Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
7Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Προσωπικότητα-Γιουνγκ

Προσωπικότητα-Γιουνγκ

Ratings: (0)|Views: 118|Likes:
Published by Fotini Kehagia A

More info:

Published by: Fotini Kehagia A on Nov 07, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

04/08/2013

pdf

text

original

 
Η ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ
Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΞΑΤΟΜΙΚΕΥΣΗΣ
Αν, όμως, η ψυχική υγεία του ατόμου και η πρόοδος του πολιτισμούεξαρτώνται τόσο πολύ απτην κατάλληλη έκφραση της θρησκευτικήςλειτουργίας, ποια λύση υπάρχει γι’ αυτούς που δεν μπορούν να επιστρέψουν σεκαμιά Εκκλησία, ή να βρουν στο «Χριστιανικό Δράμα» καμιά ικανοποιητικήέκφραση των αναγκών τους;Ο Γιούνγκ βρήκε πως η
 
λύση στο πρόβλημα αυτό άρχισε να διαγράφεταιβαθμιαία μέσα απ’ την μακρόχρονη εργασία του με τους ασθενείς του καιδανείστηκε τη λέξη
«εξατομίκευση»
για να την περιγράψει. Διαπίστωσε πωςυπήρχε ένας, σχετικά, μεγάλος αριθμός ανθρώπων που, ενώ είχαν θεραπευτεί,με την τρέχουσα σημασία της λέξης, είτε επέμειναν να συνεχίζουν τηναναλυτική τους θεραπεία,
«τη διαλεκτική συζήτηση μεταξύ της συνειδητής και της ασυνείδητης ψυχής»
,ή την συνέχιζαν μόνοι τους, μακριά από τον ψυχαναλυτή. Οι άνθρωποι αυτοίήταν ώριμοι και δεν «κρεμιόντουσαν» απ’ τον
 
αναλυτή τους από φόβο για τηζωή τους ή εξαιτίας αυτής της περίεργης προσκόλλησης, που ονομάζεται
«μεταβίβαση»
στην ψυχολογική γλώσσα. Το θέμα ήταν πως ασυνείδητα, αλλάκαι ακλόνητα αναζητούσαν ένα σκοπό, που συχνά καθοριζόταν σαν
αναζήτηση της ολοκλήρωσης
αυτής της μυστήριας οντότητας του
«ακέραιου ανθρώπου»
και που απαιτούσε τη δημιουργία ενός δεσμούανάμεσα στη συνειδητή και την ασυνείδητη πλευρά της ψυχής. Την εμπειρίααυτή θα μπορούσε κανείς να την διατυπώσει και σαν την ανακάλυψη του Θεούμέσα μας, ή την πλήρη βίωση του αρχέτυπου του
«εαυτού»
.Πρόκειται για μια κατάσταση που δε μπορεί να τη φτάσει κανείς χωρίς ναυποφέρει και απαιτεί την ελεύθερη αποδοχή πολλών πραγμάτων που οσυνηθισμένος άνθρωπος τα αρνείται. Η ανάλυση δεν είναι ο μόνος τρόπος νααγγίξει κανείς το σκοπό αυτό, αλλά είναι ο τρόπος που ταιριάζει καλύτερα στοσύγχρονο δίλημμα. Το δίλημμα αυτό το συνοψίσαμε σ’ ένα απόσπασμα πουπαραθέσαμε ήδη:
«Δεν υπάρχει καμιά θεότητα στη ύγχρονη) μαντάλα, ούτε υποταγή καισυμφιλίωση με μια θεότητα. Τη θέση της θεότητας φαίνεται να την έχει πάρει ηολική έννοια του ανθρώπου».
«Η διαδικασία της εξατομίκευσης»
αναπτύσσεται βαθμιαία μέσα στη ζωήενός ανθρώπου, πιο χαρακτηριστικά στο
δεύτερο μισό της ζωής του
καιπαρότι ο Γιούνγκ την παρατήρησε στους «ασθενείς» του, δεν πρέπει νανομίζουμε πως πρόκειται για νευρωσικό ή παθολογικό φαινόμενο. Το να είσαι ακέραιος σημαίνει να συμφιλιωθείς μ’ αυτές τις πλευρές τηςπροσωπικότητας, που δεν έχουν συμπεριληφθεί σ’ αυτήν. Οι πλευρές αυτές,συχνά, αλλά όχι πάντοτε, είναι κατώτερες, γιατί υπάρχουν άνθρωποι που δε
σελίδα 1 από 6
 
