Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Ten strijde tegen de illusie van maakbaarheid

Ten strijde tegen de illusie van maakbaarheid

Ratings: (0)|Views: 679 |Likes:
Published by Rik Maes
Interview in de Automatiseringsgids van 9 december 2011.
Interview in de Automatiseringsgids van 9 december 2011.

More info:

Published by: Rik Maes on Dec 13, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/23/2011

pdf

text

original

 
»
 C 
13
ITINBEDRIJF
9
 
december
 
2011
 juli
1 
Digitale gsm-telefonie bestaat 20 jaar. Op 1 juli 1991 werd in Finlandhet eerste mobiele gesprek gevoerdmet het Global System for MobileCommunications.
1
Een consortium van Apple,Microsoft, RIM, Sony, EMC enEricsson heeft de biedingsstrijdgewonnen om de patenten van hetfailliete Canadese telecombedrijf NortelNetworks. Google en Intel bleven metlege handen achter.
4 
Alle kwetsbare chipknip-oplaadpun-ten zijn de afgelopen wekenvoorzien van een voorzetmondje omskimmen op die apparaten tegen tegaan.
5
Europese commissaris Neelie Kroesstelt telecombedrijven een pad vandalende tariefplafonds voor data-verkeer in het vooruitzicht. In drie jaartijd halveert het maximumtarief permegabyte.
5 
Vingerafdrukken die nodig zijn vooreen paspoort, worden vanaf eind juli niet meer bewaard. Gemeenten enandere uitgiftepunten van reisdocu-menten beschikken alleen nog over devingerafdrukken totdat het paspoort isafgegeven. Daarna zijn ze niet meer teraadplegen.
5 
Google biedt niet langer demogelijkheid realtime te zoeken inTwitter en andere social media. Over dereden daarvoor bestaan verschillendeideëen. Vast staat dat de mogelijkheidom real time te zoeken verdween aanhet begin van zondag 3 juli. Hetcontract dat Google met Twitter hadverliep op 2 juli.
6
Android ontwikkelt zich tot eenbelangrijke inkomstenbron voor…Microsoft. Het bedrijf heeft inmiddelspatentovereenkomsten getekend metten minste vijf producenten vanAndroid-telefoons die toegeven dat huntoestel Microsoft-technologie gebruikt.
8
SURFnet heeft Ciena de opdrachtgegund de nieuwe versie van zijntoonaangevende onderzoeksnetwerk tebouwen. Het netwerk is onderdeel vanhet Gigaport3-project waarvoor deoverheid 32 miljoen euro beschikbaarstelde.
11 
Apple heeft de 15 miljardstedownload in zijn App Storegeregistreerd. Dat betekent dat er inhet eerste halfjaar van 2011 5 miljardapps zijn gedownload.
11
KPN gaat de vaste telefonieverzorgen voor de Rijksoverheid.KPN was eerder buitengesloten van deorder met een potentiële waarde van120 miljoen euro, omdat concurrentenbenadeeld zouden zijn.
12 
In de z-Serie heeft IBM het totnog toe kleinste modelgeïntroduceerd. De z114 is ontwikkeldvoor gebruikers uit het MKB. Hetapparaat kan worden ingezet alsvervanging van zo’n 300 x86 servers.
13
Gebruikers van de jongste lijnsolid state disks van Intel, de320 Series, hebben problemen. Eenaantal van die SSD’s loopt vast, en is nadie vastloper het grootste deel van debeschikbare schijfruimte kwijt. Hetprobleem speelt al sinds begin juni.
16
Internetproviders hoevengegevens over het internet-gedrag van hun klanten van nu af aannog maar een half jaar te bewaren. Totnog toe moesten ze gegevens over hetgebruik van e-mail, bellen via interneten toegang tot internet nog een jaarbewaren.
19
Cisco maakt bekend wereldwijd6500 banen te schrappen alsonderdeel van een grote reorganisatie.Verder gaan 5000 mensen over naareen nieuwe werkgever.
