Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
GMO w Europie uprawy i marketing

GMO w Europie uprawy i marketing

Ratings: (0)|Views: 250|Likes:
Łączny areał upraw genetycznie modyfikowanych w Unii Europejskiej zmniejszył się w 2009 roku o połowę w porównaniu do 2006 roku, a tendencja spadkowa utrzymuje się nadal. W 2009 roku rośliny genetycznie modyfikowane uprawiane były na 0.05 procenta pól uprawnych Europy.
Łączny areał upraw genetycznie modyfikowanych w Unii Europejskiej zmniejszył się w 2009 roku o połowę w porównaniu do 2006 roku, a tendencja spadkowa utrzymuje się nadal. W 2009 roku rośliny genetycznie modyfikowane uprawiane były na 0.05 procenta pól uprawnych Europy.

More info:

Published by: Food and Water Watch on Nov 30, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/30/2011

pdf

text

original

 

Łą
czny area
ł
upraw genetycznie mody 
kowanych w UniiEuropejskiej zmniejszy 
ł
si
ę
w 2009 roku o po
ł
ow
ę
wporównaniu do 2006 roku, a tendencja spadkowa utrzymujesi
ę
nadal. W 2009 roku ro
ś
liny genetycznie mody 
kowaneuprawiane by 
ł
y na 0.05 procenta pól uprawnych Europy.
3
Europejska przygoda z GMO zacz
ęł
a si
ę
w 1998 roku,gdy 
ż
Unia Europejska dopu
ś
ci
ł
a do kultywacji odporn
ą
nadzia
ł
anie insektów odmian
ę
kukurydzy MON 810.
4
Jest onaobecnie uprawiana w sze
ś
ciu krajach Unii, ale jej produk-cja zmala
ł
a o 15 procent w latach 2008 - 2010.
5
Wiod
ą
cymproducentem MON 810 jest Hiszpania, gdzie w 2010 rokuuprawy tej kukurydzy zajmowa
ł
y powierzchnie 76 575 hek-tarow.
6
Natomiast w krajach takich Francja, Niemcy, Austria,Grecja, W
ę
gry, Bu
ł
garia i Luxemburg uprawa MON 810 jestobecnie zakazana.
7
Drug
ą
ro
ś
lin
ą
dopuszczon
ą
do kultywacji na obszarze UniiEuropejskiej jest ziemniak Am
ora
rmy BASF, z któregouzyskiwa
ć
mo
ż
na skrobi
ę
przemys
ł
ow
ą
.
8
Austria, Luxemburgi W
ę
gry zakaza
ł
y uprawy ziemniaka Am
ora, gdy zawie-ra on odporny na antybiotyki marker genetyczny (ARM).Stosowanie tego genu jest zakazane na podstawie dyrektywy unijnej dotycz
ą
cej zamierzonego uwalniania. Zakaz ma nacelu ochron
ę
skuteczno
ś
ci leków dla ludzi i zwierzat.
9
W 2010roku, który by 
ł
pierwszym rokiem produkcji ziemniaka Am-
ora uprawiono go tylko w Szwecji, Niemczech i Czechach.
10
 Wkrótce po zasadzeniu ziemniaków
rma BASF stwierdzi
ł
a47 przypadków kontaminacji inn
ą
nieautoryzowan
ą
odmian
ą
 genetycznie mody 
kowanego ziemniaka. Zanieczyszczenieupraw dotyczy 
ł
o 16 hektarów
11
i jego rezultatem by 
ł
o ogólne
asko upraw ziemniaka Am
ora. Obecnie uprawia si
ę
gozaledwie na 17 hektarach w dwóch krajach tj. w Niemczechi Szwecji.
12
 

