Herhangi bir ki\u015fiyi, bir eseri, bir konuyu do\u011fru ve yanl\u0131\u015flar\u0131n\u0131 dile getirerek g\u00f6stermek
amac\u0131yla yaz\u0131lan metinlerdir. Hedeflenen \u00f6\u011feyi do\u011fru ve yanl\u0131\u015f y\u00f6nleriyle tan\u0131tmay\u0131
ama\u00e7layabilece\u011fi gibi, bu \u00f6\u011fenin do\u011fru tan\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 ve bir de\u011ferlendirmeyi de
hedef alabilir. Temeli ilk\u00e7a\u011fa dayanan ele\u015ftiri, ancak XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndan

, sanatsal eser yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131 i\u00e7inde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, o g\u00fcn\u00fcn de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fctleriyle
de\u011ferlendirilir. \u00d6rne\u011fin bir Fuzuli, bir Nam\u0131k Kemal ancak Osmanl\u0131`n\u0131n toplumsal
d\u00fczeni g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak kavranabilir. Tarihsel elele\u015ftiride, ele\u015ftirmen biraz
da edebiyat tarih\u00e7isi gibi davran\u0131r. Edebiyat tarihinin sundu\u011fu verilerden, o d\u00f6nemin
ba\u015fka \u00fcr\u00fcnlerinden yararlan\u0131r. Sanat\u00e7\u0131n\u0131n ya\u015fam\u00f6yk\u00fcs\u00fc de ona ipu\u00e7lar\u0131 olur.

Ele\u015ftirmenin esere,okura verdi\u011fi haz veya onda uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 estetik duygu y\u00f6n\u00fcnden
yakla\u015fmas\u0131d\u0131r. Okura d\u00f6n\u00fck olan bu ele\u015ftiri t\u00fcr\u00fcnde ele\u015ftirmenin i\u015fi eseri a\u00e7\u0131klamak,
de\u011ferlendirmek de\u011fil, kendisini nas\u0131l etkiledi\u011fini, onu be\u011fenip be\u011fenmedi\u011fini,
kendisinde uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 duygular\u0131 anlatmakt\u0131r. Burada ele\u015ftirmen i\u015fin i\u00e7ine kendi
benli\u011fini katar. Bu t\u00fcr elestiriye \u00f6znel ele\u015ftiri deni\u015fi de bundand\u0131r.

Bunlara g\u00f6re bir eseri sanatsal k\u0131lan onun bi\u00e7imidir. Sanat\u00e7\u0131 o bi\u00e7imi kurmak i\u00e7in hangi
yola ba\u015fvurmu\u015ftur, nelerden yararlanm\u0131\u015ft\u0131r? Ele\u015ftirmen bu sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 esere
ba\u011fl\u0131 kalarak a\u00e7\u0131klamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. \u201dSanat\u00e7\u0131, ele ald\u0131\u011f\u0131 konuyu i\u00e7erik haline getirir, bunun
i\u00e7in de belli bir teknik kullan\u0131r. Sanat eserinin anlam\u0131 ancak o bi\u00e7imin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlam
oldu\u011fu i\u00e7in teknikten s\u00f6z etmek her \u015feyden s\u00f6z etmektir. Eserin konusu, ki\u015fileri ve
bunlar\u0131n aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma, anlat\u0131m tekni\u011fi, olay \u00f6rg\u00fcs\u00fc, imajlar, ton, semboller,
bunlar\u0131n hepsi teknikle ilgili \u015feylerdir ve eserin kendine \u00f6zg\u00fc anlam\u0131n\u0131 meydana getirir.

sanat\u00e7\u0131n\u0131n eserini a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in onun ki\u015fili\u011fini, ruhsal ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 ve bilin\u00e7alt\u0131
d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fct olarak al\u0131r. Burada Freud`un psikanaliz y\u00f6nteminden yararlan\u0131l\u0131r.
Ya\u015fam\u00f6yk\u00fcsel ele\u015ftiride, sanat\u00e7\u0131n\u0131n ya\u015fam\u0131 ile eseri aras\u0131ndaki etkile\u015fimleri bulunup
ortaya konmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Bunun i\u00e7in ya eserden sanat\u00e7\u0131ya, ya da sanat\u00e7\u0131dan kalkarak
eseri a\u00e7\u0131klamaya gidilir.

