Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
68Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
SOCIOLOGJIA

SOCIOLOGJIA

Ratings:

5.0

(1)
|Views: 7,120 |Likes:
Published by Ilir Shaqiri

More info:

Published by: Ilir Shaqiri on Dec 12, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/18/2014

pdf

text

original

 
1-QFARE POZITE KA SOCIOLOGJIA NË SHOQËRI
Objekti I studimit të sociologjise eshte shumë I gjërë dhe kompleks sepse ky objekt ështëshoqëria dhe e tërsia e sajë. Organizimin e jetës shoqërore mund ta bëjmë aq sa ne enjohim shoqërin dhe raportet shoqërore. Deri te kjo njohje ne mund të arrijmë përmesSosiologjisë. Sociologjisë I intereson jeta shoqërore e njeriut dhe grupeve ne shoqëri,pastaj sjelljet shoqërore të individit, institucionet shoqërore duke filluar nga familja,grupet shoqërore, struktura. Sa I përket pozitës së Sociologjise , pozita e sajë varet ngashkalla e zhvillimit të shteteve dhe shoqërisë pasi që Sociologjia rol kryesor e kahumanizmin e njeriut e jo mosrespektimin. Mund të thuhet se sociologjia sot është dukeparaqit interes për tu studiuar si asnjë herë më parë. Në Kosovë ajo nuk e ka vendin emerituar në mesin e shkencave të tjera, ajo është në “shtratin e sëmundjës” si rezultat Imosinteresimit te institucioneve shoqërore.
2-SI U ZHVILLUA PROCESI I DIFERENCIMIT TE SHKENCAVE DHE FORMIMI I ISOCIOLOGJISE.
Sociologjia si shkencë e veqant u formua në fillim të shek. XIX ( vitet e dyzeta) edhe psenjerzit që prej ditëve të para të vetëdijës së tyre kanë menduar për fenomenet sociale.Para formimit të sajë fusha e studimit të sajë studiohej nga shkencat e tjera si Filozojia,histroia, doktrinat politike etj. Në lidhje me këtë process
SPENSERI ka theksuar se kyproces shkon prej Homogjenës kah Heterogjena
. Pra në procesin e zhvillimitshoqëror bëhet specializimi dhe diferencimi gjithnjë e më I madh I vetëdijës shoqërore.Në lidhje me këtë janë dy pikpamje kryesore. Një palë mendon se kjo është magjia formamë e vjetër e vetëdijës shoqërore ( në fazën magjike njeriu mendonte se vet mundet tëzotëronte ligjet dhe forcat e natyrës.Ndërsa sipas mendimt të dytë religjioni ishte formae parë e vetëdijës mendojnë se magjia është vet pjes e religjionit. Forma e par e cila unda nga kjo forëm e padiferencuar ishte Filozofia, që erdhi si rezultati grumbullimit tënjohurive të reja. Pra shpjegimi Teogonik I botës u zëvendësua me shpjegiminKozmogenik sipas te cilit bota zhvillohet në bazë të ligjeve të natyrës. Kjo është shprehurnë Greqin antike kur u paraqiten klasat, kur ju mundësua një shtrese të ja kushtoj fuqit eveta intelektuale veprimtarive shoqërore dhe shpirtore-politike. Me ndarjen epar pra tëformimit të filozofisë, fitohet përvojë dhe dijeni mbi natyrën dhe shoqërin dhe paraqitentedenca te reja për ndarjen e filozofisë. Me këtë religjioni nuk zhduket por por qëndronedhe mëtutje si formë e vetdijës. Periudha e kapitalizmit I dha edhe më shumë shtytjekëtij procesi. Ky process ishte më I shppejt te shkencat natyrore se sa te ato shoqërore.
3-PSE ISHTE MË I SHPEJTË PROCESI I FORMIMIT TË SHKENCAVE NATYRORE.
Sepse shoqeria është më shumë e interesuar për zhvillimi e shkencave natyrore pasi qënë to mbështetet zhvillimi I forcave prodhuese dhe ekonomia e malllrave. Pastaj përarsye se fenomoenet natyrore përsëriten shpesh dhe janë gati gjithnjë të njejta.Arsyetjetër është se dukurit natyrore mund të shkaktohen edhe artificialisht qka është shum evështir për dukurit shoqërore. Ndërsa dukurit shoqërore janë komplekse hde të vështirasepse paraqesin qeniet intelegjente, dhe se dukurit historike të përsëritura kurr nuk janëidentike me të parën, edhe pse dukete ngjajshme ajo ka elemente të reja që dallojn prejtë parës.
CILAT JANË BURIMET E SOCIOLOGJISE4-CILAT JANË KONCEPCIONET MBI SHOQËRIN NË FILOZOFIN DHE HISTORINËANTIKE?
Këto koncepcione fillojne në të ashtuquajturën periudhe antropologjike në Greqin antikee cila fillon me Sofistët. Ky fakt i poaraqitjës së këtyre koncepcioneve lidhte me atë se këtë kohë shoqëria greke skllavopronare ishte në krizë të madhe dhe pyetjët se qka të
 
