Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
3Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
BIZSUM - Tri Tue Dam Dong

BIZSUM - Tri Tue Dam Dong

Ratings: (0)|Views: 6|Likes:
Published by Du Tẩm Nê Thu

More info:

Published by: Du Tẩm Nê Thu on Oct 06, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

08/30/2013

pdf

text

original

 
Trí tuệ đám đông
 1
 
Góc nhìn khám phá
 
TRÍ
 
TU
Ệ Đ
ÁM
Đ
ÔNG
 
Vì sao
Đ
a s
ố  
thông minh h
ơ 
n Thi
ể 
u s
ố  
 
(The Wisdom of Crowds)
Tác giả:
 James Surowiecki
Nhà xuất bản:
Anchor
Năm xuất bản:
2006
 Số trang:
336
Dịch giả:
Nguyễn Thị Yến,Trần Ngọc Hiếu
NXB Việt Nam:
Tri thức
Năm xuất bản:
2008
 Số trang:
386
 
2
VÀI NÉT VỀ TÁC GIẢ
James Surowiecki
là nhà báo, vi
ế
t cho Trang tài chính c
a t
 
The New Yorker 
. Tác ph
m c
a ông
đ
ã xu
t hi
n trên các t
 
New York Times
,
Wall Street Journal 
,
Wired 
Slate
. Tr
ướ
c khi tr
thànhphóng viên tài chính, James Surowiecki t
ừ 
ng theo h
c ti
ế
n s
 ngành l
ch s
ử 
t
i
Đạ
i h
c Yale.N
ă
m 2004, ông xu
t b
n cu
n Trí tu
 
đ
ám
đ
ông, trong
đ
ó l
plu
n r
ng trong m
t s
hoàn c
nh, m
t nhóm
đ
ông
đả
o t
ra thôngminh h
ơ
n nh
ữ 
ng nhóm nh
, tinh hoa, và chính trí tu
t
p th
 
đ
ã
đị
nh hình các qu
c gia, xã h
i, n
n kinh t
ế
và doanh nghi
p.
Ý TƯỞNG CHỦ ĐẠO
Xã h
i ph
ươ
ng Tây
đề
cao s
ứ 
c m
nh ý chí c
a t
ừ 
ng cá nhân riêngl
, nh
ư 
ng trong nh
ữ 
ng tình hu
ng nh
t
đị
nh, các nhóm l
i th
t s
ự 
 có th
 
đư 
a ra nh
ữ 
ng quy
ế
t
đị
nh
đ
úng
đắ
n h
ơ
n c
ng
ườ
i thôngminh nh
t trong nhóm. M
c dù các cá nhân trong m
t
đ
ám
đ
ông
đề
u r
t khác bi
t,
độ
c l
p và không t
p trung, nh
ư 
ng nh
ữ 
ng quy
ế
t
đị
nh c
a h
khi
đượ
c t
p h
p l
i thì l
i có s
ự 
th
ng nh
t
đ
ángng
c nhiên. Do v
y, s
ứ 
c m
nh c
a các nhóm có th
 
đượ
c s
ử 
 d
ng
để
tìm ra nh
ữ 
ng câu tr
l
i ch
ư 
a có l
i gi
i và xác
đị
nh cáchth
ứ 
c ph
i h
p hành vi và h
p tác trong m
i l
ĩ 
nh v
ự 
c
đờ
i s
ng xãh
i. Nh
ữ 
ng ho
t
độ
ng hàng ngày c
a chúng ta, chính ph
và n
nkinh t
ế
c
a chúng ta
đề
u ch
u s
ự 
tác
độ
ng t
ừ 
s
ứ 
c m
nh c
a
đ
ám
đ
ông, và khi m
i vi
c x
y ra không nh
ư 
mong mu
n thì th
ườ
ng dom
t trong nh
ữ 
ng y
ế
u t
then ch
t c
a m
t
đ
ám
đ
ông thông minh
đ
ã b
thi
ế
u m
t ho
c không th
b
c l
rõ ý ki
ế
n.Trong cu
n
Trí tu
 
đ 
 ám
đ 
ông
, nhà báo James Surowiecki
đ
ã
 
Trí tuệ đám đông
 3
khám phá h
qu
c
a ý t
ưở
ng nh
ữ 
ng
đ
ám
đ
ông l
n thông minhh
ơ
n m
t vài cá nhân ki
t xu
t, cho dù h
có tài gi
i
đế
n th
ế
nào.
NHỮNG ĐIỀU BẠN HỌC ĐƯỢC TỪ BÀI TÓMTẮT NÀY:
 
Làm th
ế 
nào m
t nhóm v 
i c
ấ 
u trúc h
p lý cóth
ể 
tr
l
i
đượ
c nh
ữ 
ng
ấ 
n
đề
 ề
nh
n th
ứ 
c và
đư 
a ra câu tr
l
i t
ố 
t nh
ấ 
t hay h
p lý nh
ấ 
t.
 
