie
ń
. Pirotechnika jest, wi
ę
c okre
ś
leniem dzia
ł
u technologii chemicznej obejmuj
ą 
cegootrzymywanie mas pirotechnicznych i sporz
ą 
dzanie z nich wyrobów pirotechnicznych,u
ż
ywanych do przenoszenia ognia i wywo
ł
ywania efektów optycznych i akustycznych.Wyroby pirotechniczne s
ą 
stosowane w technice cywilnej (np. rakiety sygnalizacyjne,ognie sztuczne) i wojskowej (
ś
rodki zapalaj
ą 
ce, o
ś
wietlaj
ą 
ce, materia
ł
y wybuchowe).
Materia
ł
wybuchowy
- substancja, która pod wp
ł
ywem zewn
ę
trznego bod
ź
caenergetycznego (lub samorzutnie) mo
ż
e ulec szybkiej reakcji chemicznej z wydzieleniemznacznej ilo
ś
ci ciep
ł
a i produktów gazowych. Materia
ł
ami wybuchowymi mog
ą 
by
ć
 zwi
ą 
zki chemiczne lub mieszaniny wyst
ę
 puj
ą 
ce w stanie sta
ł
ym, ciek 
ł
ym lub gazowym(mieszaniny wybuchowe mog
ą 
by
ć
uk 
ł
adami wielofazowymi). W
ł
a
ś
ciwo
ś
ci wybuchowenadaj
ą 
zwi
ą 
zkom chemicznym tzw. grupy eksplozoforowe:
nitrowa -NO
2
,
azotanowa -ONO
2
,
chloranowa -C1O
3
,
nadtlenkowa -O-O-,
azydkowa -N
3
,
 piorunianowa -O-N=C,
acetylenkowa -C
C-,
i inne. Najprostsze mieszaniny wybuchowe sk 
ł
adaj
ą 
si
ę
z dwóch sk 
ł
adników:
substancji zawieraj
ą 
cej znaczne ilo
ś
ci tlenu (utleniacza),
substancji palnej (paliwa).Podstawowe rodzaje przemian materia
ł
ów wybuchowych to palenie, deflagracjai detonacja. Pr 
ę
dko
ść
liniowa reakcji rozk 
ł
adu materia
ł
ów wybuchowych wynosi odu
ł
amka mm/s (palenie) do 9 km/s (detonacja). Ciep
ł
o wybuchu wynosi kilka tysi
ę
cy kJ/kg,a ilo
ść
gazów powstaj
ą 
cych podczas rozk 
ł
adu to kilkaset dm
3
/kg. Materia
ł
y te musz
ą 
 charakteryzowa
ć
si
ę
:
odpowiedni
ą 
wra
ż
liwo
ś
ci
ą 
na bod
ź
ce energetyczne (nie za du
żą 
ze wzgl
ę
du na bezpiecze
ń
stwo i nie za ma
łą 
ze wzgl
ę
du na niezawodno
ść
pobudzania),
dostateczn
ą 
trwa
ł
o
ś
ci
ą 
w czasie przechowywania,
wystarczaj
ą 
cym zasobem energii do wykonywania pracy.Wymienione oraz dodatkowe wymagania, np. dla materia
ł
ów wybuchowychwojskowych, znacznie ograniczaj
ą 
liczb
ę
materia
ł
ów wybuchowych stosowanych w praktyce.6
 
