Voor de verkopende onderneming houdt een verkoopcontract volgens de wet minstens twee belangrijke verplichtingen in : de verplichting om het verkochte goed te leveren en de ver- plichting om dit goed te beschermen tegen uit- winning. Met \u2018goed\u2019 kunnen hier zowel pro- ducten als diensten bedoeld worden. Bo- vendien kunnen de contracterende par- tijen overeenkomen dat de verkoper m\u00e9\u00e9r ver- plichtingen op zich neemt.
U heeft wat verkocht ? Dan moet u ervoor zor- gen dat de koper ook daadwerkelijk over het verkochte product of de verkochte dienst kan beschikken. Dat wil heel eenvoudig zeggen dat u het hem fysiek ter hand stelt of dat u hem ervan op de hoogte brengt dat hij het in de winkel kan ophalen.
Het verkoopcontract behoort wellicht tot de meest gebruikte contracttypes waarvan een kleine of middelgrote onderneming bij het uitoefenen van haar commerci\u00eble activiteiten gebruik maakt. Maar precies daardoor is het risico op \u2018banalisering\u2019 niet denkbeeldig. Bedrijfsleiders hebben vaak niet veel meer dan wat vage noties over de draagwijdte van zo\u2019n contract. Een verkoopcontract kent aan beide partijen rechten toe en legt verplichtingen op. Omdat het hier over een complexe materie gaat, wijden we er twee KMO-brieven aan. In dit eerste deel komen de verplichtingen van de verkoper aan bod. Of, wat op hetzelfde neerkomt, de rechten van de koper.
Met \u2018leveren\u2019 kunnen heel uiteenlopende dingen bedoeld worden: u kunt een ver- kocht product letterlijk overhandigen, u kunt de sleutels overhandigen van een ge- bouw waarin de verkochte goederen zich bevinden, u kunt gebruik maken van de diensten van een transporteur, enz. Zelfs het \u2018overschrijven\u2019 van een verkoopovereen- komst in een verkoopakte, zoals dat gebeurt wanneer een gebouw verkocht wordt, kan beschouwd worden als een \u2018levering\u2019. De leveringswijze hangt over het algemeen dus af van de aard van het verkochte goed en van de specifieke omstandigheden van de verkoop. Maar ook gewoonten en clau- sules in het contract kunnen een rol spelen.
U moet leveren wat u verkocht hebt. Dit is niet zo evident als het lijkt. Het komt erop neer dat het geleverde goed exact moet overeenkomen met wat verkocht werd. In de praktijk wordt die conformi- teit anders beoordeeld naargelang het om een heel precies product gaat of om iets wat ge\u00efndividualiseerd moet worden.
a) In het eerste geval legt het contract heel precies kenmerken vast zoals merk, model, catalogusnummer, fabricatiejaar, kleur, afmetingen, enz. Voor de verkoper is de opdracht duidelijk: u bent ertoe gehouden een product te leveren dat precies beant- woordt aan de overeengekomen definities.
Het antwoord is eenvoudig: u moet het ver- kochte goed leveren binnen de afgesproken termijn. Zodra u die termijn overschrijdt, heeft uw klant het recht de verkoopover- eenkomst als verbroken te beschouwen.
Producten waarvan de prijs sterk kan schom- melen, levert u in principe onmiddellijk. Is er toch een termijn afgesproken, dan moet u die strikt respecteren.
Wordt er tussen de partijen geen termijn overeengekomen, dan wordt het goed geacht onmiddellijk geleverd te worden. Maar over het algemeen zullen de commerci\u00eble ge- woontes of de concrete omstandigheden van de verkoop duidelijk maken welke leve- ringstermijn de partijen bedoelden.
Gaat het bv. om een verkoop \u2018uit stock\u2019, dan zal de levering onmiddellijk gebeuren. Maar het contract kan evengoed een clausule bevatten die stipuleert dat de verkoop zal gebeuren \u2018naar- gelang de behoeften van de koper\u2019.
U moet leveren op de plaats die in de over- eenkomst is aangegeven. Maakt het contract hiervan geen melding, dan kunt u de leve- ring uitvoeren op de plaats waar de goe- deren zich bevinden op het ogenblik dat het contract gesloten wordt. Opgelet ! De leve- ringsplaats is belangrijk !
Zodra een concreet kenmerk afwijkt van wat werd overeengekomen, mag de koper de levering weigeren, zelfs als het geleverde goed evenveel of zelfs m\u00e9\u00e9r waard is dan het product dat in het contract is gespecificeerd.
Bekijken we bijvoorbeeld het verkoopcontract van een computer van het merk X. U kan g\u00e9\u00e9n computer leveren van het merk Y, zelfs niet als die identiek dezelfde prestaties kan voorleggen als die van het merk X.
b) In het tweede geval gaat het om een product dat volgens de wensen van een concrete klant wordt aangemaakt. Het basisprincipe blijft hetzelfde : het product moet overeenkomen met wat in de ver- koop is afgesproken. Het moet dus beant- woorden aan alle eisen die in het contract zijn gespecificeerd m.b.t. kwaliteit, af- metingen, hoeveelheid, enz.
