Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
3Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Yer Yuvarlağı (Dünya'nın Şekli ve Coğrafi Konum)

Yer Yuvarlağı (Dünya'nın Şekli ve Coğrafi Konum)

Ratings: (0)|Views: 1,361|Likes:
Published by devkazani

More info:

Published by: devkazani on Nov 18, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

07/28/2013

pdf

text

original

 
 
2009
Mikail Mutlu
Yer Yuvarlağı
 
 
 1
Yer Yuvarlağı
 
 A. Yerin Şekli ve Boyutları
 
1. Yerin Şekli
 
Üzerinde yaşadığımız ve her türlü ihtiyacımızı karşıladığımızDünya'nın şekli hakkında birçok görüş ortaya çıkmıştır. Eskiçağlarda Dünya'nın tepsi gibi dümdüz olduğuna inanmış
 
Orta Çağ’da bazı bilginler yaptıkları çalışmalarla yerinyuvarlak olduğunu savunmuşlardır. Bilim ve teknolojidekigelişmeler günümüzde yerin şekli ve boyutlarının tespitedilmesini sağlamıştır. 20. Yüzyılın ikinci yarısında uzaydançekilen fotoğraflar, bize yerin şeklini açıkça göstermiştir.
 
Yer yuvarlak olmakla beraber geometrik açıdan tam birküreye benzemez. Kutuplardan basık, ekvatordan şişiktir.Yerin kendine özgü bu şekline
geoit
 
adı verilmiştir.
 D
ünya, bu şeklini henüz toz ve gaz bulutu kümesiyken,kendi ekseni etrafındaki dönüş hareketinin meydanagetirdiği
merkezkaç kuvveti
 
sonucunda kazanmış,katılaştıktan sonra da bu şeklini korumuştur.
 
Şekil 
1
: Yerin Şekli 
 
2. Yerin
Boyutları
 
Yerin boyutları ile ilgili uluslar arası standart ölçüm değerleriolarak kabul edilen değerler, 1909 yılınd
a
Hauford(Hayford)
’un yaptığı ölçümlerdir.
 
Şekil 
2
: Yerin Boyutları
 
Şekil 
3: Yerin
Boyutları
 
3. Yerin Şeklinin Sonuçları
 
3.1. Geoit Olmasının Sonuçları
 
Dünya üzerinde çizilebilecek en büyük çember Ekvator
 olur.
Ekvator çevresi (40.076
km), tam bir meridyen dairesi
(40.009)’nden daha uzundur.Ekvator yarıçapı (6378
km
) kutuplar yarıçapı
(6357km
)’ndan daha uzundur.
 
Kutuplar yerin merkezine daha yakın olduğu için,yerçekimi ekvatordan kutuplara doğru artar.
3.2. Küresel Olmasının Sonuçları
 
Güneş ışınlarının yere düşme açısı
ekvatordan kutuplara
doğru küçülür.
 
Ekvator ve çevresine dik kutuplar veçevresine eğik gelir.
 
Şekil 
4
: Güneş Işınlarının Geliş Açısı Kutuplara Doğru Küçülür 
 
Uyarı
 
Dünya ekvatordan şişik kutuplardan basık olduğu içinyukarıdaki sonuçlar ortaya çıkmıştır. Dünya tam küre olsaydıbu sonuçlar ortaya çıkmazdı. Yani;
 
-
 
Ekvator çevresi, tam bir meridyen dairesine eşit olurdu.
 
-
 
Ekvator 
yarıçapı Kutuplar yarıçapına eşit olurdu.
 
-
 
Yerçekimi dünyanın her yerinde eşit olurdu.
 
 
 2
Güneş Işınlarının kutuplara doğ
r
u küçülmesine bağlı olarak
;-
 
Sıcaklık ekvatordan kutuplara doğru azalır.
 -
 
Sıcaklığın ekvatordan kutuplara doğru azalmasına bağlıolarak sıcaklık
k
uşakları oluşur.
 -
 
Ekvator ve kutuplarda termik basınç kuşakları oluşur.
 -
 
Gölge boyu ekvatordan kutuplara doğru uzar.
 
Güneşışınlarının dik geldiği ekvator ve çevresinde gölge boyukısa iken, eğik açılarla geldiği kutuplar ve çevresinde
uzun olur.
Çizgisel hız (dünyanın kendi ekseni etrafındaki dönüşhızı) ekvatordan kutuplara doğru azalır.
 
Buna bağlı olarak
 
güneşin doğuş ve batış anları (gündoğumu ve gün batımı, grup ve tan vakitleri, şafak vakti
,
alacakaranlık süresi) ekvatordan kutuplara doğru uzar.
 
Dünyanın bir yarısı karanlık iken diğer yarısı aydınlıkolur. Dünyanın karanlık ve aydınlık kısımlarını ayırançizgiy
e
Aydınlanma Çemberi
 
adı verilir.
 
Şekil 
5
: Aydınlanma Çemberi 
 
Paralel daireleri doğu
-
batı yönünde çizildiğinden, boylarıekvatordan kutuplara doğru kısalır.
 
Şekil 
6: Paraleller 
 
Meridyenler bir kutuptan diğerine çizildiğinden boylarıeşittir. Ancak kutuplarda birleştiklerinden aralarındaki
mesafe ekvatordan
kutuplara doğru daralır.
 
Şekil 
7: Meridyenler 
 
Kutup yıldızının görünüm açısı Ekvatordan kuzey
kutbu
na gidildikçe büyür. Kutup yıldızının görünüm açısıbize bulunduğumuz enlemi verir.
 
Kutup Yıldızı sadeceKuzey Yarım Küre’den görülür.
 
Şekil 
: Kutup Yıldızının Görünüm Açısı
 

Activity (3)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Kemal Karadağ liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->