20
Mac OS X 10.7, alias Lion, komtbeschikbaar in de webwinkelvan Apple. Lion bevat meer dan 250nieuwe voorzieningen. De Mac AppStore voor het kopen van Mac-toepassingen is er daar één van.
25 
Bedrijven die een ICT’er in diensthebben die werken en lerencombineert, kunnen hiervoor subsidieontvangen die kan oplopen tot meerdan 1400 euro.
25
Oracle moet het bedrag van ruim6 miljard dollar dat het eist vanGoogle wegens vermeende patent-schendingen van de rechter zeer sterkverlagen. Hij stelt dat Oracle alsstartbedrag 100 miljoen dollar kannemen.
26 
Randy Vickers, de directeur vande Amerikaanse dienst voorinternetbeveiliging, is afgetreden. Zelfnoemde hij geen reden voor zijnvertrek, maar er wordt gehint dat hij isafgerekend op een aantal grotecomputerinbraken bij de Amerikaanseoverheid.
26
KPN wil 2000 tot 2500 banenschrappen bij Getronics. Datkomt neer op ruwweg de helft van debanenreductie die in mei voor KPN alsgeheel werd aangekondigd.
29
ITIL 2011 wordt gepubliceerd: deeerste herziening van ITIL V3sinds 2007.
 augustus
1
KPN en Vodafone willen hetdataverbruik van hun klanten inzich-telijker maken. De telecombedrijvenwerken beide aan een service waarmeealle klanten met een smartphonekunnen zien hoeveel mobiele data zeper maand verbruiken.
2
HTML 5 en andere recentewebstandaarden die onder auspiciënvan het World Wide Web Consortium(W3C) zijn opgesteld, blijken nogal watbeveiligingsproblemen te kennen. DeEuropean Network Information SecurityAgency vond er in een analyse 51.
2
De Russische investeringsmaat-schappij Digital Sky Technologies wilvoor 400 miljoen dollar een belang van5 procent in Twitter nemen. Dat bepaaltde waarde van het bedrijf op 8 miljarddollar.
4
De bezitter van een MacBook Pro-laptop wil Apple via de rechteraansprakelijk stellen voor hetafbranden van zijn woning. Een defectaan de laptop zou de brand hebbenveroorzaakt.
5
Nederlandse bellers zijn, invergelijking met een jaar geleden,30 procent meer gebruik gaan makenvan smartphones. Dit blijkt uit eenonderzoek dat is gedaan doorTelecompaper.
9
Dagelijks wachten de Nederlandseinternetters met zijn allen zo’n700.000 uur op het laden van tragesites. Daarmee is het probleem op dedigitale snelweg bijna twee keer zogroot als op de fysieke weg. Gemiddeldverdoen automobilisten 400.000 uur per
dag in de le, concludeert SpeedProfs
na analyse van de honderd meestbezochte sites in Nederland.
9 
IBM en het National Center forSupercomputing Applications
daan kalmeijer
É
én ding leren. Voor elk project waar ik aan meewerk isdat mijn doel. Dat klinkt misschien also ik de lat niet
bepaald hoog leg, maar ik vind het wel mooi. Elk project één les, éénlevenswijsheid of één trucje erbij. Als je het bij één les houdt, dan heb
 je daar volgens mij veel meer aan, dan wordt het veel specieker en
krachtiger. Ik probeer daar dan ook nog eens een mooie naam voor teverzinnen. Dan onthoud je hem beter.Het eerste project waar ik zo’n les bij leerde is alweer jaren geleden. Ikwas gevraagd om mee te helpen bij het destilleren van een standaard.Een J2EE-architectuurstandaard om precies te zijn. J2EE was toen netaan het opkomen en de organisatie waar ik voor werkte had net metveel moeite hun eerste succesvolle J2EE-systeem opgeleverd. Nu washet de bedoeling om al die opgedane J2EE-kennis om te zetten in eenechte architectuurstandaard, een beschrijving van hoe J2EE projectenvoortaan binnen die organisatie uitgevoerd zouden moeten worden.We waren er best tevreden mee - het resultaat was redelijk compact,toepasbaar en praktisch. Een prima architectuurdocument.Toen vroeg iemand wat de houdbaarheidsdatum van het documentwas. Daar hadden we nog niet over nagedacht. Wat is de halfwaarde-tijd van een architectuur?Onze opdrachtgever vond die houdbaarheidsdatum niet belangrijk.