Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
9Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Romantizam - izvodi

Romantizam - izvodi

Ratings: (0)|Views: 2,446|Likes:
Published by Hermesina

More info:

Published by: Hermesina on Nov 19, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/08/2013

pdf

text

original

 
ALEKSANDAR FLAKER ''Stilske formacije'' :- formulacija 1958. – ''
Umetnost reči
''.PRAVAC – pojam pozitivizma : linearno povezivanje različitih i srodnih istorijskih pojmova, književnikontakti unutar jedne ili između dve različite književnosti.- Pravac : tendencije unutar književnoistorijskog procesa koje su se očitavale u određeno vreme uknjiževnoj kritici i drugim pojavnim oblicima književne svesti. posledica delatnosti književnih pokreta ili skupina, srodnost u kritičkoj misli određenog perioda. Manifestni i programskikarakter. Ili filozofski nivo. Eksplicirani ili implicirani zahtevi i norme. Bez obzira nasamoimenovanje. Npr : ''naturalna škola'' (40-ih g. 19.v.) postaje pravac potvrđen delovanjemruske kritike 60-ih g. (Černiševski – ''Gogoljev pravac''). Francuska kritika – realizam.- Dakle, realizam kao pravac od 40-ih do 70-ih g. 19.v. Nacionalne modifikacije pravaca. To ne vodiuvek stilskom jedinstvu. Pravac ima prevashodno nacionalni atribut. Pogubnost autoritetasamoimenovanja.METODA – aistorijski i normativan.STILSKA FORMACIJA – dinamična smena makrosistema.- Stilska formacija - samo kada utvrdivši srodnost i istovetnost strukturalnih elemenata u celom nizuknjiževnih dela, dođemo do zaključka da imamo posla sa istorijski značajnim stilskim jedinstvom, sa određenom strukturom struktura, koja je nastala u određenom razdobljuknjiževno-istorijakog procesa jedne ili više nacionalnih književnosti.- Velika književno-istorijska jedinstva. Na temelju analize pojedinačnih dela. Živ i dinamičanknjiževno-istorijski proces. Najvažnije je pronaći bitna obeležja stilskog zajedništva, jer se onotemelji na nastajanju stilskog jedinstva.- Stilska formacija ne može uključivati sva dela jednog istorijskog razdoblja (jer dijalektikaknjiževno-istorijskog procesa postoji i u samo jednom delu anticipiranje budeg ireminiscencija minulog razdoblja). Redovno su ''velika dela atipična u jednoj formaciji, jer najpotpunije sintetišu iskustva prošlosti i nagoveštavaju budućnost''.- Puškin – baštinik klasicizma, istaknut romantičar, anticipirao realizam.- Dostojevski – baštinik sentimentalizm i realizma, vrhunski realist- čisti modeli stilskih formacija – na epigonima.PERIOD – manji vremenski odsečak sa karakterističnom stilskom grupacijom (formacijom).EPOHA veće razdoblje kojim dominira jedna stilska formacija. Ali, stilska formacija mora bitiizgrađena na stilskom zajedništvu niza srodnih dela, dok književna epoha samo može biti na takvomzajedništvu, ali uvek uz uslov da se u njoj iskazuju kako pojave dotrajalih stilskih formacija, tako ianticipacije novih.Razdoblje – opšti termin (i za period i za epohu).I – ROMANTIZAM :Le romantsme (romantizam) ili die Romantik (romantika) – književno-kritički i književno-istorijski pojam kao suprotnost klasicizmu.Predmet književnosti – svet čovekovih osećanja. Iracionalizam / racionalizam.- osporavanje teze o antičkoj umetnosti kao idealnoj – izvorište u narodnoj umetnosti i usmenom stvaranjuvlastitog, ali i stranih naroda; srednji vek.- podsticaji romantičarskih ideologija.- manje koherentna od klasicizma i realizma.- ''romantičan'' – nalik na srednjovekovni roman, fantazijsko, pustolovno, čudesno, osećajno. Životniodnos, stav i tip vladanja.
 
