Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more ➡
Download
Standard view
Full view
of .
Add note
Save to My Library
Sync to mobile
Look up keyword or section
Like this
13Activity
×
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
çimento

çimento

Ratings:

4.88

(8)
|Views: 11,695|Likes:
Published by teknokolik

More info:

Published by: teknokolik on Oct 28, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, DOC, TXT or read online from Scribd
See More
See less

11/07/2012

pdf

text

original

 
BÖLÜM 1. GENEL BİLGİLER 1. 1. Çimentonun Tanımı ve Tarihçesi
Çimento, başlıca silisyum, kalsiyum, alüminyum ve demir oksitleri erenhammaddelerin sinterleşme derecelerine kadar pişirilmesi ile elde edilen yarı mamulmadde olan klinkerin, tek veya daha fazla katmaddesi katılarak öğütülmesi ileüretilen hidrolik bağlayıcı maddelere denir.Genel anlamda ise havada ve suda sertleşen bağlayıcı özellikte maddelerdir.Sertleştikten sonra suya karşı dayanıklı olup, esas kısmı silisyum, kalsiyum, alüminyumve demir oksitlerin bileşiklerinden meydana gelerek dayanım ve hacim sabitliği bakımından belirtilmiş normlara uygun değerlerdedir.Kelime olarak ise çimentonun Türkçe’ye İtalyanca’daki bağlamak veya bağ anlamınagelen “çimento” kelimesinden geldiği tahmin edilmektedir.Çeşitli agregaları birbirine bağlayarak belirli bir süre sonunda masif bir kütle oluşturanmalzemelere bağlayıcı malzeme denir. Bağlayıcıların biçimlendirilmesini sağlayan süreiçinde kimyasal reaksiyon sonunda yeni bir bileşim meydana gelerek çözücü maddeninortamdan ayrılması veya sıcaklık değişimi ile faz değiştirilmesi sonucunda bir kitleoluşur. Su ile karıştırıldıklarında havada veya su altında sertleşebilen ve sertleştiktensonra suda çözünmeyen bağlayıcı maddelere de hidrolik bağlayıcı denir. Çimento, kireçve alçı birer hidrolik bağlayıcıdır. %65-85 CaCO
3
(kalker) içeren killi kalkerlerinsinterleşme derecesinin altında pişirilerek söndürülüp ince öğütülmesi ile elde edilenhidrolik kireçler (su kireçleri) alçı ve kirece re daha çok hidrolik bağlayıcıözelliktedir. Eskiden su ile temasta olmayan yerlerde harç, genellikle kum, su ve kireçkarıştırılarak su teması olan yerlerde ise kireç harcı dayanıklı olmadığından kireçharcına doğal puzolanlar (puzolanik topraklar santorin toprağı, thera toprağı, tras vs.)gibi hidrolik aktiviteli maddeler katılarak veya kireç kullanılarak yapılırdı. Çimentolar üretim esnasında kullanılan hammaddelerin bileşim, nitelik ve uygulanan teknoloji ile pişme durumları ve katkı maddelerine göre kendilerine has özellikleri olan çeşitligruplara ayrılırlar. Bunların büyük bir kısmı özel belirli amaçlar için üretilmektedirler ve Portland çimentosuna kıyasla üretimleri çok azdır.Klinker kimyasal bakımdan; Trikalsiyum silikat (Alit) kısaca C
3
S, dikalsiyum silikat(Belit) kısaca C
2
S, trikalsiyum alüminat kısaca C
3
A ve tetra kalsiyum alüminoferritkısaca C
3
AF’den ibarettir. Bu bileşenlerden her biri çimentoya özel nitelikler verdiğigibi klinker içerisinde miktarları da çimentonun cins ve tipini oluşturur.1776 yılında, İngiltere’de, parlamento tarafından, Cornwall sahiline yakın olanEddystone deniz fenerinin tekrar inşasıyla görevlendirilen bir İngiliz mühendisi olanJohn Smeaton bir çok fırtınaya dayanmaya gereken bir yapı için bir miktar kireç ve puzolanik malzeme ile deneysel çalışmalar yaptı. Her iki maddeyi tuzlu su içindedeneyen Smeaton’un en önemli buluşu, yumuşak, saf olmayan kalker ve killimateryallerden oluşan iyi kaliteli hidrolik çimento idi. Smeaton’dan 40 yıl sonraİngiltere’de Joseph Parker kaliteli hidrolik çimento elde etmede kullanılacak kalker modülleri veya “Septeria”yı keşfetti.
1
 