ζουν στο ύψος των δυνατοτήτων, που υπάρχουν έμφυτες μέσα τους. Όταναναζητάει κανείς την ολοκλήρωση δε μπορεί να αναπτύξει τη νόησή του μεαντίτιμο την απώθηση του ασυνείδητου όπου, αντίθετα, μπορεί να ζήσει σε μιακατάσταση λίγο πολύ ασυνείδητη.
«Το συνειδητό και το ασυνείδητο δεν σχηματίζουν ένα όλο όταν το ένακαταπιέζεται ή βλάπτεται από το άλλο. Αν πρέπει να αντιπαλέψουν, ας αγωνιστούν,τουλάχιστον, δίκαια με ίσα δικαιώματα. Και τα δύο είναι πλευρές της ζωής. Τοσυνειδητό θα πρέπει να υπερασπίσει τη λογική του και να προστατέψει τον εαυτότου· και η χαοτική ζωή του ασυνείδητου θα πρέπει να έχει κι αυτή την ευκαιρία ναεκφραστεί – όσο το αντέχουμε. Αυτό σημαίνει
ανοιχτή πάλη
, αλλά και
ανοιχτήσυνεργασία
. Έτσι θάπρεπε φυσικά να είναι η ανθρώπινη ζωή. Είναι το παλιόπαιχνίδι της σφύρας και του άκμονα: ανάμεσά τους το σίδερο δουλεύεται καιγίνεται ένα αδιάσπαστο σύνολο, ένα
«άτομο».
Αυτό εννοώ, σε χοντρές γραμμές, με τη
διαδικασία της εξατομίκευσης
» .
Ο ολόκληρος άνθρωπος
είναι ένα άτομο, μα δεν είναι ατομιστής, πράγμαπου σημαίνει εγωκεντρικός. Ο
ατομισμός
χρησιμοποιείται, συχνά, σαν μιαδικαιολογία για να αναπτύσσουμε ιδιαιτερότητες σε θάρρος άλλων ατόμων, ήνα φερόμαστε εγωιστικά.
Ο εξατομικευμένος άνθρωπος
, αντίθετα, μέσααπό την αποδοχή του ασυνείδητου και χωρίς να χάσει τη συνείδηση τηςμοναδικής του προσωπικότητας, έχει κατανοήσει τον αδερφικό του δεσμό μεόλα τα ζωντανά όντα, ακόμα και με την ανόργανη ύλη κι ολόκληρο το σύμπαν.
«
Κανένας άνθρωπος δεν είναι ένα νησί 
, αποκομμένο και μόνο του. Ο κάθεάνθρωπος είναι ένα μέρος της γης, ένα κομμάτι της κοινής στερεάς. Αν η θάλασσαπαρασύρει ένα βράχο, η Ευρώπη γίνεται μικρότερη, το ίδιο και αν παρασύρει έναακρωτήρι, ή το σπίτι των φίλων σου ή το δικό σου. Ο θάνατος του κάθε ανθρώπου με μειώνει γιατί είμαι ένα με το Ανθρώπινο Γένος. Γι αυτό ποτέ μην κοιτάς να μάθεις για ποιόν χτυπάει η καμπάνα· χτυπάει για σένα».