“Voor altijd”, daar ging hij voor. Ik dacht daar anders over. J2EE wastoen net twee jaar beschikbaar en in die twee jaar was het al tweekeer over de kop gegaan. Het nieuwste type javabean was nog nietbedacht of het was alweer achterhaald verklaard. “Zouden we ditproject een jaar geleden ook zo hebben kunnen doen?”, was de vraagwaar ik mee zat. Zo nee, is deze architectuur over één of twee jaar dannog wel zinvol? Daar kwam nog eens bij dat de meeste projecten vandeze organisatie al gauw een jaar in beslag namen. Tegen de tijd dateen project afgerond werd zou de dan beschikbare technologie heelanders zijn dan bij de start van datzelfde project. Mensen houden veellanger vast aan architecturen en andere standaarden dan goed voor zeis. De les die ik bij dat project leerde noemde ik “wantrouw standaar-den”. Ik gebruik hem nog dagelijks.
H
et is misschien een beetje raar voor een architect omstandaarden te wantrouwen. Dat is als een boer die
geen koeien vertrouwt of een kok die bang is voor messen. Er zijnmensen die beweren dat architecten niets anders doen dan standaar-den bedenken en afdwingen. Ik zie dat dus anders. Architectuur gaatover het nemen van belangrijke, vaak pijnlijke beslissingen. Bij diebeslissingen kunnen standaarden van pas komen - maar dat hoeft nietaltijd. In de eerste paar jaar na “wantrouw standaarden” was dehoudbaarheid van standaarden de belangrijkste reden voor datwantrouwen. Nu zie ik dat breder. Er zijn veel meer redenen om
standaarden te wantrouwen. Standaarden blokkeren per denitie
opportunistische oplossingen. Soms is dat wat je wilt bereiken(productielijnen, koekjesfabriek?), meestal is het dat niet (maatwerksoftware, integratie, ...). Standaarden hebben een waarde - onder-houdbaarheid, overdraagbaarheid, ... - maar ze hebben ook kosten.Die kosten willen we nog wel eens vergeten.
W
anneer een collega uitroept dat “het toch niet zokan zijn dat elk team dit op een andere manier
oplost!”, dan denk ik “waarom eigenlijk niet?”. We hebben het werkverdeeld over teams en die teams krijgen de verantwoordelijkheid omhun klus zo goed mogelijk te doen. Telkens wanneer je een standaard(een standaardproces, een technische standaard, een documentstan-daard, ...) afdwingt, dan verliest dat team een beetje verantwoorde-lijkheid en vrijheid. Met de verantwoordelijkheid en vrijheid verdwijntook een beetje motivatie en innovatiekracht. Is die standaard datwaard? Als die teams goede oplossingen bedenken, dan heb ik graagdat ze die delen en zo nieuwe standaarden laten ontstaan. Dat zijn destandaarden die ik eerder vertrouw.
column
“Wantrouwstandaarden”
Daan Kalmeijer is senior adviseur/docent bij DNV-CIBIT.
Wt s  fwtv  tt?
P
ro.dr.ir. Rik Maes velt zijnoordeel op milde toon, mettwinkelende ogen. Maar datmaakt de kritiek op de beroeps-groep niet minder scherp. En kri-tiek is nodig. Inormatiemanage-ment – Maes’ vakgebied – kan eenbelangrijke rol spelen bij de veran-deringen die op organisaties ako-men. Maar de praktijk behoet welverbetering als inormatiemanage-ment zijn potentie wil waarmaken,daar laat Maes geen misverstandover bestaan. “De manier waaropinormatiemanagement somswordt bedreven, lijkt op de situatiewaarin geneeskunde is verengd totverloskunde. We gooien inorma-tiesystemen de wereld in, en kijkdan maar wat ervan komt.”