 
Wybuch
– poj
ę
ciem tym okre
ś
lamy zespó
ł
zjawisk towarzysz
ą 
cych bardzoszybkiemu przej
ś
ciu uk 
ł
adu z jednego stanu równowagi w drugi, podczas którego wyzwalasi
ę
du
ż
a ilo
ść
energii.Wybuch dzielimy na:
fizyczny - gdy uk 
ł
ad ulega tylko zmianom fizycznym, np. wybuch kot
ł
a parowego,wy
ł
adowania atmosferyczne, erupcje wulkaniczne,
chemiczny - gdy przyczyn
ą 
wybuchu jest bardzo szybka, silnie egzoenergetycznareakcja chemiczna (reakcja wybuchowa), przebiegaj
ą 
ca z powstaniem du
ż
ej ilo
ś
ci produktów gazowych. Rozpr 
ęż
aj
ą 
ce si
ę
gazy s
ą 
zdolne do wykonania w bardzokrótkim czasie pracy mechanicznej, wi
ąż
e si
ę
to ze zniszczeniem o
ś
rodkaotaczaj
ą 
cego. Ze wzgl
ę
du na te trzy czynniki, wybuchem nie jest np. reakcjatermitowa (nie wydzielaj
ą 
si
ę
gazy).
 j
ą 
drowy - gdy nast
ę
 puje gwa
ł
towne wydzielenie ogromnej ilo
ś
ci energii w wynikuniekontrolowanej reakcji
ł
a
ń
cuchowej rozszczepienia j
ą 
der pierwiastków ci
ęż
kichlub syntezy j
ą 
der pierwiastków lekkich, zachodz
ą 
cej w
ł
adunku j
ą 
drowym. Czas przebiegu reakcji jest tu rz
ę
du 1 nanosekundy, za
ś
si
ł
a wybuchu jest kilka jednostek wi
ę
ksza od wybuchu konwencjonalnego MW.Si
łę
niszcz
ą 
c
ą 
wybuchu wzmaga powstaj
ą 
ca w o
ś
rodku fala uderzeniowa(przemieszczaj
ą 
ca si
ę
powierzchnia, na której nast
ę
 puje skokowa zmiana ci
ś
nienia,temperatury, g
ę
sto
ś
ci, pr 
ę
dko
ś
ci p
ł
ynu, cieczy, gazów), która pocz
ą 
tkowo rozprzestrzeniasi
ę
z pr 
ę
dko
ś
ci
ą 
nadd
ź
wi
ę
kow
ą 
(o niszcz
ą 
cym dzia
ł
aniu decyduj
ą 
maksymalne warto
ś
ci parametrów, g
ł
ównie ci
ś
nienia na czole fali). Reakcj
ą 
wybuchowym ulegaj
ą 
niektórezwi
ą 
zki chemiczne, zwykle wykorzystuje si
ę
odpowiednio dobrane mieszaniny (materia
ł
ywybuchowe). Zale
ż
nie od mechanizmu i pr 
ę
dko
ś
ci liniowej procesu rozró
ż
nia si
ę
:
spalanie - proces przebiega stosunkowo wolno i zale
ż
y mocno od warunkówzewn
ę
trznych, w których przebiega (np. ci
ś
nienie). W przestrzeni zamkni
ę
tejspalanie mo
ż
e przej
ść
w spalanie wybuchowe (tzw. deflagracja),
deflagracj
ę
- wybuch przebiega z ma
łą 
pr 
ę
dko
ś
ci
ą 
(od kilku mm/s do kilkuset m/s),
detonacj
ę
- rodzaj wybuchu, w którym pr 
ę
dko
ść
rozchodzenia si
ę
fali uderzeniowej jest najwi
ę
ksza z mo
ż
liwych w danych warunkach (dochodzi do kilku tysi
ę
cy m/s).Jest to, wi
ę
c wybuch idealny, gdy
ż
ca
ł
a mo
ż
liwa do wykorzystania podczaswybuchu energia jest faktycznie wykorzystywana.
Kruszno
ść
 
 – zdolno
ść
niszczenia struktury (kruszenia) o
ś
rodka w bezpo
ś
rednimotoczeniu przez detonuj
ą 
cy materia
ł
wybuchowy. Przyczyn
ą 
kruszenia o
ś
rodka jest falauderzeniowa o bardzo wysokim ci
ś
nieniu na froncie. Kruszno
ść
jest zwi
ą 
zana z pr 
ę
dko
ś
ci
ą 
 detonacji materia
ł
u wybuchowego, im wi
ę
ksza jest pr 
ę
dko
ść
detonacji tym wi
ę
kszakruszno
ść
. Parametr ten okre
ś
la si
ę
za pomoc
ą 
 
 próby Hessa
, która zosta
ł
a przedstawionana rysunku nr 1. Polega ona na odkszta
ł
ceniu o
ł
owianego walca wskutek zdetonowania nanim 50g badanego materia
ł
u. Warto
ść
zgniotu
H jest miar 
ą 
kruszno
ś
ci. Warto
ś
cikruszno
ś
ci niektórych materia
ł
ów wybuchowych wynosz
ą 
(w mm):
heksogen – 21,
kwas pikrynowy – 16,
trotyl – 13,
górnicze materia
ł
y wybuchowe – 5 ÷ 10.7

Activity (39)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
karolinab92 liked this
Piotr Korneluk liked this
lastol1992 liked this
karolinab92 liked this
karolinab92 liked this
Andrzej123456789 liked this
Magda Melka liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->