Η εξατομίκευση δεν είναι, συνήθως, ούτε σκοπός ούτε ιδανικό για τους πολύνέους, αλλά μάλλον για το ώριμο άτομο ή γι’ αυτούς που αναγκάστηκαν απόμια σοβαρή αρρώστια, μια νεύρωση ή μια ασυνήθιστη εμπειρία, ν’ αφήσουν τογνώριμο σίγουρο μονοπάτι και να ψάξουν για ένα νέο τρόπο ζωής. Αυτό,πολλές φορές, συμβαίνει στους μεσόκοπους ανθρώπους, που ενώ πέτυχαν στηνκαριέρα που διάλεξαν, ξαφνικά νιώθουν ένα αίσθημα αδειοσύνης και η ζωήτους φαίνεται χωρίς νόημα. Μια τέτοια περίπτωση περιγράφει με λεπτομέρειεςο Γιούνγκ στο The Integration of the Personality Ολοκλήρωση τηςΠροσωπικότητας).Ο Γιούνγκ πιστεύει πως είναι πολύ σημαντικό να διακρίνουμε αυτά πουονομάζει
«στάδια της ζωής»
. Το πρώτο μισό της ζωής το παρομοιάζει με τοπρωί, όταν ο ήλιος ανατέλλει απ’ τον ορίζοντα και σκαρφαλώνει αργά προς τομεσημβρινό. Το δεύτερο μισό προς το δειλινό όταν ο ήλιος, ολοκληρώνονταςτην καμπύλη του, βυθίζεται ξανά και χάνεται. Ότι ταιριάζει στο πρωινό τηςζωής δεν είναι κατάλληλο για το δειλινό. Ο νέος άντρας χρειάζεται ναεδραιώσει τη θέση του στον κόσμο, να βρει την κατάλληλη γυναίκα και ναχτίσει μια οικογένεια, η νέα γυναίκα να παντρευτεί, να κάνει παιδιά και ναεκπληρώσει τις κοινωνικές υποχρεώσεις της θέσης της. Χρειάζονται και οιδύο να συγκεντρώσουν την προσοχή τους σε μια πλευρά της προσωπικότητάςτους: στην περίπτωση του άντρα είναι η ανάπτυξη της νοημοσύνης του ή τουειδικού ταλέντου και στην περίπτωση της γυναίκας η θυσία αυτών τωνχαρισμάτων και ιδιοτήτων που θα την βοηθήσουν ν’ αφήσει τη σφραγίδα της
σελίδα 2 από 6
 