Uw verkoopcontract bepaalt bijvoorbeeld dat u vijf computers zult leveren die in de VS gemaakt zijn. U kunt in dat geval niet vier computers verkopen met een VS-label en \u00e9\u00e9n met een Japans label.
Hoe zit het nu, als het contract bepaalde kenmerken van het product in het midden laat ? Welnu, ook in dat geval kunt u niet zomaar om het even wat leveren. U moet een product leveren met een behoorlijke gemiddelde kwaliteit, dat geschikt is voor het in het contract bedoelde gebruik.
Stel dat u gespecialiseerd bent in de verkoop van audiovisueel materiaal. Uw contract bepaalt wel dat u luidsprekerkasten zult leveren, maar niet wat de kwaliteit van de onderdelen moet zijn. U moet luidsprekerkasten leveren van een goede gemiddelde kwaliteit: gemaakt met onderdelen die op de markt doorgaan voor behoorlijk.
c) Als u producten levert in grote hoeveel- heden, moet het contract uitdrukkelijk de kwantiteit, het gewicht, de afmetingen en de capaciteit van de verkochte producten specificeren.
U verkoopt bijvoorbeeld schoolbenodigdheden aan een warenhuisketen. Uw verkoopcontract bepaalt dan het type van de verkochte producten (bv. balpen), de hoeveelheid (100 stuks), het gewicht (300 g) en de grootte van de verpakking (de balpennen zullen verpakt zijn in een doos met concrete afmetingen).
Wat u levert, moet
identiek zijn met
wat u verkocht heeft !
Levert u te laat, dan heeft uw
klant het recht het verkoop-
contract te verbreken.
In principe gaat het eigendomsrecht auto- matisch over van verkoper op koper, en wel op het ogenblik dat de koop gesloten wordt. Maar deze overdracht kan ook uitgesteld worden tot op het moment van de levering. Als verkoper kunt u in het contract ook een clausule opnemen waarin u het eigen- domsrecht claimt, totdat de koper de ver- koopprijs helemaal betaald heeft.
Omgekeerd kunt u de transfer van het risico - die in principe plaatsvindt op het ogenblik van de levering - in afspraak met uw klant verplaatsen naar het moment waarop het contract gesloten wordt. Het gaat hier niet om een onbelangrijk detail : zodra het risico is overgedragen, wordt de koper immers verantwoordelijk voor de eventuele schade (brand, diefstal, ver- lies, ...) die de verkochte goederen zouden kunnen oplopen.
Het is altijd mogelijk dat u de levering niet onmiddellijk na de ondertekening van het contract kunt uitvoeren. Als het contract hierover niets specificeert, wordt u geacht de goederen te beheren \u2018als een goede huis- vader\u2019. Dat wil zeggen dat u alle maatre- gelen moet nemen die nodig zijn om de goederen te bewaren in de staat waarin ze zich bevonden op het ogenblik van de verkoop.
Als u grondstoffen verkoopt die niet tegen vocht of extreme temperaturen kunnen, moet u ervoor zorgen dat ze niet aan die invloeden blootgesteld worden.
In de praktijk gaat het er hier om dat u uw klant garandeert dat u op geen enkele manier zult proberen om hem de beschikking weer te ontnemen over het goed dat u hem ver- kocht heeft. Binnen bepaalde grenzen kan die garantie ook slaan op de handelingen of pogingen van derden.
Mag u zich na verkoop en levering van een goed op om het even welke manier gedra- gen ten opzichte van uw klant? Neen! De vrijwaring voor uitwinning die op u rust, houdt namelijk in dat u niet zult pro- beren terug te komen op die verkoop :
U mag niet proberen uw klanten opnieuw aan u te binden, nadat u uw handelsfonds hebt ver- kocht.
Klanten die u op deze wijze het leven zuur zou maken, kunnen u aanklagen op grond van de bedoelde vrijwaring voor uitwinning.
Tegen de claims die een derde zou uit- oefenen op het goed dat u verkocht heeft, kan hij de garantie enkel inroepen :
voorbeeld als iemand het eigendomsrecht zou opeisen over het appartement dat u net gekocht heeft. De verkoper beschermt het goed dus niet tegen de mogelijkheid dat een derde het goed steelt, beschadigt of in brand steekt, nadat de eigendom werd overgedragen.
bestond voordat de verkoop gesloten werd en uitgeoefend wordt nadat de eigendom werd overgedragen.
U hebt een antiekwinkel en u verkoopt een klant een waardevol kastje. Nadien beweert een derde dat het kastje altijd al van hem geweest is, ook voordat u het aan uw klant verkocht. Uw klant kan de garantie inroepen.
verkoop een recht inroept dat
reeds v\u00f3\u00f3r de verkoop
bestond.