Autoryzacja upraw GMO jest regulowana dyrektyw
ą
 2001/18/EC Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiejz dnia 12 marca 2001 w sprawie zamierzonego uwalnianiado
ś
rodowiska.
13
W jej
ś
wietle ryzyko dla
ś
rodowiska jestszacowane indywidualnie.
14
Kraje cz
ł
onkowskie muszaprzestrzega
ć
zasady ostro
ż
no
ś
ci, która zak 
ł
ada,
ż
e je
ś
li pod- j
ę
cie danego dzia
ł
ania mog
ł
oby prowadzi
ć
do znanego lubnieznanego potencjalnego zagro
ż
enia dla zdrowia, to nale
ż
zaniecha
ć
tego dzia
ł
ania.
15
W 2003 roku Komisja Europejska przyj
ęł
a regulacj
ę
(EC) No.1829/2003 dotycz
ą
ca dopuszczenia
ż
ywno
ś
ci i paszy zawie-raj
ą
cej organizmy genetycznie mody 
kowane.
16
Wymaga by 
ż
ywno
ść
i pasze zawieraj
ą
ce GMO by 
ł
y oznakowane. Regula-cja ta okre
ś
la tak 
ż
e dopuszczaln
ą
‘przypadkow
ą
obecno
ść
’ lubniezamierzon
ą
kontaminacj
ę
, na poziomie do 0.9 procentaw przypadkach, gdy producent udowodni,
ż
e obecno
ść
 
ś
ladowej ilo
ś
ci GMO by 
ł
a “technicznie nieunikniona.
17
Pro-dukty genetycznie mody 
kowane okre
ś
lane jako “substancjepomocnicze w przetwórstwie,” takie jak na przyk 
ł
ad enzymy genetycznie mody 
kowane, u
ż
ywane do wyrobu serów s
ą
 wy 
łą
czone z oznakowania.
18
 Na rynku europejskim mi
ę
so, mleko i jaja pochodz
ą
ce odzwierz
ą
t karmionych paszami zawieraj
ą
cymi GMO nie

W
Unii Europejskiej tylko niektóre produkty i ro
ś
liny genetycznie mody 
kowanezwane tak 
ż
e transgenicznymi mog
ą
by 
ć
dopuszczone do obrotu, a nielicznelub kultywacji. Regulacje prawne dotycz
ą
ce obrotu s
ą
zupe
ł
nie inne od tych, któredotycz
ą
upraw. Jak dot
ą
d Unia Europejska dopu
ś
ci
ł
a do obrotu oko
ł
o 30 produktówtransgenicznych i s
ą
to g
ł
ównie genetycznie mody 
kowane odmiany soi i kukurydzy u
ż
ywane w paszach dla zwierz
ą
t.
1
Nie oznacza to jednak,
ż
e mo
ż
na wszystkie tero
ś
liny uprawia
ć
na terenie Unii Europejskiej. Tylko dwie odmiany ro
ś
lin genetyczniemody 
kowanych posiadaj
ą
autoryzacj
ę
umo
ż
liwiaj
ą
c
ą
ich upraw
ę
. S
ą
to: odpornana dzia
ł
anie insektów kukurydza MON810
rmy Monsanto i ziemniak przemys
ł
owy Am
ora
rmy BASF.
2

 
musz
ą
posiada
ć
odpowiedniego oznakowania. Niektóre krajecz
ł
onkowskie wprowadzi
ł
y wprawdzie dobrowolne systemy oznakowania dla u
ś
wiadomienia konsumentów o zastosowa-niu GMO.
19
Niemniej jednak informacje o zawarto
ś
ci GMOw importowanych produktach paszowych s
ą
zwykle zatajaneprzed konsumentami poprzez brak oznakowania mi
ę
sai mleka zwierz
ą
t karmionych tymi paszami. Konsumencieuropejscy, którzy w ogromnej wi
ę
kszo
ś
ci opowiadaj
ą
si
ę
 przeciw
ż
ywno
ś
ci genetycznie mody 
kowanej, nie maj
ą
 mo
ż
liwo
ś
ci podejmowania
ś
wiadomego wyboru, a nawetmog
ą
bezwiednie wspiera
ć
korporacje, które wypuszczaj
ą
 