1802 yılı Fransa’da çimento sanayiinin başlangıcı olarak bilinir. Septeriayı oluşturankalker modüllerinden çimento yapıldı. 1810 yılında İngiltere Sontwick’te Edgar Dobbskalker ve kilden bir çimento imal etti. 1813 yılında Fransa’da Vicat adlı bir araştırmacı, buna paralel olarak 1882 lında İngiltere’de James Frost kalker ve kil dışındakimateryallerden çimento imal ettiler. Bu arada Le Chatelier, G. A. Rankin ve F. E.Wright gibi araştırmacıların katkıları da büyük olmuştur.Daha sonraki ilerlemeler doğal çimentoyu doğurdu. 1850 yılında David O. Saylor Pennsylvania’da Coplay yakınlarında yakıldığı zaman çimentonun materyalini oluşturançimento kayacını keşfetti. Doğal çimentonun kompozisyonu taş ocağından çıkankayaçların kompozisyona bağlıydı. Kayaçlar eski kireç ocaklarında yakıldığı gibiocakta da ocakta da yakılır ve daha sonar da nihai ürün elde edilir. Bu doğal çimentoABD ve diğer bazı ülkelerde yapılmaktadır. Doğal çimento Portland çimentosundazayıf fakat hidrolik kireçten daha dayanıklıdır.Çimentonun tarih erisindeki gelişim recinde en önemli nokta ise portlandçimentosunun bulunması ve kullanılmaya başlanmasıdır. Bir İngiliz inşaatçısı olanJoseph Aspdin’e portland çimentosunun bulucusu olarak bakılmaktadır. J. Aspdin’in belirttiği çimento tipi o zamana kadar yapılan çimentoların hepsinden daha kaliteliolmakla birlikte, bugünkü portland çimentoları ile kıyaslanabilecek durumda değildi.Portland çimentosunun imalatı ile ilgili ilk çalışmalar İngiltere’de Swanscombe’da 1825yılında başlamıştır. İlk portland çimentosu fabrikası ise İngiltere dışında 1865 yılındaBelçika ve Almanya’da kurulmuştur. Portland çimentosunun ilk gerçek imalatı ise 1871yılında ABD’de David O. Saylor tarafından yapılmıştır. Saylor en iyi ürünü yüksek bir sıcaklıkta kayacı klinker şekline dönüştürmekle elde etmiştir.Çimentonun gelişmesini anlatırken ABD’deki ilk çimento fabrikalarından da bahsetmek gerekir. Eagle Cement Co. Diye bilinen bir şirket Michigan’da Kalamazoo yakınlarında1872 yılında bir çimento fabrikası kurmuştur. Bu şirket 1882 yılında, çimentonunvarilini 4 $’dan satmasına rağmen maliyetinin yüksek olması nedeniyle kapanmıştır.1875 yılında Pennsylvania’da Wampum’da, kalker ve kilden çimento yapan küçük bir fabrikaya çalışmaya başlamış, 1877 yılında Indiana’da Thomas Miller marn ve kildenoluşan hammadde ile çimento imal eden bir fabrikayı faaliyete sokmuştur. ABD’de1881 yılından önce 6 çimento fabrikası üretime geçmiş olup bunlardan yalnız ikisi başarılı olmuştur. 1890 yıllarında ise ABD’de 17 fabrika, 1953 yılında 156 fabrikaüretim yapmıştır. 1980 yılında ise, 160 milyon ton/yıl üretim kapasitesine ulaşılmıştır.Çimentonun gelişmesi ve ekonomik öneminin artması portland çimentosunun ve betonun en önemli ve temel inşaat malzemesi olarak bilinmesinden sonra anlaşılarak hızlanmıştır. Betonun yerini alabilecek nitelikte kolay ve ucuz kullanımlı malzemehenüz bulunamamıştır. Görünen o ki daha uzun yıllar çimentonun önemi devamedecektir. [1]
2
 
1. 2. Sektörün Tanımı ve Sınıflandırılması
Su ile tepkimesinde sertleşerek etrafındaki maddeleri birbirine yapıştırma özelliğinesahip malzemelere "Hidrolik Bağlayıcı" adı verilmektedir. Çimento; hava ile sudasertleşen ve sertleştikten sonrada suda çözünmeyen hidrolik bağlayıcı bir maddedir.Çimento uluslararası standart sanayi tasnifinde (ISIC) 309 ana grup ve 3692 kodnumarası ile sanayide kullanılan esas kimyasal maddeler grubunda yeralmaktadır Çimento sektörü; başlıca Silisyum (Si), Alüminyum (Al), Kalsiyum (Ca) veDemiroksitler (Fe
2
O
3
) içeren hammaddelerin, teknolojik yöntemlerle sinterleşmederecesine kadar pişirilmesi ile elde edilen yarı mamul madde klinkerin tek veya dahafazla katkı maddesi ile ögütülmesi yoluyla üretilen hidrolik bağlayıcıları içeren bir sektördür.Çimento sektörü kapsamına giren ürünlerin tanım ve sınıflamaları aşağıda verilmiştir.
1. 2. 1. Portland Çimentosu ve Katkılı Portland Çimentosu (TS 19)
 Portland çimento klinkerinin alçıtaşı ile % 10'a kadar herhangi bir doğal yada yapay puzolanik madde ile birlikte öğütülmesi sonucu elde edilen bir hidrolik bağlayıcıdır.
1. 2. 2. Yüksek Fırın Cüruf Çimentoları (TS 20)
Ani soğutma ile granüle haline getirilmiş bazik yüksek fırın cürufuyla portland çimentoklinkeri ve alçıtaşının belirli oranlarda karıştırılarak öğütülmesi sonucu elde edilenhidrolik bağlayıcıdır.
1. 2. 3. Tras Çimentosu (TS 26)
Ağırlıkça %20 – 40 kısım kurutulup öğütülmüş tras ve portland çimento klinkerinin bir miktar alçıtaşı ile birlikte öğütülmesinden oluşan hidrolik bağlayıcıdır.
1. 2. 4. Beyaz Portland Çimento (TS 21)
Kireçtaşı ile pişirildiğinde beyaz olan kaolen yada profillit ile bir miktar alçıtaşının birlikte öğütülmesi sonucu oluşan hidrolik bağlayıcıdır.
3

Activity (13)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 hundred reads
1 thousand reads
Haluk Tuncer liked this
delgado6044 liked this
purkixxl liked this
Meryem İlbars liked this
Meryem İlbars liked this
Denizhan Kilinc liked this
Denizhan Kilinc liked this
Denizhan Kilinc liked this

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->