bëhet që antarët e polisit të jenë të lumtur dhe këto qytete-shtete të shpëtohen ngashkatërrimi dolën në rend të parë. Për të I analizuar këto kocepcione sociale-filozofike janë të rëndësishme pikpamjet e sofistëve të Platonit, Aristotelit dhe te shkollave post-aristoteliane të Stoikëve. Sipas sofistëve janë tri pikpamje mbi lindjen e shtetit a) Teoriae kontratës shoqërore b) Teoria e natyrës dhe c) teoria e forcës. Sipas disve gjendajnatyrore ishte me knflikte të vazhdueshme në mes të njerzve dhe nuk ishte gjendjeideale e barazisë dhe e mirqenjës . Pitagora mendon se njeriu me I keq në shtetin eqytetëruar vlen më tepër se barbari më I vlefshëm. Andaj në rrugën e zhvillimit njerzitmerren vesh reciprokisht dhe krijojne shtetin dhe të mos bëjne padrejtësi ndaj njëritejtrit.
6-CILI ISHTE KONCEPCIONI I ARISTOTELIT PER SHOQËRIN
Koncepcioni i Aristotelit ndryshon nga ai i Platonit, janë dy elemente krysore që shquhennë koncepcionin e Aristotelit:
elemenit i empirizmit dhe elementi i meta fizikes
. PraAristoteli kishte kuptim te thellë për qështjet praktike shoqërore andaj shkroi edhe disamonografi mbi kushtetutat e shteteve greke të cilat përmbajnë pasuri faktografike mbirregullimet shtetërore antike .Për këtë qëllim ai kishte organizuar një grup nxënësish tëtij duke ju ndarë punën atyre .Aristoteli gjatë kërkimeve empirike ka vërejtur rëndësin efaktoritë ekonomik ne jeten shoqërore ,sipas tij gjatë studimit të dukurive shoqërore atonuk mund të ndahen nga dukuritë ekonomike. Si rezultat I studimit të ndërrimit tëpushteteve në polise ka ardh në përfundim se kjo ndodh per shkak të pa baraziveekonomike, ne bazë të pasuris ai bën ndarjen e shoqëris në shumë të pasur ,të mësëmdhe shum te varfur. Simpati ai shprehte ndaj klases së mesme .Për dallim prej PlatonitAristoteli I jep rëndësi pronës private dhe rolit të familjes ai i jep rendësi njeriut shoqërorduke thën se vetem ne shoqëri njeriu bëhet vërtet njëri. Me koncepcionin e ti se shtetibazohet në natyren e njeriut dhe jo në bazë të marrveshjes Aristoteli shfaqet si mbrojtësI teoris natyrore mbi origjinen e shtetit. Në fund ai e konsideron rendin skllavopronar sitë përhershem dhe të pa ndryshueshëm dhe del si mbrojtës I teorisë për fitimin eskllevërve dhe e sulmon klasen shumë te varfur .Andaj koncepcioni i aristotelit kaelemente meta -fiziko – biologjik.
7-CILI ISHTE KONCEPCIONI NE SHKOLLAT FILOZOFIKE PAS ARISTOTELiANE
Në këto shkolla gjejmë dy pikpamje të kundërta :pikpamjen stoike dhe atë EPIKURIANE.Sipas stoikëve shoqërija ka lind pasi që natyra e njerzve e don ashtu të jetojn bashkësi .Pra natyra e tij e shendrrojë atë nga një qenje e dobët në të fuqishme .Këto janë arsyja dhe shoqërija .Për dallim prej qëndrimeve të Aristotelitë I cili ishte përsistemin skllavopronar ,stoiket u ngriten kunder këtij sistemi duke kërkuar bashkësin epërgjithshme njerzore – KOZMOPOLISIN sipas tyre të gjith njerëzit janë të barabart përnga natyra dhe për të gjith vlen e njejta e drejtë e natyrës (këtë koncepcion e përpunuanmë von romaket e veqenarisht ciceroni ).
8-CILI ISHTE KONCEPCIONI EPIKURIAN
Sipas tyre shteti bazohet në konvenc , ne marrëveshje te lidhura ne mes te njerzve përtë vendosur rendin. Sipas tyre gjendja e parë e njerzve ishte me konflikte dhe luftë përhershme, qdo njeri jetonte per vete, kur njerzit u ngopen me luften dhe dhunën umorrën vesh ta zgjedhin qeverin dhe ta vendosin ligjin.
 9-CILAT ISHIN DUKURIT MË TË TRAJTUARA NË FILOZOFIN ANTIKE
Ishin dukurit socale si p.sh. origjina e shtetit , faktori ekonomik, ndarja e punës, faktorigjeografik dhe demografik, psikologjik, edukativ dhe te religjionit. Ndërsa si burim tëdytë të trajtimit të problematikës shoqërore në antik janë edhe shkrimet e ndryshmehistorike, si p.sh Shkrimet e Herodotit, Tukiditit, Ksenofonit etj. Është karakteristik se te
 