Manco
Pro.dr.ir. Rik Maes is hoogleraarinormatie- en communicatiema-nagement aan de Faculteit Econo-mie en Bedrijskunde van de Uni-versiteit van Amsterdam. Maesheet naam gemaakt met wat te-genwoordig het Amsterdams ne-genvlak voor inormatiemanage-ment heet. Met dat model beoogdeMaes een verrijking van het ‘strate-gic alignment’-model dat eind ja-ren tachtig, begin jaren negentigvan de vorige eeuw aan populari-teit won. Dat model zou naar ana-logie met het negenvlak het viervlakvan Henderson en Venkatramangenoemd kunnen worden: het ana-lyseerde de samenhang tussenbusiness en ICT op strategisch enoperationeel niveau.Hét manco van die benaderingis de instrumentaliteit die in hetmodel van Henderson en Venka-traman is gelegd. O, zoals Maeshet in één van zijn publicaties ver-woordt: ‘Strategic alignmentdwingt om ICT als een aparte, vande rest losstaande actor te be-schouwen om deze hierna in lijn tebrengen met de organisatie.’ O beter, met een idee van de organi-satie. Want de ICT-wereld legt sterkde nadruk op vormgeving, waarbijimpliciet wordt uitgegaan van eengeïdealiseerde visie op organisa-ties. Het manco dat aan het modelvan Henderson en Venkatramankleet, heet dan ook wellicht eer-der te maken met de invulling diedaaraan vanuit ICT gegeven is, danmet de bedoelingen van de auteurszel.Tegenover dat idee zette Maeseen model dat tussen business entechnologie een aparte kolom on-derscheidt, die Maes Inormatie/communicatie doopte, en tussenstrategie (richten) en operations(verrichten) als aparte activiteit hetstructureren (inrichten) benoemt.“Als men het goed gebruikt is heteen ordeningsschema om de com-municatie tussen de businesskanten de technologiekant, en de inor-matiekant als die er al is, goed totstand te brengen. Waarbij je kuntgaan kijken waar de ontbrekendeelementen zitten, waar een organi-satie te weinig aan doet, welke visieverschillende betrokken partijenhebben. Het is een bescheiden mo-del. Het is goed om eens op diemanier naar je inormatievoorzie-ning te kijken, maar je moet er ookniet meer van maken dan erin zit.Het is bedoeld om een constructie gesprek op gang te brengen overde zaken die ertoe doen in een or-ganisatie.”
Ontzettend probleemgericht
Zo’n gesprek wordt niet vanzel constructie. De instrumentele vi-sie op de relatie tussen ICT en debusiness is hardnekkig, heet Maesde agelopen jaren gemerkt. Datheet veel te maken met de aardvan het beestje: “ICT is ontzettendprobleemgericht. Dat is op zichgeen slechte eigenschap. zo lang jeje beset dat je niet ieder probleemkunt oplossen, en dat niet voor alleproblemen maar één oplossing is.Dat is een kwalijke misvatting.”Echo’s van die misvatting lei-den tot interpretaties van zijn ne-genvlak waar Maes ronduit onge-lukkig mee is. “Als ik zie watsommige consultancybedrijven er-mee doen, die het ingewikkeld ma-ken door allerlei verjningen toe tevoegen … Je ziet ook interpretatieswaarbij de lagen aangeduid wor-den als strategisch, tactisch en ope-rationeel – waarbij je voorbijgaataan de undamentele rol die het in-richten van je organisatie (de mid-delste rij) moet spelen. O interpre-taties waarbij de middelste laagingevuld wordt als systeemontwik-keling, en de onderste als beheer.Dergelijke interpretaties doen nietalleen abreuk aan de eenvoud vanhet model, ze bergen ook het ge-vaar in zich dat je het model alsgesloten systeem gaat zien. Zo inde trant van ‘Als ik het intern in deorganisatie zo voor elkaar heb, ishet klaar’. Terwijl het ook in de re-latie tot de buitenwereld geregeldmoet worden.”