Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword or section
Like this
9Activity

Table Of Contents

0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Mongoliin shildeg oguulleg

Mongoliin shildeg oguulleg

Ratings:

5.0

(1)
|Views: 7,861 |Likes:
Published by api-3748373

More info:

Published by: api-3748373 on Oct 15, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

03/18/2014

pdf

text

original

 
Монголын шилдэг єгvvллэг
ЖАРГАЛЫН ДУУЛАЛ ЖАРАН БОТЬ
Жаран жилийг нэг эрин гэж монголчууд тоолдог байлаа. Тийм заншилтогтсоноос хойш арван зургаан жаран єнгєрсєн юм. Тэр хооронд арванзургаан vе улиран одоход манай ард тvмэн аз жаргал гэгчийг vзсэнгvй,харин тvvнийг зєвхєн мєрєєдсєєр, тvvний тєлєє тэмцсээр л байлаа.Гэтэл арван зургадугаар жарны євлийн улирал хавраар солигдох 1921оны єлзийт сайхан цагт Монголын ард тvмний олон зуун жилийншаргуу тэмцлийн vр дvн оргилдоо хvрч эрх чєлєєний наран гийсэнбилээ. Тийнхvv манай эх орон эрх чєлєє, аз жаргалт тvvхийнхээ шинэтооллыг эхэлснээс хойш анхдугаар жаран жилийнхээ ойтой золгожбайна.Ардын хувьсгалын анхдугаар жаран.Тvvхэн тэмдэглэлтэй энэ ойд монголын ард тvмэн амжилт ололтынхоодээжийг єргєн барьж жаран жилийн жаргал эдэлснээ бахдан дуулж,хувьсгалт тєрийн их найрын дэвжээнд ерєєл бvхнийхээ цэцнийг, дуубvхнийхээ уянгалгийг єргєн цууриатуулж байна. Хувьсгалынхаа сvрхvч, уриа дуудлага, дvр зураг, эрчим чадал, ирээдvй хэтийг шvлэгзохиолдоо мєнхжvvлж ирсэн монголын зохиолчид Ардынхувьсгалынхаа 60 жилийн баярт зохиол бvтээлийнхээ дээжийг нэртєртэй єргєн барьж байна. Ардын хувьсгалын анхдугаар жаран жилдбvтээсэн шилдэг сайн бvхнээ «Жаргалын дуулал жаран боть» гэж vзэхюм бол жар дахь дэвтэр нь уншигч таны мутарт дэлгэгдэж байна гэжvзээд мэргэн оюундаа болгоон соёрхохыг хvсэн уламжлахын ялдамдєгvvлэх нь:Октябрийн социалист их хувьсгалын тєрсєн дvv нь болж Ази их тивийнзулай дээр мандсан монгол ардын хувьсгал манай єргєн тал нутагтбадран цэцэглэхдээ «хуучин байдлыг цємйг халж гагцхvv нарыг хэвээрvлдээлээ». Эртний тал нутагт зvс царайгаа шинэчлэн єєрчилж, танихаргагvй болтлоо цэцэглэн хєгжєєд цєл байсан газар тариалангийнталбай алаглаж, эзгvй байсан хєндийд хаш цагаан орд харш сvндэрлэж,усан дээгvvр гvvр, уулан дундуур зам зурайж, огторгуйд онгоц нисч,талд трактор хvжигнэж, чулууг зэс болгон хайлж, шороог алт болгонтунгааж байгааг жаран жилийн тэртээх хvнд эргэн харуулбал тэрнийамнаас “Туульсад иймэрхvv юм гардагсан” гэсэн vг сонсох нь лавтай.Тиймээ! Туульсад, монгол ардын баатарлаг туульсад иймэрхvvмєрєєдєл гардаг байлаа. Гэвч бид єнєєдєр хувьсгалт монголын шинэ
 
туульсыг бvтээж байна. Эртний туульсын баатар мєрєєдлєєрєє“vзvvртэй модноос дээгvvр, vvлтэй тэнгэрээс доогуур” жигvvртмориороо нисдэг байлаа. Манай хувьсгалт шинэ туульсын баатарvзvvртэй модноос дээгvvр биш харин “Хязгааргvй огторгуйн гvндзугаалагч” Марс одонд хvрэх тухай мєрєєдєж нойрноос сэрсэн юм. Энэмєрєєдлийг хорь гаруйхан настай Нацагдорж уран шvлэг болгон бичиж,аз жаргалын маань дууллын жаран ботийг сєхєж анхдугаар дэвтрийнанхны хуудсуудыг алтан vсгээр бичсэн билээ. Одоо бид жаргалынжаран боть дууллынхаа энэ жар дахь дэвтэрт монголын анхны сансрыннисэгчийн тухай бичиж байна.Жаран жилийн ємнє монголчуудыг мєхєж яваа vндэстэн гэж дэлхийдахинд зар тарж байлаа. Гэтэл ардын хувьсгал монгол хvнийг мєхлєєсаварч дахин залуужуулаад зогссонгvй тvvнд хан гарьдийн жигvvрургуулж, сансарт хvргэж єглєє.Газраас сансарт хvрч, бойтог анжиснаас трактор комбайнд, модонээрvvлээс суурь машинд шилжихдээ манай ард тvмэн намынхаа мэргэнудирдлагаар тэмцэл хєгжлийн яруу алдарт замыг туулж, хvнийнийгмийн бvхэл бvтэн vе шатыг алгасан зуун жилийг арав болгонтовчилж нийгмийн идэвхжлийн ховор жишээг vзvvлж чадлаа.“Монголын гайхамшиг” гэж зvй ёсоор vvсэн гарсан нэр томъёо чvvнтэй холбоотой юм. Хvн нийгмийн тvvхэнд гарсан энэхvv ховормєртєє гайхамшигтай гавъяат vйлсийн уран сайхны он дарааллынбичгийг бvтээх эрхэм vvргийг манай зохиолчид хvлээсэн билээ. Тэрариун дээд vvргээ яаж биелvvлснийгээ уран бvтээлээрээ нам, ардтvмэндээ тайлагнадаг сайхан уламжлал ёсоор ардын хувьсгалын 60жилийн ойд зохиолчид бидний єргєн барих тайланг уншигт та гарданавч байна.Энэ ботид манай vргэлжилсэн vгийн 80
-
аад зохиолч аль л олигтой сайнгэгдсэн єгvvллэгvvдээ шилж оруулсан юм. Гэхдээ ардын хувьсгалын 50жилийн ойд єргєн барьсан шилдэг бvтээлийнхээ эмхтгэлээс хойшихарван жилд бvтээж туурвисан зvйл дотроосоо шилж оруулахыгэрмэлзлээ. Аливаа уран зохиолд vеийн vед улиран хадгалагдах нандинэрдэнэ гэж бас байдаг. Тийм цагийг эзэлсэн эрдэнээсээ ч нэлээдийг энэботид орууллаа. Манай аз жаргалын дууллын анхны алтан мєрийгбvтээлцсэн Дашдоржийн Нацагдоржийн єнгє алдахгvй шижир шигбvтээлээр энэ боть эхэлж байна.Монголын шинэ vеийн уран зохиолын шилдэг дээжийг арав арванжилээр ботилох юм бол жаран сайхан дэвтэр болох бєгєєд боть бvрдєвєрмєц нэр єгч, боть бvрээс євєрмєц дуу хєгжим сонсож болно.Дашдоржийн Нацагдоржоор эхэлсэн анхдугаар ботиос бид нойроос
 
