Welcome to Scribd. Sign in or start your free trial to enjoy unlimited e-books, audiobooks & documents.Find out more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword or section
Like this
6Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
globalizmii ri

globalizmii ri

Ratings: (0)|Views: 2,303|Likes:
Published by Gzim Gashi

More info:

Published by: Gzim Gashi on Dec 15, 2011
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

01/11/2013

pdf

text

original

 
GLOBALIZMI NË DITËT E SOTME
Fillimi i mijëvjeçarit ka vënë në dukje para nesh shumë sfida, probleme dhe çështje,ndikimi i të cilave duket sikur për nga natyra del jashtë dimensionit të mjedisit që duketse i shkakton duke marrë një pamje globale. Nder keto sfida mund të përmendim:globalizimin e ekonomisë, rritjen e pabarazisë ekonomike ndërmjet vendeve të ndryshme, pabarazitë në shpërndarjen dhe shfrytezimin e burimeve të informacionit dheteknologjisë, rritjen e kontrollit të qeverive në jetën e njerëzve, rritjen e konsumit,konfliktet kombëtare dhe rajonale për arsye fetare, etnike, ideologjike e racore, rënien eefektshmërisë politike etj. Zgjidhja e të tilla problemeve nuk mund të bëhet vetëm nënivel kombëtar ose lokal por zgjidhje të tilla mund të vijnë si rrjedhojë e mendimit,veprimit dhe bashkërendimit të të gjithë qytetarëve në bashkësi, qytet apo dhe në rajoninku ata jetojnë.Ekzistojnë disa prirje globale që ndikojnë në jetën e qytetarëve të cilat mund të grupohennë katër drejtime kryesore:1. Ekonomia globale2. Teknologjia dhe komunikimi3. Popullsia dhe mjedisi4. Lëvizja globaleEKONOMIA GLOBALEGlobalizimi i ekonomisë është një realitet I padiskutueshëm. Në këtë drejtim detyrakryesore e qeverive të ëëdo kombi do të jetë të përballojë trysninë që çon në nënështrimine ekonomisë kombëtare në atë botërore. Sot jetojmë në një periudhë që do të ëëoj ndryshimin e ekonomisë dhe politikës në vitet e ardhshme. Nuk do të ketë më prodhimetë cilat do të mbajnë vulën e vendit në të cilin ato prodhohen, nuk do të ketë më korporataose industri kombëtare, ekonomia kombëtare nuk do të ekzistojë ose të paktën jo në përmasat dhe në kuptimin që ajo shihet sot. Megjithatë edhe sot shumë produkte mbajnëvulën C. E (Komuniteti Europian ).Kufijtë kombëtarë do të humbasin vlerën e tyre në kuptimin ekonomik, gjeografik kursenjerezit do të jenë të vetmit që do të mbeten brenda kufijve të cilët do të priren më teper kah interesave të tyre duke u larguar kështu nga besnikëria kombëtare.Krijimi i ekonomisë globale mund të sjelli më shumë pasuri për të aftët dhe varfëri dheshkatërrim për të paaftët, kjo do të sillte uljen e nivelit të jetesës në botë.TEKNOLOGJIA DHE KOMUNIKIMIZhvillimi i shpejt në fushën e teknologjisë solli dhe zhvillim në mjetet e komunikimit icili është një nga komoditetet më të mëdha në ditët e sotme. Ai është njëkohësisht pasuri,rrezik dhe pushtet, është vlera kryesore në ekonomi e cila ëëon në një shpërhapje edhe mëtë madhe të ekonomisë dhe vlerave që ajo ka. Në ditët tona pasuria më e madhe nënkupton gjithnjë e më shumë të drejtën për zotërimine informacionit. Diferencimi global që ekziston sot midis atyre që zotërojnë mundësinëtë shfrytëzojnë informacionin dhe atyre që nuk e kanë këtë mundësi po bëhet gjithmonë e
 