sanatsal yap\u0131ya bir toplumsal belge gibi bakar ele\u015ftirmen. Ele\u015ftirinin konusu edebiyat
eserlerini, yarg\u0131lamak, s\u0131n\u0131fland\u0131rmak, a\u00e7\u0131klamakt\u0131r...A\u00e7\u0131klamak, bir eserin genel
edebiyat tarihi ile, t\u00fcr\u00fcn\u00fcn kendi \u00f6z yasalar\u0131yla, i\u00e7inde do\u011fdu\u011fu \u00e7evreyle, sonunda
yazar\u0131yla olan ba\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 belirtmektir

Sistematik ele\u015ftirmenler As\u0131m Bezirci, Fethi Naci, H\u00fcseyin C\u00f6nt\u00fcrk ba\u011f\u0131ms\u0131z y\u00f6ntemi
geli\u015ftirdi. Sabahattin Ey\u00fcbo\u011flu ile Vedat G\u00fcnyol h\u00fcmanist ele\u015ftirmenlerdir. \u00c7a\u011fda\u015f
ele\u015ftirmenler Mehmet Kaplan, Tahsin Y\u00fccel, Ak\u015fit G\u00f6kt\u00fcrk, \u015eara Say\u0131n, \u00dcnsal Oskay, Murat
Belge, Orhan Burian, Tahir Alangu, Memet Fuat, Mehmet Do\u011fan, Bedrettin C\u00f6mert, Enis
Batur, Nihat Sami Banarl\u0131, Cemil Meri\u00e7, Kenan Aky\u00fcz, Melih Cevdet, Konur Ertop, Orhan
\u015eaik G\u00f6kyay, Alpay Kabacal\u0131, Cevdet Kudret, Agah S\u0131rr\u0131, Berna Moran, Rauf Mutluay,Ya\u015f a r

\u00dclkemizinin g\u00fcndeminin de\u011fi\u015fimine yeti\u015fmek ger\u00e7ekten zor. \u00c7o\u011fu yazar/\u015fair ve
\u201cayd\u0131n\u201d bu de\u011fi\u015fkenli\u011fi tarihsel yerine oturtmakta zorlan\u0131yor. S\u00fcrekli yer de\u011fi\u015ftiren
toplumsal akt\u00f6rlerin -her depremle ger\u00e7ek yerine oturup sa\u011flamla\u015fan yer k\u00fcremizin
durumundan farkl\u0131 de\u011fil bu- bir \u00f6nceki konumlar\u0131, onlar\u0131 aldat\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, bize
hayal \u00fclkesi kadar uzak Vietnam\u2019da sald\u0131ran bir ABD emperyalizmiyle, tam s\u0131n\u0131r\u0131m\u0131za
s\u0131rt\u0131n\u0131 dayam\u0131\u015f bir emperyalizmin, \u00fclkemizdeki toplumsal g\u00fc\u00e7ler aras\u0131nda
de\u011fi\u015fkenli\u011fe neden olmas\u0131 do\u011fal de\u011fil midir?
ABD askerlerinin bir tekmeyle dergimizin kap\u0131s\u0131n\u0131 k\u0131r\u0131p i\u00e7eri girme korkusunu, onlar
Vietnam\u2019dayken d\u00fc\u015fleyemiyorduk ama bug\u00fcn d\u00fc\u015fleyebiliyoruz! K\u00fcrt halk\u0131n\u0131n
demokratik haklar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00e7abalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fczerine emperyalizmin
bal\u0131klama atlayaca\u011f\u0131n\u0131 ve bizi birbirimize d\u00fc\u015fman etmek i\u00e7in kullanaca\u011f\u0131n\u0131 o zaman
bilebilir miydik? Bug\u00fcn daha dikkatli olmam\u0131z, onlar\u0131n tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmek
istemememiz ak\u0131ll\u0131 bir davran\u0131\u015f de\u011fil midir? Emperyalizmin \u201cdemokratikle\u015fme\u201d
yalan\u0131na kanarak b\u00f6lgemizde yeni haritalar istiyor olu\u015funa katk\u0131da bulunmak do\u011fru
tav\u0131r m\u0131d\u0131r?
Emperyalizm, b\u00f6lgemize s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6nemindeki gibi \u201ca\u00e7\u0131k i\u015fgal\u201dle girdi. Bir
zamanlar var olu\u015flar\u0131na katland\u0131\u011f\u0131, milliyet\u00e7iliklerini destekledi\u011fi \u00fclkelerin, bug\u00fcn
etnik milliyet\u00e7ilerini destekliyor. Art\u0131k b\u00f6lge devletlerinin; bir \u0130ran\u2019\u0131n, bir Suriye\u2019nin,
bir T\u00fcrkiye\u2019nin ayakta kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak tek \u00e7a\u011fda\u015f g\u00fc\u00e7, g\u00fc\u00e7l\u00fc ulusal yap\u0131lar\u0131d\u0131r.
\u2022Somut durumun somut tahlili\u201dni yapmaktan aciz \u201cahmak\u201dlar yirmi y\u0131l \u00f6ncesinin