B
ng cách nào các thành viên c
a
đ 
ám
đ 
ông– ng
ườ
i
đ 
i mua s
m, ng
ườ
i
đ 
i tàu
đ 
i
n ng
 ầ
mph
ố 
i h
p hành vi c
a h
i nhau, bi
ế 
tr
ng nh
ữ 
ng ng
ườ
i khác c
ũ
ng
đ 
ang làm nh
ữ 
nghành
độ
ng t
ươ
ng t
ự 
.
 
Nh
ữ 
ng k 
t
ư 
l
i v 
n h
p tác ngay c
khi logiccho th
ấ 
 y không có lý do gì
để 
làm v 
 y ra sao.
 
Các nhóm nh
không hi
u qu
trong vi
c
đư 
ara quy 
ế 
t
đị
nh b
ng m
t
đ 
ám
đ 
ông nh
ư 
th
ế 
 nào, ngay c
khi nhóm
đ 
ó bao g
 ồ
m toàn cácchuyên gia.
 
Các công ty l
n có th
ể 
th
ự 
c hi
n l
i h
ứ 
a phânquy 
 ề
n nh
ư 
th
ế 
nào?
 
Làm th
ế 
nào nh
ữ 
ng ng
ườ
i ch
ơ
i không hoành
o, phi lý trí trên th
tr
ườ
ng v 
n có th
ể 
phânph
ố 
i ngu
 ồ
n l
ự 
c hi
u qu
.
 
Làm th
ế 
nào nh
ữ 
ng c
ử 
tri không có thông tin
4
 v 
n có th
ể 
b
 ầ
u cho ng
ườ
i s
 
đư 
a ra nh
ữ 
ngquy 
ế 
t
đị
nh vì quy 
 ề
n l
i c
a ng
ườ
i dân.
PHẦN MỘT: TRÍ TUỆ TẬP THỂ
Tập hợp đám đông
N
ă
m 1906, nhà khoa h
c ng
ườ
i Anh
FrancisGalton
đ 
ã quan sát m
t cu
c thi
đ 
oán cân n
ng t
im
t h
i ch
gia súc. Ng
ườ
i dân
đ 
ánh c
ượ
c
 ề
cânn
ng c
a con bò sau khi
đ 
ã
đượ
c làm th
t và pha l
c.Nh
ữ 
ng ng
ườ
i bán th
t, nông dân và c
nh
ữ 
ng ng
ườ
ikhông chuyên
đề
u mua vé và tham gia
đ 
oán.Galton
đ 
ã m
ượ
n l
i các t
ấ 
m vé sau cu
c thi và tínhm
ứ 
c
đ 
oán trung bình c
a 787 v 
khách – s
ự 
thôngthái t
p th
ể 
.
Đ
ám
đ 
ông
đ 
ó
đ 
ã
đ 
oán con bò n
ng 1197pound (kho
ng 544 kg). Sau khi
đượ
c làm th
t và phal
c, con bò cân n
ng là 1198 pound (kho
ng 544,5 kg).Galton phát hi
n ra r
ng, trong nh
ữ 
ng tình hu
ố 
ngnh
ấ 
t
đị
nh, các nhóm l
i
đặ
c bi
t thông minh vàth
ườ
ng gi
i h
ơ
n nh
ữ 
ng ng
ườ
i gi
i nh
ấ 
t trong s
ố 
 
đ 
ó,
đặ
c bi
t là n
ế 
u ý ki
ế 
n c
a các cá nhân
đượ
c
ế 
t h
pl
i và tính trung bình. Tuy nhiên, c
ũ
ng có th
ể 
m
tnhóm không t
ố 
t b
ng t
ừ 
ng ng
ườ
i riêng l
, và m
t vàicá nhân n
ế 
u càng
đượ
c khích l
l
i càng sáng su
ố 
th
ơ
n, nh
ư 
đố 
i
i th
tr
ườ
ng ch
ứ 
ng khoán. M
c
 
Trí tuệ đám đông
 5
 v 
 y, r
ấ 
t hi
ế 
m khi ng
ườ
i
đ 
ó th
ườ
ng xuyên có
đượ
c cácquy 
ế 
t
đị
nh chính xác nh
ư 
nhóm.
Những người chơi trong Game show
Trong show truy 
 ề
n hình
 Ai là tri 
u phú
, ng
ườ
i ch
ơ
iph
i tr
l
i các câu h
i
i b
ố 
n s
ự 
l
ự 
a ch
n. H
th
ể 
l
ự 
a ch
n s
ự 
tr
giúp là lo
i b
 