më i madh. Çështja e së drejtës së informacionit do të çoj në rritjen e të mirave dhe pasurive materiale.POPULLSIA DHE MJEDISIMe rritjen e numrit të popullsis së globit, çdo ditë janë rritur presionet ndaj mjedisit.Problemet me të cilat përballet mjedisi si rrjedhoj e rritjes së shpejtë të popullsisë janë: prishja dhe shkretimi i tokave të punueshme, zvogelimi i burimeve ujore, ndotja globale,erozioni, shkatërrimi i pyjeve, humbja e biodiversitetit, reduktimi i ozonit etj. Zhvillimidhe zhvendosjet e popullsisë do të ndikojnë duke pasur një efekt të pallogaritshëm nëstandartin botëror, në mjedis dhe në sjelljen e njerëzve ndaj njëri-tjetrit.Rritja më e madhe e popullsisë në vitet në vazhdim do të vijë kryesisht nga vendet e paindustrializuara gjë, që do të çoj dhe në rritjen e presionit që ushtron migrimi i popullsisë. Popullsia e këtyre zonave do të priret të levizë drejt zonave të pasura për të përballuar jetesën. Mund të themi se vetëm me zhdukjen e varfërisë së skajshme, përmirësimit të shëndetësisë, arsimit, të ngritjes së statusit të grave atëherë do të mund të pretendojmë për uljen e rritmit të shtimit të popullsisë dhe si rrjedhojë dhe lëvizjes së saj.LËVIZJA GLOBALEGjatë këtij shekulli u rrit pa masë numri i njerëzve të cilët lëvizin nga një vend në tjetrinduke ndryshuar perberjen etnike të çdo vendi. Kjo dukuri i detyron dhe shton përpjekjet egrupeve për ruajtjen e identitetit të tyre duke sfiduar politikat e ndryshme të vendeve nëtë cilat vendosen nëpërmjet ndryshimeve kulturore. Në pamje të parë duket sikur procesi iglobalizimit do të ëëoj në uljen e përpjekjeve të njerëzve për ruajtjen e identitetit të tyre tëndryshëm nga ai i të tjerëve, por duket sikur globalizimi u ofron më shumë mundësiminoriteteve për ruajtjen e identitetit të tyre dhe jetës në grup. Ai ka bërë që shtetihomogjen nga pikëpamja kulturore dhe në të njëjtën kohë ka detyruar që çdo vend të jetëmeë i hapur dhe më i prirur ndaj pluralizmit dhe diversitetit kulturor.Për shkak të këtyre arsyeve ndaj globalizimit shtrohen dhe një sërë kritikash duke vënë nëdyshim thelbin dhe shkallën e ndikimit të tij në përgjithësi dhe në çdo vend në veçanti.Ku mund të përmendim:•Globalizimi është pjese e kapitalizmit ose imperializmit botëror dhe si i tillë mbart dhe pasojat e tij.•Globalizimi ka pasoja të ndryshme, shpesh të padrejta pasi prodhon fitues dhe tëhumbur, keta të fundit kryesisht në radhët e të varfërve.•Globalizmi fsheh përgjegjshmërinë dhe transparencën pasi veshtireson identifikimin eatyre që janë përgjegjës për dukuri që ndikojnë në mbarë botën.•Globalizmi në shumë raste rrit kontradiktat madje në një pjesë të mirë të rasteve nxit procesin e kundërt - antiglogalizimin. Megjithatë, pavarësisht nga ndikimet e rrjedhojat kontradiktore të procesit të globalizmitmendoj se ky proces është një realitet global që modelon dhe do të modelojë botën nëshekullin e ri.
 
TIPARET E QYTETARIT TË SOTËM GLOBAL
 Termi qytetar ka pësuar ndryshime në përmbajtjen e tij në kohë dhe në hapësirë,ndryshime këto që e përgatisin qytetarin të veproj në një mjedis shumë përmasor.Qytetarët global ndryshojnë nga njerëzit e zakonshëm në një sërë faktorëshndër të cilët mund të theksojmë:1.ndjenja e identitetit2.shkalla e gëzimit të të drejtave3.shkalla e përmbushjes së detyrimeve që burojnë nga të drejtat4.shkalla e interesit dhe e përfshirjes në ëë ështjet shoqerore5.shkalla e pranimit të vlerave shoqërore bazë.PROBLEMET GLOBALEGlobalizmi na prek të gjithve në mënyrë të drejtpërdrejtë. Përveëë përfitimeve që sjelldukuria e globalizimit nuk mund të lëmë pa përmendur dhe problemet e shkaktuara ngakjo dukuri. Probleme të tilla të shkaktuara nga globalizmi hasen në shumë fusha si: nëekonomi, mjedis, papunësi, tranzicion, emigracion, trafikimin e qënieve njerëzore,drogën, krimin e organizuar etj.Disa prej shqetesimeve mjedisore globale jane: o Ndotja e burimeve natyrore ( uji, ajri, toka )o Shiu acido Efekti greenhouseo Dëmtimi i shtresës së ozonit, hollimi i sajo Industria nukleareo Telefonia celulare ( rrezatimi ne radiofrekuence )Papunësia është një tjetër problem global.I papunë quhet ai individ që ka moshë ligjore për punë, që shkon në zyren e punësimit dhe është në kerkim të një punë. Me zhvillimin eglobalizimit rënia e nivelit të punësimit vihet re si në sektorin publik dhe në atë privat.Papunësia vjen si pasojë e zhvillimit teknologjik si dhe si pasojë e kompjuterizimit dhemekanizimit të shumë sektorëve. Vihet re se korporatat janë të priura për arsye tregëtaredhe përfitimi që të punësojnë njerëz të arsimuar dhe të specializuar në filialet e tyre nëvendet në të cilat ato ushtrojnë aktivitetin. Ky fenomen bën që numri i të punësuarve nëto të mos përfshijë atë shtresë të shoqërisë që e ka të domosdoshme një pagë duke mosndikuar në rehabilitimin e vendeve të botës së tretë.Emigracioni është një tjetër dukuri problematike e cila i bashkangjitet dukuris sëglobalizimit. Njerëz të moshave të ndryshme, por më së shumti mosha vitale dhe e aftë per punë 18-50 vjec, emigron nga vendet e varfra drejt vendeve të pasura, kryesisht atyre perendimore. Emigracioni ndikon pozitivisht në vendet pritëse të emigrantëve pasi rritkrahun e punës por gjithashtu rrit problemet që vijnë nga moslegalizimi i tyre.Emigracioni sjell edhe pasoja sociale si: ndarjen e familjeve, rreziqet e jetesës ilegale,

Activity (6)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads
Ibo H. Berisha liked this
Natyra Kasumaj liked this
Leona Bardhaj liked this
Faton Kaleshi liked this

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->