στον κόσμο. Και απ’ τους δυό απαιτείται, χρησιμότητα, αποτελεσματικότητα,κοινωνική προσαρμογή και η ενέργειά τους πρέπει να στραφεί προς αυτή τηνκατεύθυνση. Η κοινωνία μας βασίζεται πάνω στην επιστημονική γνώση και τηντεχνική επιδεξιότητα και για να τα αποχτήσει αυτά ο άνθρωπος αναγκάζεται,αναπόφευκτα, να αναπτυχθεί μονόπλευρα, ακονίζοντας το συνειδητό μυαλότου και απωθώντας την ενστικτική του φύση. Δυστυχώς, συχνά, απαιτείται καιαπό τις γυναίκες ν’ ακολουθήσουν αυτό το δρόμο· έτσι πληρώνουν κι οι δυοένα βαρύ τίμημα για την ανάπτυξη του συνειδητού της. Φαίνεται πως τοαντίτιμο αυτό μπορούν να το πληρώσουν πολλοί νέοι, αν και υπάρχουνανάμεσά τους μερικοί που δε μπορούν ν’ αδιαφορήσουν για την πραγματικήτους φύση και σαν αποτέλεσμα καταρρέουν ή αρρωσταίνουν. Αλλά, γιαπολλούς απ’ τους ανθρώπους που βρίσκονται στο δεύτερο μισό της ζωής τους,γίνεται επιτατική ανάγκη να καταλάβουν αυτές τις πλευρές του εαυτού τους,που έχουν βίαια και ανενδοίαστα απωθήσει μέσα στον αγώνα τους για τηνεπιβίωση και την αναζήτηση της φιλοδοξίας ή της ηδονής. Υπάρχει μιασημαντική αύξηση στις περιπτώσεις κατάθλιψης και στις νευρικές διαταραχέςγύρω στην ηλικία των σαράντα χρόνων, όταν οι φιλοδοξίες της νεότητας δενικανοποιούν πια, ενώ τα ιδανικά και οι αξίες έχουν χάσει κάτι από τη λάμψηκαι τη σπουδαιότητά τους. Το πρόβλημα του άλλου μισού της ζωής είναι να βρει κανείς νέο νόημα καινέους στόχους ζωής· κι αυτά, όσο κι αν φαίνεται παράξενο, μπορεί κανείς νατα βρει καλύτερα στην παραμελημένη, κατώτερη και υποανάπτυκτη πλευράτης προσωπικότητας. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι δε μπορούν ν’ αντιμετωπίσουνμια τέτοια δυνατότητα και προτιμούν να αρπάζονται απ’ τις αξίες των νιάτωντους, και μάλιστα να τις κυνηγούν συχνά με υπερβολική ματιά. Γι’ αυτούς ηέννοια εξατομίκευση δεν έχει κανένα νόημα.
Πολλές φορές η διαδικασία εξατομίκευσης περιγράφεται σαν έναψυχολογικό ταξίδι.
Μπορεί να είναι ένα μονοπάτι στριφογυριστό καιγλιστερό, μερικές φορές μάλιστα μπορεί να σ’ οδηγεί γύρω-γύρω σε κύκλο. Ηπείρα έχει αποδείξει ωστόσο πως η πιο σωστή περιγραφή της διαδρομής είναι
η ανέλιξη
.Στο ταξίδι αυτό, ο ταξιδιώτης πρώτα πρέπει να συναντήσει τη
«σκιά»
του καινα μάθει να ζει μ’ αυτή την αλλόκοτη και συχνά τρομαχτική πλευρά τουεαυτού του:
δεν μπορεί να φτάσει κανείς στην ολοκλήρωση χωρίς τηναναγνώριση των αντιθέτων
. Θα συναντήσει, ακόμα, τα
αρχέτυπα
τουσυλλογικού ασυνείδητου και θ’ αντιμετωπίσει τον κίνδυνο να υποκύψει στηνπερίεργη γοητεία τους. Αν είναι αρκετά τυχερός θα βρει στο τέλος τον
«απρόσιτο θησαυρό
», το
διαμαντένιο σώμα
, το
Χρυσό Άνθος
, τον
Λίθο
,ή οποιοδήποτε άλλο όνομα έχει διαλεχτεί για να χαρακτηρίσει το αρχέτυποτης ολοκλήρωσης, του εαυτού. Δε μπορεί να είναι σίγουρος κανείς πως θαφτάσει το σκοπό του, οι κίνδυνοι στο δρόμο του είναι μεγάλοι:
«Αν και όλα βιώνονται, με τη μορφή της εικόνας, δηλαδή συμβολικά, αυτό δεσημαίνει καθόλου πως πρόκειται για φανταστικούς κινδύνους· οι κίνδυνοι είναιπολύ πραγματικοί και απ’ αυτούς μπορεί να εξαρτηθεί η μοίρα μιας ολόκληρηςζωής. Ο κυριότερος κίνδυνος είναι να υποκύψει κανείς στη μαγική έλξη τωναρχέτυπων. Αν συμβεί κάτι τέτοιο μπορεί να μείνουμε στάσιμοι είτε σε μιασυμβολική κατάσταση, είτε σε μια ταυτοποίηση με μιαν αρχετυπικήπροσωπικότητα».
σελίδα 3 από 6

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->