Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
1Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
SOSYAL PSİKOLOJİ unite02

SOSYAL PSİKOLOJİ unite02

Ratings: (0)|Views: 120|Likes:
Published by aofsosyoloji

More info:

Published by: aofsosyoloji on Oct 21, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

10/21/2011

pdf

text

original

 
Alg›, baflka insanlar› ve olaylar› tan›ma ve anlama biçimimizdir. Dolay›s›yla alg› aç›s›ndan; sizin kim oldu¤unuz, ne oldu¤unuz önemli de¤il, baflkalar›n›n sizin kim oldu¤unuz, ne oldu¤unuz hakk›ndaki düflünceleri önemlidir.
 Amaçlar›m›z 
Bu üniteyi çal›flt›ktan sonra;Baflkalar›yla ilgili izlenimlerimizin nas›l oluflturdu¤umuzu aç›klayabilecek,Baflkalar›na iliflkin izlenimlerin nas›l bütünlefltirildi¤ini aç›klayabilecek,Baflkalar›na iliflkin yarg›lar›m›z› bozan alg›sal yanl›l›klar› tan›mlayabilecek,Atfetmenin ne oldu¤unu ve ifllevlerini aç›klayabilecek,Atfetmede yap›lan hatalar›n nedenlerini sayabileceksiniz.
17
Sosyal Alg›
2
 
18
Sosyal Psikoloji
 Bir Baflkan› Koltu¤undan Etme Tehdidi
1996 Kas›m’›nda Bill Clinton ikinci bir dönem için baflkanl›¤a tekrar seçilmiflti. Po-  pülaritesinin doru¤undayken Beyaz Saray sekreteri Monica Levinski ile olan s›ra d›- fl› iliflkisiyle gündeme geldi. ‹lk bafllarda Clinton suçlamalar› fliddetle reddediyordu.Artan bask›lar karfl›s›nda Clinton, kamuoyuna karfl› gönülsüzce de olsa uy- gunsuz bir iliflki yaflad›¤›n› itiraf etti. Bu do¤rulaman›n ard›ndan baflkan; baz› kabine üyelerine, içinde bulundu¤u ruhsal ve ahlaki çöküntüden nas›l kurtulaca- ¤›n› dan›flm›flt›. Sizce baflkan niçin böyle bir dan›flmaya ihtiyaç duymufltu? Bu, piflmanl›k için samimi bir teflebbüs müydü? Yoksa kongere üyelerini ve seçmenleri- ni yat›flt›rmak için basitçe bir strateji miydi? 19 Aral›k 1998’de Cumhuriyetçi Muhafazakar kongere üyeleri, Baflkan Clin- ton’un -Amerikan halk›n›n bu olayda hemfikir olmamas›na ra¤men- mahkeme önünde yarg›lanmas› yönünde oy kulland›. Mahkeme önündeki suçlamada cum- huriyetçiler; kendilerini, ülkeyi çeflitli yasalar› çi¤neyerek cinsel e¤ilimlerini gizle- meye çal›flan bir baflkandan koruduklar› fleklinde tan›t›yorlard›. Bunun onlar›n as›l motivasyonu oldu¤una ne kadar inan›yorsunuz? Clinton’un pot k›rmas›n› alayc› bir tav›rla ele almalar›, onlar›n gizli bir amaca hizmet ettiklerini göstermek- tedir. Baflkan›n kamuoyu üzerindeki olumlu imaj›n› sarsmaya yönelik iletiler ge- lifltirmeleri de bunun göstergesiydi. (Franzoi, 2000).
 ‹çindekiler 
‹ZLEN‹M OLUfiTURMA ‹ZLEN‹MLER‹ BÜTÜNLEfiT‹RME ATFETME-YÜKLEME YARGILARIN DO⁄RULU⁄U 
 Anahtar Kavramlar 
Oyuncu-Gözlemci Yanl›l›¤› Biliflsel Yük De¤erlendirmenin Merkezili¤i Olumluluk Yanl›l›¤› Ortalama ‹lkesAtfetmSahte Yayg›nl›
 