Stilska formacija romantizma :- romantizam kao sistem književnih struktura, a ne kao ideologija, etika i politika, ukus i temperament.- teškoća : nastao u krilu klasicističkih shvatanja. Osporavao norme klasicističke poetike. Definisao senaknadno kao pokret, i to negativno. Polazio od književnih vrsta – elegija, sonet, epigram, koje jeklasicizam priznavao kao ''niže''.- ukidanje pravila ukusa. ''Iskreno i slobodno kretanje pesništva'' (Puškin).- dezintegracijska težnja – ne stvaranje novih kanona, nego ukidanje starih – raznorodne pojave, malozajedničkog. Sekundarni stil. Iz haosa – nova organizacija.Lirsko načelo : izražavanje svoje ličnosti, kroz svoje osećanje i svoja čuvstva, vrlo malo putem svojihideja. Lirska pesma sa naglašenim lirskim subjektom. Junački ep / lirsko-epski spevovi (poeme).Drama – lirski monolozi; roman – lirske digresije.- nadređenost umetnosti nad životom. Isticanje da je autor upravo kreator dela.- i u epskim delima pesnik ili pripovedač dominira celom strukturom svojevoljno, ističući slobodu u baratanju građom iz života, pa se mora sukobiti sa logikom izgradnje i razvitka karaktera, čim uvedesociološko-psihološke motivacije koje romantizam ne poznaje (Puškin – ''
 Evgenije Onjegin
'').- epski likovi – kreirani po pesnikovoj osobi; nizovi monologa koji odgovaraju pesnikovim emocijama(Puškin – Aleko u ''
Ciganima
'').- najčešće autobiografični pesnici. Biografije romantičara često autostilizacija života po uzoru naromantične junake (Bajron, Ljermontov).- ''roman personel'' : Ruso - ''
 Nova Eloiza
'', Gete - ''
Verter 
'', Tik – ''
V.Lovel 
'', Šatobrajan - ''
 Rene
'' –  projektovanje vlastite ličnosti u delo.- ''spontaneous overflow of powerful feelings'' – Wordswort. Pesnik misli i oseća u duhu ljudskih strasti(Igo – ''bezuman si ako misliš da ja nisam ti.''). - ''lirizam'' samo u načelu individualan.Romantičarski pejzaž : pre romantizma uglavnom dekor ili oznaka lokaliteta, a sada podređen ekspresiji pesnikovih osećanja. Nije informacija o prirodi (otuda kvalitativni epiteti). – prvo vreme – pejzaž : osećajan i blag (predromantizam – pastorala i idila). - jačanje strasti, kaokonstitutivnog elementa. – jezera – čitava škola ''jezerskih pesnika''. – ruševine zamka (od Younga pa na dalje). – groblje (Gray), tajanstveni noćni pejzaž. – nemirna priroda : planine, more, uzburkanost (Bajron, Puškin, Ljermontov); pustinje (Bajron),stepe (ukrajinska škola poljskog romantizma) - (izražavanje junakove-pesnikoveusamljenosti) - zahtev da se svet prikaže kao neobičan.Metaforika : pitoresque (traženje slikovitog) : tačan pojam se zamenjuje slikovitom rečju, metaforom- metafora (romantizam) / metonimija (klasicizam) - (nemačka binarna tipologija klasika / romantika)- metafore vezane za pojam topline (plamene grudi, duša koja kipi u plamenu strasti – Puškin), ili za plovidbu morem (morsko-navigacijska metaforika).- osamostaljivanjem takvih metaforičkih nizova nastaju cele alegorijske pesme : spoljašnji predmetni svet je znak za neko psihičko kretanje lirskog subjekta (Ljermontov – ''Jedro''). Čitavi nizovi simbolakasnije ulaze u govorni jezik, pa ih mi danas i ne primećujemo.- polisemičnost – prevladavanjem logike sveza, smisla i sintakse, tačnog imenovanja pojmova. Rečiokrenuti tako da se novim asocijacijama izazovu emocije. Nizovi novih konotacija za jednu reč.Muzikalnost : nemačka romantičarska teorija – muzika kao najromantičnija od svih umetnosti.- stilove približiti načelima muzike – Tik.- ritmička i zvukovna organizacija stiha (a i proze). Sinestezija (Tik, Kits, Šeli), pesme poput fuga (DeKvinsi). Ode po modelu muzičkih kompozicija (Kolridž).
 