сэрсэн тал нутгийн хєвгvvд аз жаргалын шинэ дуугаа аялан: “Улаантугийг мандуулаад, улсын сvрийг бадруулъя” гэж нижигнэтэл дуулж,шинэ амьдралын алтан босгоор алхаж байгааг уншиж мэдэх юм.Хєдєєгийн уул талаар соёлыг тvгээж, анхны сургууль, анхны эмнэлэг,анхны улаан булан байгуулж, шарын шашны болон хуучин нийгмийнбурангуй болгонтой тэмцэж яваа шинэ монгол хvний дvрийг дараахботиос нь бид олж vзнэ. Энэчлэнгээр оюун ухаан, идэвх зvтгэл,ажилсаг гараараа хуучин монголыг єєрчлєн халж социалист шинэмонголыг тvvхийн асар богино хугацаанд цогцлон байгуулж байгаа цоошинэ хvний дvр зураг, сэтгэл санааны баян ертєнцийг манай орчинvеийн уран зохиолын жаран ботиос тов тодорхой харж болно.Монголын ард тvмэн харанхуй бvдvvлэг байдлаасаа чєлєєлєгдєждэлхийн хєгжлийн єнєєгийн єндєрлєгт хvрэхдээ ертєнцийг vзэхмарксист, ленинист онол сургаалиар зэвсэглэсэн Монгол АрдынХувьсгалт Намын мэргэн удирдлага, дэлхийд социализм, коммунизмынгэгээн бамбарыг анх асаан бадрааж дэлхийн vгээгvй тvмний хєгжлийнзамыг гэрэлтvvлж єгсєн аугаа их Зєвлєлтийн ард тvмний єгєємєртусламжинд тvшиглэсэн нь тvvний бvхийлэн ололт амжилтын гол нууцюм. Энэ нууцыг монголын шинэ уран зохиол єєрийн хуудас болгонднээн vзvvлсээр ирлээ. Монголын шинэ уран зохиолын гол баатар нь эхорондоо социалист нийгмийг шавхагдашгvй авъяасаараа, ариун цагаанхєдєлмєрєєрєє цогцлон байгуулах цэх шулуун зорилготой, улс тvмнийнайрамдал нєхєрлєл, энхийн vйлсийг эрхэмлэн vздэг эх оронч,интернационалч шинэ хvн юм. Энэхvv шинэ хvний дууриалтай дvртєрхийг тал бvрээс нь тод томруун vнэн зєвєєр зурж vзvvлэхийн тєлєєманай зохиолчид vеэс vе дамжин хєдєлмєрлєж байна. “Хуучин хvvшинэ хvv боллоо!” гэж монголын шинэ уран зохиол хорь, гучаад оныvед тунхагласан шигээ “Хуучин хvv социалист хvv боллоо” гэж тавьжараад оны vед уран vгээрээ зарлан алдаршуулсан билээ. “Социалистхvv коммунист хvv боллоо” гэж яруу сайхнаар уухайлах тэр ариунvйлсэд манай уран зохиол алба хааж байна.Монгол шинэ уран зохиолын дуу хоолой єдрєєс єдєрт яруу тунгалагболж єєрийн орны уншигчдын хvрээнээс хальж социалист ах дvvорнууд, дэлхий нийтийн уншлагын их танхимд нэвтрэн орсоор байна.Манай зохиолчдын бvтээл одоо дэлхийн ихэнх оронд орчуулагдангараад байна. Зєвлєлт Холбоот Улсад монгол уран зохиолын олон ботьцуврал гарч эхэллээ.Социалист реализмын уран зохиолын vvсгэл суурь тавигчдын нэгМаксим Горький монголын шинэ уран зохиолын анхны ботийг бvтээжбайх vед манай зохиолчдод “идэвхтэй зарчмыг” номлогтvн гэж

Activity (9)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Zigzag Tuya liked this
SaSe Shdee liked this
Moogii Monkhoo liked this
teegiimaa liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->