filozofët Grek e as te historianët nuk e gjejmë iden e zhvillimit dhe të progresit në histori,koncepcioni I ligjërisë se procesve shoqërore historike. Ndërsa romakët përveqpërpunimit të fenomenit juridik nuk kanë ndihmuar për zhvillimin e mendimit sociologjik.Mendimtarët e njohur si Ciceroni dhe Seneka ishin para së gjithash moralistë. Ata I kishinvënë vetës detyrë të mbronin klasën sunduese.
10-CILAT ISHIN KONCEPCIONET MBI SHOQËRIN NË KRISTIANIZËMDHE MESJETË
 Koncepcioni I shoqërisë në epokën e shkatërrimit të shoqërisëskllavoproare dhe te zhvillimit të feudalizmit u shpreh ne dy forma: kristiane-religjiose dhe në natyrale-historike. Formën e parë e përfaqësojnetërit e krishterë Augustini dhe Toma Akuini ndërsa formën natyrale-historike e përfaqëson arabi Ibn Halduin. Pas lindjës së feudalizmit e sëbashku me të të kristianizmit zhduken shumë fryte të filozofisë,shkencave dhe fryte artistike të antikës. Është kjo një kohë e dominimit tëkishës katolike në të gjitha sferat e jetës, qka dhe ndërpren vazhdimin ezhvillimit të mendimit antik filozofik.
11-CILI ISHTE KONCEPCION I ATIT AUGUSTIN
Në ditët e shkatërrimit të romës ati Augustin e krijoj veprën e tij “ Mbishtetin e zotit” kjo vepër me gjith karakterin e saj idealistik religjioz ështëe rëndësishme nga kuptimi sociologjik. Kjo mund të thuhet ishte përpjekjae parë që rrjellja e historisë të shikohet si proces historik botëror. Prasipas Augustinit gjatë proceseve historike krijohen dy shtete: shteti laik -si personifikim I së keqës dhe shteti I zotit –si personifikim I së mirës.Sipas tij shtetin laik e krijoi dashuria e njeriut ndaj vehtës së tij deri nepërbuzje ndaj zotit dhe shtetin e zotit e krijoj dashuria ndaj zotit. Këtoshtete kalojnë nëpër 6 etapa dhe në fund fiton shteti I zotit( mendohet neimperatorin romake) me papën në krye si kryetar. Proceset historikezhvillohen sipas ligjeve determinuese të caktuara nga vullneti I zotit nëluftën konstante të së mirës me të keqen. Pastaj cilësi tjetër është pronae përbashkët e jo prona private e cila është shkaktare e konflikteve.
12-cili ishte koncepcioni I toma akuini.
Pikpamja e tij ishte përzierje e asaj të Aristotelit dhe te Augustinit. Sipastij shteti është bashkësia më e lartë dhe me e përsosur e ndërtuar nëbazë të arsyes së njeriut e jo në bazë të natyrës së njeriut, Për Akuinin site Aristoteli shteti zhvillohet nga familja për të kënaqur nevojat e shtruaradhe shteti si I tillë rrënjët I ka në ndarjen e punës. Kjo ide lind tek Akuinipër shkak se ky nuk e njifte mir teknikën dhe ekonomin e periudhave tëkaluara dhe të kohës së tij gjë që nuk e lejonte ta shoh se shkalla ecaktuar e zhvillimit të forcave prodhuese eshtë ai faktor që ndikon nëndarjen e punës dhe nevojave njerzore. Ky mendimin e Aristotelit senjeriu është kafshë politike e zgjeroi duke shkruar se njeriu është kafshëshoqërore dhe politike dhe për dallim nga kafshët e tjera ka edhe arsyen.Edhe ky e mbron skllavërin njejtë si Augustini se zoti I krijoj të gjithë tëbarabartë por skllavëria është rezultat I denimit nga mekati I bërë mëparë. Akuini e qmon paranë dhe tregtin. Sipas tij e drejta natyrore kaekzistuan përher dhe burimi I saj është vet zoti. Ai pushtetin e monarkut enxjerr si vullnet nga zoti ku pushtetin e tyre ia nënshtron pushtetituniversal të papës.
13- CILI ISHTE KONCEPCIONI I IBNI HALDUIN

Activity (68)

You've already reviewed this. Edit your review.
Besaa1 liked this
1 thousand reads
1 hundred reads
Liridon Kadriu liked this
antigonamuqa liked this
Ened Hysi liked this
Kreshnik Sallova liked this
Kreshnik Sallova liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->