- biranje tradicionalnih oblika pogodnih za složenu zvukovnu organizaciju lirske pesme (sonet...).Zvukovna ponavljanja. Rečima dočarati tonove muzičkih instrumenata (Tik – Šternbald – stihovioponašaju pastirsku frulu). Auditivnost romantičarskog doživljaja.Hiperbilozacija i fantastika :- sentimentalizam : blagi ugođaji, potisnuta osećajnost, melanholija, elegičnost, ''suzljivost''; idilično- pastoralni pejzaž.- romantizam : krajnost u osećanjima. Hiperbolizacija osećanja. Semantičke opozicije : nemir-spokojstvo,misao-strast, mašta-stvarnost, zlo-dobro, duša-telo, život-smrt, nebo-zemlja (Ljermontov).- opsesivnost junaka; - postupci kojima prethodi gotski roman (fabula – dovodi u napregnutaduševna stanja). Abnormalni i natprosečni karakter (Igo – Kvazimodo).- antiracionalstički svet ekstremnih emocija. Idealizacija dobra i ljubavi i naglašavanje zla i mržnje,ali zarad hiperbolizacije, a ne moralisanja. ''couleur locale'' - lokalni kolorit, ali ne radirekreiranja objektivne stvarnosti.,- naglašavana fantastika – srednji vek (legende), narodna predanja, usmena knj., nac.mitologija. Nemotivisanost zbivanja : odsustvo celovitog motivacijskog stava. Duša se ne iskazuje motivisanim pripovedanjem.- motivacija fantastikom (sudelovanjem natprirodnih sila); – dvojna motivacija - realna i irealna.- naglašavanje slučajnosti zbivanja, nedostatak unutrašnje veze, fatalizam (nerazumljiva i tajna nužnost).- u I planu nije logična, predmetna povezanost događaja, već se događaji udružuju u celinu čuvstvenimtonom koji izvire iz lirskog osećaja.Fragmentarnost struktura :- klasicizam : polazište je racionalizam – vrednovanje ljudskih postupaka polazeći od etičkih i moralnihnačela. Konstrukcije sa logičkim planom i rasporedom građe- romantizam : protivljenje pravilnosti. Smisaona eliptičnost, često istaknuta i grafički – ''
 Ev.Onjegin
''(ispuštanje celih strofa). Aluzije i neodređenosti (albatros – Kolridž). Neodređena (tajanstvena) prošlost Bajronovih junaka. Neodređene reči (možda, kao da), bajkoviti epiteti (čudni i nejasni)- necelovitost u kompoziciji – Lamartin, Bajron, Ljermontov.- digresivnost – u prozi, labavo nanizano pripovedanje.- ciklizacija novela – Ljermontov.Hibridnost književnih vrsta : lirsko načelo – drama teži stapanju sa lirskim pesništvom. ''
 Faust 
'' kaonedramski program romantičarske drame.- lirsko-epski spev (poema) – Bajron; lirske pesme u tkivu pripovetke – Tik; roman u stihovima – Puškin- engleski predromantizam : roman dobija pravo građanstva. Evropski roman preuzima njegove tekovine – središte strukture : psihološki razvoj ljudskih karaktera.- razvojni roman; romani o životima umetnika (emocije do ekstrema) Novalis, Ti- sociološko-psihološka motivacija i opisnost – Puškin- prelazni prozni oblici – Ljermontov- realizam (rani) – romantizam u načelu : fabula kod Dikensa, lirske digresije u ''
Mrtvim dušama
''.Funkcija izražavanja subjektivnih osećanja : - opozicija jedinke prema normama društvenog vladanja – sukob sa društvenim strukturama, razvitak ''naravne'' osećajnosti.- ekspresivne funkcije nasuprot mimetičkim i pragmatskim. Romantičari gube veru u razumno uređenjesveta, prestaju da budu učitelji, didaktičari. Ali, kako njihovi subjektivni osećaji postaju čestoraspoloženja čitavih društvenih skupina, oni postaju žreci, proroci, vizionari, koji svojom pesničkomintuicijom predviđaju, prorokuju i naslućuju sudbinu celih nacija. Naročito za narode koji u ovovreme brane nacionalnu individualnost. Romantičari postaju nosioci izražavanja nacionalne svesti.

Activity (9)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Abel McQueen liked this
duspis liked this
Jovana Jovanovic liked this
Mirjana Jelic liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->