“Die interpretaties halen bo-vendien de aandacht weg van watik ‘de aandachtsgebieden onder destreep’ noem. Boven de streep re-gelen we van alles: structuren aan-brengen, processen beschrijven,noem maar op. Maar onder destreep heb je het over samenwer-king, de bereidheid tot samenwer-ken, loyaliteit, inormatie-uitwisse-ling, culturele actoren, deleeractoren … We zitten heel sterkop structurering, architectuur endergelijk, maar mijn ervaring isdat hoe serieuzer je dat neemt, hoeeerder dat gaat knellen. Organisa-ties leven vaak in het valse idee datze beter gaan samenwerken als zede structuur aanpassen. Als we hetstructurele inormatiehuis maarbeter optuigen, gaat het vanzel be-ter. Maar zo werkt het natuurlijkniet.”
Onbeheersbaarheid
Die van maakbaarheid doordrenk-te visie op de inormatiemanage-mentdiscipline – Maes zou die ove-rigens liever ICT-managementnoemen – wordt steeds mindervruchtbaar voor het bestieren vande inormatiehuishouding van be-drijven, meent Maes. Dat heetdeels te maken met de oncontro-leerbare groei van data en bronnenvan data. “We gaan nog steeds uitvan het idee van ‘control’: inorma-tie is iets dat je moet beheersen.Maar dat kan helemaal niet meer,tegenwoordig. Als eenmaal ietsover jou bekend is geworden viainternet, blijt het bekend. Je kunter helemaal geen controle o be-heersing op uitoeenen. Met ande-re woorden: je kunt inormatiemaar beter te vriend houden.”Daar komt volgens Maes bijdat de mogelijkheden die internetbiedt, de rol tussen organisaties inde samenleving ingrijpend veran-dert. “Dat dwingt je undamenteelna te denken over wat een organi-satie is en hoe die zich verhoudt totde wereld. We komen van een we-reldvisie waarin de organisatie heelcentraal stond, en je bij wijze vanspreken blij mocht zijn dat je daarklant was. Die visie wordt verdron-gen door een wereld waarin men-sen heel veel onderling doen, endaar a en toe een organisatie bijnodig hebben. De bekendste huis-arts van Amerika is ‘patientslike-me’. Dat is een website waar pa-tiënten onderling over hunaandoeningen communiceren,daar zit geen huisarts bij. Maar diesite is wel uitgeroepen tot de bestehuisarts van Amerika. Dat bete-kent nogal wat. Dat betekent datdie buitenwereld veel meer overjou weet dan je over jezel weet.Dat betekent dat je als organisatieblij mag zijn als ze je nog eens no-dig hebben. Inormatie wordt debloedsomloop van de maatschap-pij, dat is een heel andere wereld.
“We schieten tekort quamaatschappelijke zicht-baarheid. MaartenHillenaar, de rijks-CIOvan Nederland, zie jebijvoorbeeld nooit optelevisie uitleg gevenals er bij de overheidiets aan de hand is datinormatiegerelateerdis. Terwijl daar somstoch alle reden toe is,zoals bijvoorbeeldonlangs bij het incidentmet DigiNotar.”
Ten strijde tegen de illusievan maakbaarheid
Prof.dr.ir. Rik Maes: “We gaan nog steeds uit van het idee van ‘control’: informatie is iets dat je moet beheersen. Maar dat kanhelemaal niet meer, tegenwoordig.”.
foto
:
ruud
 