ż
ywno
ść
genetycznie mody 
kowan
ą
na rynek.
20
 Europejski Urz
ą
d do Spraw Bezpiecze
ń
stwa
Ż
ywno
ś
ci (EFSA)to g
ł
ówna europejska organizacja, która zajmuje si
ę
ocen
ą
 wp
ł
ywu ro
ś
lin GMO i innych produktów zawieraj
ą
cychGMO na zdrowie ludzi i zwierz
ą
t. Urz
ą
d ten przedstawia Ko-misji Europejskiej rekomendacje dotycz
ą
ce poszczególnychro
ś
lin i produktów genetycznie mody 
kowanych.
21
Kom-petencje Europejskiego Urz
ę
du do Spraw Bezpiecze
ń
stwa
Ż
ywno
ś
ci (EFSA) by 
ł
y wielokrotnie kwestionowane przezorganizacje spo
ł
ecze
ń
stwa obywatelskiego, pa
ń
stwa cz
ł
on-kowskie, polityków oraz niezale
ż
nych naukowców. Tak 
ż
eRada Europejska ju
ż
od 2008 wzywa do zaostrzenia regulacjiprawnych dotycz
ą
cych bezpiecze
ń
stwa
ż
ywno
ś
ci oraz doprzeprowadzenia niezale
ż
nej ekspertyzy naukowej.
22
 Komisja Europejska rekomenduje dopuszczenie lub odrzuce-nie autoryzacji danego produktu GMO i przedk 
ł
ada projektdo konsultacji i g
ł
osowania Sta
ł
emu Komitetowi do spraw
Ł
a
ń
cucha
Ż
ywno
ś
ciowego i Zdrowia Zwierz
ą
t (StandingCommittee on Food Chain and Animal Health). Podobnieinne komitety Komisji Europejskiej tak 
ż
e i ten sk 
ł
ada si
ę
 z reprezentantów pa
ń
stw cz
ł
onkowskich.
23
Je
ś
li komitet nieosi
ą
gnie wi
ę
kszo
ś
ci kwali
kowanej, czyli 255 g
ł
osów spo
ś
ród345 mo
ż
liwych, wówczas Komisja Europejska kieruje swójprojekt do Rady Europejskiej (sk 
ł
adaj
ą
cej si
ę
z ministrówkrajów cz
ł
onkowskich), którzy g
ł
osuj
ą
nad dopuszczeniemdanego produktu GMO.
24
Tutaj sprzeciw wi
ę
kszo
ś
ci kwali-
kowanej mo
ż
e prowadzi
ć
do odrzucenia danego produktuGMO, wiec Komisja bardzo ostro
ż
nie wybiera czas g
ł
oso-wania, je
ś
li nie chce odrzucenia danego produktu GMO.
25
 Gdy nie ma wi
ę
kszo
ś
ci kwali
kowanej Komisja Europejskapodejmuje ostateczn
decyzj
ę
.
26
 