g\u00f6zl\u00fckleriyle baks\u0131nlar: Biz onlara \u201cyeni gericiler\u201d diyoruz. Yani, en sol s\u00f6ylemle
emperyalizme hizmet eden, halk\u0131n, biricik demokratik kazan\u0131m\u0131 olan laiklik
kayg\u0131lar\u0131yla ve tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u015fiar\u0131yla d\u00fczenledi\u011fi p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l bir mitinge bile kat\u0131lma
karar\u0131 alamayan, Cumhuriyeti savunma bilinci bile olmayan bir gericilikle kar\u015f\u0131
kar\u015f\u0131yay\u0131z.
Yaln\u0131zca enternasyonalist bir laf\u0131zla, demokratl\u0131k s\u00f6ylemiyle solcu olunamaz.
Kar\u015f\u0131n\u0131zdaki emperyalizmin ve i\u015fbirlik\u00e7ilerinin manevralar\u0131n\u0131, politikalar\u0131n\u0131
\u00e7\u00f6z\u00fcmleyemiyorsan\u0131z ve bu \u00e7\u00f6z\u00fcmlemede k\u0131bleniz hep yoksul halkta, geni\u015f k\u00fctlelerde
olmuyorsa, uyan\u0131k de\u011filseniz, emperyalizmle ayn\u0131 ata binmi\u015f oldu\u011funuzu d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz
zaman ancak anlayabilirsiniz!
Bu baylara sormak gerekir: -Sizin de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z!- (Att\u0131\u011f\u0131n\u0131z slogana, ABD d\u0131\u015fi\u015fleri
bakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 \u201cHarika bir slogan\u201d demi\u015fti!) Hrant Dink\u2019in cenaze t\u00f6renini naklen
yay\u0131nlayan, Kanal D\u2019nin, CNN\u2019nin, NTV\u2019nin -sizin de kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z!- Cumhuriyet
Mitingi\u2019ni, b\u0131rakal\u0131m naklen yay\u0131n\u0131, haberlerde bile ge\u00e7i\u015ftirmesinde bir gariplik yok
mudur?
\u2022Buradan bak\u0131nca T\u00fcrkiye\u2019de yollar\u0131n \u00e7oktan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir. Son bir hafta

i\u00e7inde, Genelkurmay Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n konu\u015fmas\u0131, Cumhurba\u015fkan\u0131m\u0131z\u0131n konu\u015fmas\u0131 ve
halk\u0131n konu\u015fmas\u0131yla (Cumhuriyet Mitingi) birlikte, art\u0131k \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131na
gelindi\u011fi bellidir. Bu \u00fc\u00e7 olay\u0131n akt\u00f6rleri, \u00fclkemiz ve halk\u0131m\u0131z i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehlikenin
ABD, AB ve onlar\u0131n i\u00e7 (AKP h\u00fck\u00fcmeti), d\u0131\u015f (Barzani ve i\u015fbirlik\u00e7i Irak h\u00fck\u00fcmeti)