 jonkers
‘j t t  b ss, t  b t éé ss
Pro.dr.ir. Rik Maes’ naam is onlosma-kelijk verbonden met het Amsterdamsnegenvlak voor inormatiemanage-ment. Dat model was een reactie ophet Strategic Alignment-model van J.C.Henderson en N. Venkatraman. Invereenvoudigde vorm zag hun modeler uit als
fguur 1.
Dat model werd door Henderson &Venkatraman voorgesteld alsraamwerk voor analyse en onderlingevergelijking van de doelstellingen enactiviteiten van de IT-adeling met dievan het bedrij, met als doel om tekomen toe een betere astemmingtussen beide. Het kreeg, ook al in deuitwerking van Henderson & Venka-traman zel, sterk instrumentalistischetrekjes, also het goed defniëren vandoelstellingen en bijbehorendestructuren en inormatiesystemen enhet vervolgens doortrekken daarvannaar de ‘andere hokjes’ voldoende zouzijn om een goed ‘uitgelijnde’organisatie te bewerkstelligen.Pro. Maes deelt dat geloo niet: hijstelde tegenover het ‘viervlak’ vanHenderson & Venkatraman eendenkmodel waarin de nadruk niet ligtop plannen en structuren, maar juistop de interactie tussen de mensen diedie plannen en structuren invulling eninhoud moeten geven
(fguur 2).
‘Dit raamwerk stelt ons in staat om deverschillende vraagstukken vaninormatiemanagement in hunonderling verband te positioneren; hetis een integrerend raamwerk’, steltMaes op zijn website (www.rikmaes.nl) ‘Inormatiemanagement wordtgedefnieerd als het gebalanceerdmanagen van de (relaties tussen de)verschillende componenten die in hetraamwerk worden agebeeld. Vooralde middelste kolom (de technologie-onahankelijke beschouwing vaninormatie- en communicatieproces-sen) wordt in veel organisatiesverwaarloosd; ze benadrukt dat hetgenereren, verwerven, verwerken,opslaan, distribueren en vooral ookgebruiken van inormatie een centraleplaats in het organisatorische denkendient in te nemen.’Het is niet meer dan een denkmodel,waarschuwt Maes. Men moetoppassen zich niet te verliezen inbeschouwingen over o invullingen àla Henderson en Venkatraman van devakjes in het model. “Uiteindelijk doe je het allemaal alleen maar omlinksonder – bij het uitvoeren van jebedrijsprocessen – beter te presteren.Eigenlijk zou dat vakje een stuk grotergetekend moeten worden in hetplaatje”, zegt Maes.
  amerdm neenvk voor nformemnemen 
Figuur 1
         E       x         t        e        r        n        a           l         I        n         t        e        r        n        a           l
 
Business Information technolgy
Business stategyIT strategyOrganizational infrastructure& processesIS infrastructure& processes
AUTOMATIONLINKAGEFUNCTIONAL INTEGRATIONSTRATEGIC FIT
Figuur 2
BUSINESSSTRATEGIE(richten)INFORMATIE/COMMUNICATIETECHNOLOGYSTRUCTUUR(inrichten)UITVOERING(verrichten)
Lees verder op pagina 14
Rik Maes studeerde en promoveerde aande Katholieke Universiteit Leuven. Hij issinds 1981 hoogleraar informatie- encommunicatiemanagement aan deFaculteit Economie en Bedrijfskunde vande Universiteit van Amsterdam.Prof. Maes is initiatiefnemer en program-maleider van het Executive Master inInformation Management programma(www.ienm.nl) van de Universiteit vanAmsterdam, een topopleiding gericht opde vorming van strategische gesprekspart-ners en ‘thought leaders’ in informatie-management. Deze opleiding bestaatinmiddels 25 jaar.
Prof.dr.ir. Rik Maes

Activity (2)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->