Do czerwca 1999 roku Unia Europejska zatwierdzi
ł
a do obro-tu 18 produktów genetycznie mody 
kowanych. Wtedy to pi
ęć
 krajów cz
ł
onkowskich czyli Dania, Francja, Grecja, W
ł
ochy i Luxemburg zadeklarowa
ł
o de-facto moratorium na noweautoryzacje a
ż
do czasu, gdy Komisja przedstawi legislacj
ę
 dotycz
ą
c
ą
identy 
kacji i mo
ż
liwo
ś
ci odszukania produktówGMO oraz ich oznakowania.
27
Austria, Belgia, Finlandia,Niemcy, Holandia, Hiszpania i Szwecja nie zastosowa
ł
moratorium, ale zasad
ę
ca
ł
kowicie ostro
ż
nego podej
ś
cia” dotego zagadnienia i wezwa
ł
y Komisj
ę
by niezw
ł
ocznie zaj
ęł
asi
ę
regulacjami dotycz
ą
cymi identy 
kacji, wykrywalno
ś
ci Ioznakowania produktów GMO.
28
 W odpowiedzi Stany Zjednoczone, Kanada i Argentynazg
ł
osi
ł
y w 2003 roku skarg
ę
do Organu Rozstrzygania Sporów
Ś
wiatowej Organizacji Handlu (World Trade Organisation).W 2006 roku
Ś
wiatowa Organizacja Handlu (WTO) uzna
ł
a,
ż
e Unia Europejska “nadmiernie opó
ź
ni
ł
a” proces dopusz-czenia 24 produktów genetycznie mody 
kowanych w latach1999-2003, co stworzy 
ł
o de facto moratorium na produkty genetycznie mody 
kowane. By 
ł
o to niezgodne z zasadami
Ś
wiatowej Organizacji Handlu - WTO.
29
Podobnie nieuzasad-nione wed
ł
ug WTO by 
ł
o wprowadzenie krajowych zakazówupraw genetycznie mody 
kowanych, gdy 
ż
kraje te nie przed-stawi
ł
y stosownej oceny ryzyka, a jedynie zak 
ł
óci
ł
y zasady wolnego handlu.
30
Nie oznacza
ł
o to jednak, dla Unii Euro-pejskiej potrzeby rezygnacji z w
ł
asnych standardów i regu-lacji prawnych, takich jak na przyk 
ł
ad restrykcje w procesiedopuszczania upraw GMO, ale potwierdzi
ł
o konieczno
ść
ichzgodno
ś
ci z wytycznymi WTO. Decyzja ta mo
ż
e by 
ć
zateminterpretowana jako kolejny atak na prawo pa
ń
stw cz
ł
onkow-skich do zapewnienia bezpiecze
ń
stwa
ż
ywno
ś
ci i ochrony 
ś
rodowiska.Kraje wyra
ż
aj
ą
ce jeszcze 8 lat temu swoje niezadowolenie zeuropejskiego podej
ś
cia do GMO zmieni
ł
y jednak taktyk 
ę
 w ostatnim czasie. Kanada zaakceptowa
ł
a ugod
ę
i wycofa
ł
askarg
ę
przeciw Unii Europejskiej w 2009 roku, a rok pó
ź
niejzrobi
ł
a to tak 
ż
e Argentyna, pozostawiaj
ą
c USA jako jedy-nego skar
żą
cego.
31
Stany Zjednoczone próbuj
ą
w agresywny sposób zmusi
ć
swoich partnerów handlowych do zniesieniazakazów. Biuro Przedstawiciela Handlowego Stanów Zjedno-czonych (US Trade Representative -USTR) lobbuje partnerówhandlowych celem usuni
ę
cia zakazów i ogranicze
ń
importudla ameryka
ń
skich produktów transgenicznych.”
32
Wywieranawet presje na partnerów handlowych w zakresie eliminacjiwymogów oznakowania produktów GMO.
33

Do niedawna, Unia Europejska zezwala
ł
a tylko na importi obrót tylko takimi paszami z GMO, których genetyczniemody 
kowane komponenty autoryzowane by 
ł
y na jej teryto-rium. Zakazane by 
ł
y jakiekolwiek inne dodatki genetyczniemody 
kowane, których nie poddano procedurom oceny ryzyka.
34
Ta polityka zero tolerancji zosta
ł
a stworzona po to,by zapobiec przedostaniu si
ę
do systemu
ż
ywno
ś
ciowego Uniinawet
ś
ladowych ilo
ś
ci nieautoryzowanych produktów GMO.Jednak 
rmy biotechnologiczne i koncerny agrobiznesuzrobi
ł
y wiele by rozlu
ź
ni
ć
europejsk 
ą
zasad
ę
“zero tolerancji”dla pasz zwierz
ę
cych zawieraj
ą
cych
ś
ladowe ilo
ś
ci nieauto-ryzowanych produktów GMO. Grupy te lobbowa
ł
y na rzeczniezak 
ł
óconych dostaw
ś
ruty sojowej potrzebnej do paszy zwierz
ę
cej, co rzekomo mia
ł
o zapewni
ć
op
ł
acalno
ść
produk-
 