đ 
i hai câu tr
l
isai, g
i cho ng
ườ
i thân hay h
i ý ki
ế 
n khán gi
.Nh
ữ 
ng ng
ườ
i ch
ơ
i thông minh th
ườ
ng
đ 
úng 65%,còn khán gi
t
i tr
ườ
ng quay l
i
đ 
úng
đế 
n 91%.Nh
ữ 
ng câu tr
l
i
 ề
ấ 
n
đề
nh
n th
ứ 
c c
ũ
ng cóth
ể 
không ho
c ch
ư 
a có. Ví d
nh
ư 
:Trong vòng 21 ngày sau v 
n
tàu con thoi
Challenger
n
ă
m 1986, giá c
phi
ế 
u c
a MortonThiokol
đ 
ã gi
m m
nh h
ơ
n so v 
i ba công ty kháccùng tham gia thi
ế 
t
ế 
con tàu. Sáu tháng sau
đ 
ó,nguyên nhân v 
n
 
đ 
ã
đượ
c phát hi
n ra là t
ừ 
ph
 ầ
n b
tch
ố 
ng th
ấ 
m trên các tên l
ử 
a phóng do Thiokol ch
ế 
t
o.Google s
p x
ế 
p các trang web theo tr
t t
ự 
nh
ữ 
ngtrang liên quan nhi
 ề
u nh
ấ 
t t
i ph
 ầ
n tra c
ứ 
u c
a b
n.Th
tr
ườ
ng
Đ
i
n t
ử 
Iowa (IEM), g
 ồ
m 800 ng
ườ
imua và bán lo
i hàng hóa giao sau d
ự 
a trên k 
ế 
t qu
  b
 ầ
u ch
n khác nhau, th
ườ
ng chính xác h
ơ
n th
ă
m dò ý ki
ế 
n qu
ố 
c gia.Nh
ữ 
ng th
tr
ườ
ng hàng hóa giao sau nh
ư 
IEM
6
hi
n
nh
ữ 
ng biên lai c
a phòng bán véHollywood, tin t
ứ 
c và th
ể 
thao. Chúng có hi
u qu
  b
i chúng có nh
ữ 
ng
đặ
c tính c
ơ
b
n s
ự 
 
đ 
a d
ng,
độ
c l
p, phi t
p trung – nh
ữ 
ng
đặ
c tính then ch
ố 
t
để 
 
đượ
c nh
ữ 
ng tiên
đ 
oán sáng su
ố 
t.
Sự khác biệt tạo khác biệt
Ransom E. Olds b
t
đầ
u bán xe h
ơ
i t
ừ 
n
ă
m 1899 vàtr
nên phát
đạ
t nh
bán xe Olds: chi
ế 
c xe dành chot
 ầ
ng l
p trung l
ư 
u. Nh
có ho
t
độ
ng ti
ế 
p th
t
ố 
t,ông
đ 
ã bán
đượ
c nhi
 ề
u xe h
ơ
n b
ấ 
t c
ứ 
hãng s
n xu
ấ 
txe nào c
a M
 ỹ 
vào n
ă
m 1903. Olds có các
đố 
i th
hàng tr
ă
m công ty s
n xu
ấ 
t ô tô. Do không có m
ttiêu chu
n nào, nên các công ty rao bán c
m
t dãy nh
ữ 
ng chi
ế 
c xe v 
i kích c
, hình dáng và máy phát
đ 
i
n khác nhau.
Đế 
n cu
ố 
i th
p
 ỷ 
 
đ 
ó, h
 ầ
u h
ế 
t các
đố 
i th
 
đề
u tr
nên m
nh
t, ch
còn l
i nh
ữ 
ng têntu
i cách tân nh
ư 
Cadillac và Ford. Tr
ướ
c Chi
ế 
ntranh Th
ế 
gi
i l
 ầ
n th
ứ 
nh
ấ 
t, Olds
đ 
ã
đượ
c bán choGeneral Motors.L
ch s
ử 
c
a các ngành công nghi
p m
i c
ũ
ngt
ươ
ng t
ự 
 
quá d
ư 
th
ừ 
a l
ự 
a ch
n trong th
i gian
đầ
u và chi
ế 
n th
ng thu
c
 ề
nh
ữ 
ng ng
ườ
i bi
ế 
t l
ự 
a ch
ncông ngh
 
đ 
úng
đắ
n. Nghe có v 
không hi
u qu
,nh
ư 
ng s
ự 
 
đ 
a d
ng
 ề
ý t
ưở
ng
cho phép t
o ra s
ự 
 khác bi
t
đầ
 y ý ngh
 ĩ 
a gi
ữ 
a các ý t
ưở
ng ban
đầ
u,

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->