G‹R‹fi
 Yukar›da verilen örnek olay›n benzerlerine günlük hayat›m›zda s›kl›kla rastl›yoruz.Bu ba¤lamda
sosyal alg›,
çevremizdeki insanlar›, olaylar› ve iliflkileri anlama vebilme çabam›z› anlat›r. Bir kiflinin resmine ya da caddeden geçen birisine flöyle birgöz atmak bile; bize kiflinin nas›l biri oldu¤una iliflkin bir fikir verebilmektedir.Hatta bir ismi duymak bile, o isim sahibinin nas›l bir kimse oldu¤u konusunda bi-ze bir fleyler söyler. Demek istedi¤im iki kifli karfl›laflt›¤›nda, bu anl›k bir karfl›lafl-ma bile olsa, birbirleri hakk›nda bir izlenim olufltururlar. Sonraki iliflkilerinin s›kl›-¤› ve düzeyi, bu ilk izlenim taraf›ndan önemli ölçüde etkilenecektir. Buna önceliketkisi denilmektedir.Bu ünitede toplumsal alg› üzerinde duraca¤›z. Alg›lar›m›z› ne tür bilgiler üzeri-ne kurdu¤umuz, nerden etkilendi¤i; do¤ruluk ya da yanl›fll›k derecesi nedir gibi...
‹ZLEN‹M OLUfiTURMA
Çok s›n›rl› bilgi ve ipuçlar›na dayanarak birisi hakk›nda
izlenim oluflturmaya 
ça-l›flmak; biz insanlardaki, önemli evrensel bir e¤ilimdir. ‹nsanlar, yaln›zca bir kaçdakika gördükleri bir kiflinin (hata foto¤raf›n) çok say›da özelli¤i hakk›nda yarg›-larda bulunmak e¤ilimindedirler. Örne¤in bir tan›d›¤›n›z›n, yafll› bir insan› karfl›-dan karfl›ya geçirmesini gördü¤ünüz an› unuttuktan çok zaman geçtikten bile, oarkadafl›n›z› yard›msever ve nazik olarak hat›rlars›n›z. Demek istedi¤im, bir izleni-me dayal› olarak yapt›¤›m›z kiflilik ç›kar›mlar›, bu durumda, h›zla, neredeyse ken-dili¤inden, bir insan hakk›nda minimal bilgi üzerinde yap›l›r ve uzun zaman son-ra da de¤iflmezler. Afla¤›da bu izlenimlerimizi nas›l oluflturdu¤umuzu tart›flaca¤›z.
‹zlenim Oluflturma Fiziksel Özelliklerden Etkilenir
Karfl›laflt›¤›n›z bir kiflinin görünüfl, davran›fl, hatta jestler gibi gözlenebilir özelliklerin-den; h›zla, onun nas›l bir insan oldu¤una iliflkin ç›kar›mlarda bulunmaya yöneliriz.
Fiziksel ‹puçlar›
‹nsanlar›n özellikleriyle ilgili izlenimlerin ilk belirleyicisi, onlar›n görünüflleri vedavran›fllar›d›r. Bu ipuçlar›, dikkate de¤er flekilde ayr›nt›l› izlenim edinmemizi sa¤-larlar. Örne¤in bir kimsenin yüzündeki sakal›n biçimine bakarak, onunla ilgili pekçok yarg›ya var›labilir.
‹lk karfl›laflt›¤›m›z birisindeki fiziksel özelliklerin, sizde uyand›rd›¤› izlenimleri an›msa- maya çal›fl›n.
Ay›r›c› Özellik
 Ay›r›c› özellikten kast›m›z, kiflide ilk bak›flta göze çarpan özelliktir. Bu ay›r›c›l›-dikkat çekicili¤i nedeniyle de, izlenim edinme üzerinde son derece etkilidirler. Ör-ne¤in yeni bafllad›¤›n›z ifl yerindeki oda arkadafl›n›z koltuk de¤ne¤iyle yürüyorsa,onunla ilgili ilk izlenimimiz ne giyimi, ne saç biçimi, ne cinsiyeti olur. Sadece fizik-sel engelidir.‹nsanlardaki ay›r›c› özellikle yukar›daki örnekte oldu¤u gibi fiziksel görüntüyleilgili olabilece¤i gibi, kiflinin tutum ve davran›fl›yla ilgili de olabilir. Örne¤in birtoplant›da en önde oturup, f›rsat geldikçe sorular soran birinin davran›fl›, toplant›üzerinde egemenlik kurmak istemesi olarak alg›lan›r. Ay›r›c› özelli¤in izlenim edin-medeki belli bafll› etkileri flunlard›r: Birincisi, ay›r›c› özellikler daha çok dikkat çe-ker. ‹kincisi, ay›r›c› özelli¤e sahip insanlar›n, bulunulan toplumsal ba¤lamda daha
19
Ünite 2 - Sosyal Alg›
Sosyal Alg›:
Baflka insanlar›ve olaylar› tan›ma veanlama çabas›d›r.
‹zlenim Oluflturma:
Birkiflinin baflka birisihakk›nda genel bir yarg›yavarmak için; de¤iflik bilgikaynaklar›n› birlefltirmesürecidir.
SIRA S‹ZDE

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->