cji zwierz
ę
cej w Unii Europejskiej.
35
W efekcie rynek UniiEuropejskiej stopniowo stawa
ł
si
ę
bardziej otwarty na GMO.Polityka zero tolerancji zosta
ł
a zmieniona w czerwcu2011 roku, gdy Komisja Europejska przyj
ęł
a regulacjepozwalaj
ą
ce by pasza dla zwierz
ą
t zawiera
ł
a do 0.1 pro-centa nieautoryzowanego materia
ł
u genetycznie mody-
kowanego.
36
To rozlu
ź
nienie polityki “zero tolerancji”w zakresie pasz zwierz
ę
cych nie ma wp
ł
ywu na zasad
ę
zerotolerancji w odniesieniu do
ż
ywno
ś
ci, chocia
ż
presja w tejsprawie nadal jest wywierana.
37
Jednak nawet tak niski prógakceptowalno
ś
ci GMO w paszach otwiera drzwi dla nie-autoryzowanych produktów genetycznie mody 
kowanychi nara
ż
a Europ
ę
na ryzykowne eksperymenty z ro
ś
linamigenetycznie mody 
kowanymi, a przede wszystkim wzmacniasi
łę
przetargow
ą
wielkiego agrobiznesu.

Do wrze
ś
nia 2010 a
ż
292 regionów i prowincji Unii Europe- jskiej oraz 4713 samorz
ą
dów lokalnych zadeklarowa
ł
o si
ę
 strefami wolnymi od GMO.
38
Deklaracje te i zwi
ą
zanez nimi zakazy upraw nie maj
ą
jednak mocy prawnej. W 2007roku Europejski Trybuna
ł
Sprawiedliwo
ś
ci uzna
ł
,
ż
e re-giony wolne od GMO nie mog
ą
ogranicza
ć
prawa wyborurolników chc
ą
cych uprawia
ć
ro
ś
liny genetycznie mody-
kowane, o ile stworz
ą
odpowiednie warunki upraw i przejm
ą
 odpowiedzialno
ść
za ewentualne przypadki kontaminacji.
39
 Regiony wolne od GMO s
ą
wi
ę
c tylko wyrazem woli oby-wateli, którzy spotykaj
ą
si
ę
z oboj
ę
tno
ś
ci
ą
prawodawcóww tej sprawie. Zazwyczaj rolnicy popieraj
ą
tworzenie regionówwolnych od GMO gdy 
ż
zabezpieczaj
ą
si
ę
w ten sposób przedprzypadkowym zanieczyszczeniem GMO, co mog
ł
oby si
ę
 wi
ą
za
ć
z utrat
ą
rynku zbytu i konsekwencjami prawnymi.

Klauzula ochronna zwi
ą
zana z dyrektyw
ą
unijn
ą
w sprawiezamierzonego uwalniania do
ś
rodowiska zezwala krajomcz
ł
onkowskim Unii na zakazy i ograniczenia uprawi sprzeda
ż
y GMO, je
ś
li takie upraw lub produkty stanowi
ą
 zagro
ż
enie dla zdrowia lub
ś
rodowiska.
40
Pomimo presjize strony wielkiego agrobiznesu i WTO kilka krajów UniiEuropejskiej wprowadzi
ł
o zakazy obrotu produktami GMOi kultywacji ro
ś
lin GMO. Obecnie,zakazy te obowi
ą
zuj
ą
w prawie jednejczwartej krajów cz
ł
onkowskich Unii.Kraje te to: Austria, Bu
ł
garia, Francja,Niemcy, Grecja, W
ę
gry i Luxemburg.
41
Ponadto, niektóre regiony W
ł
och fak-tycznie utrzymuj
ą
zakaz do czasu, gdy powstan
ą
stosowne regulacje prawne.
42
W Austrii
uprawa kukurydzy genety-cznie mody 
kowanej jest zakazana od1997 roku, a obrót importowan
ą
pasz
ą
 zawieraj
ą
c
ą
organizmy genetyczniemody 
kowane zosta
ł
zakazany w 2007roku.
43
W maju 2008 roku Austria podpresj
ą
Komisji Europejskiej musia
ł
aznie
ść
zakaz obrotu produktamigenetycznie mody 
kowanymi, aleutrzyma
ł
a zakaz uprawy kukurydzy MON 810.
44
W Austrii zakazana jesttak 
ż
e uprawa genetycznie mody 
kowanego ziemniaka Am-
ora.
45
Du
ż
e sieci supermarketów dobrowolnie zobowi
ą
zuj
ą
 si
ę
nie sprzedawa
ć
produktów z komponentami GMO.Austriaccy producenci mog
ą
u
ż
ywa
ć
etykiet zapewniaj
ą
cych,
ż
e mi
ę
so pochodzi od zwierz
ą
t karmionych pasz
ą
woln
ą
odGMO.
46
 
Bu
ł
garia
zakaza
ł
a uprawy genetycznie mody 
kowanej kuku-rydzy 
rmy Monsanto w lutym 2010 roku.
47
 
Francja
zakaza
ł
a kultywacji kukurydzy MON810 w 2008roku, ale EFSA zakwestionowa
ł
a zakaz ze wzgl
ę
du na brak  jego naukowego uzasadnienia.
48
Pomimo tej ewaluacji rz
ą
dFrancji postanowi
ł
utrzyma
ć
zakaz w mocy. W marcu 2011roku Europejski Trybuna
ł
Sprawiedliwo
ś
ci wyda
ł
niewi
ążą
c
ą
 opini
ę
,
ż
e zakaz ten jest nielegalny, wskazuj
ą
c tym samymna prawdopodobie
ń
stwo przegranej Francji, je
ś
li ta sprawazostanie mu przed
ł
o
ż
ona. Jednak coraz wi
ę
cej przetwórcówwe Francji odcina si
ę
od produktów genetycznie mody-
kowanych.
49
W 2010 roku Carrefour najwi
ę
ksza sie
ć
 sprzeda
ż
y produktów spo
ż
ywczych w Europie stworzy 
ł
a lini
ę
 produktów wolnych od GMO w swoich francuskich sklepach.Linia obejmuje tak 
ż
e produkty zwierz
ę
ce i daje gwarancje,
ż
ezwierz
ę
ta nie by 
ł
y karmione paszami z GMO.
50
 
W Niemczech
zakaz uprawy kukurydzy MON810 wszed
ł
 w
ż
ycie w 2009 roku. Chocia
ż
Europejski Urz
ą
d dospraw Bezpiecze
ń
stwa
Ż
ywno
ś
ci uzna
ł
,
ż
e zakaz ten jestniewystarczaj
ą
co uzasadniony naukowo MinisterstwoRolnictwa w Niemczech utrzyma
ł
o go.
51
W pa
ź
dzierniku2008 roku Campina— jedna z najwi
ę
kszych
rm mleczar-skich na
ś
wiecie — stworzy 
ł
a linie produktów pochodz
ą
cychod zwierz
ą
t, które nigdy nie by 
ł
y karmione paszamizawieraj
ą
cymi GMO, co przyczyni
ł
o si
ę
10-procentowegowzrostu sprzeda
ż
y produktów Campina w 2009 roku.
52
 
Grecja
zakaza
ł
a kultywacji kukurydzy MON810 w 2005 rokui nadal utrzymuje ten zakaz pomimo presji ze strony KomisjiEuropejskiej.
53
 Wprowadzony na W
ę
grzech w pocz
ą
tkowych miesi
ą
cach2005 roku zakaz upraw kukurydzy MON 810 obowi
ą
zujenadal pomimo kilku prób jego zniesienia przez Komisj
ę
 Europejsk 
ą
.
54
Uprawa ziemniaka Am
ora jest równie
ż
zaka-zana na W
ę
grzech.
55
 

Activity (2)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->