Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
peryodiko.pdf

peryodiko.pdf

Ratings:

4.5

(2)
|Views: 1,090 |Likes:
Published by nico

More info:

Published by: nico on Oct 30, 2008
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/09/2014

pdf

text

original

 
Ang Peryodiko
Lafayette, magbubukasmuli ngayong buwan
Mula US hanggang RP:Krisis sa balikat ng bayan
 
Muling
 
ma-bbkas a kotrob-ersya a lafayettePhppes ic. ayobwa at sasabaaa to  $50 m-yo para mawasa dawa mat a trahedyaa smra sa maakbaha  sa  Rap-rap at ma katbato.
Ao ka Dato D.Moammad Ajib Aua,diecto g MalasiaSmeltig Cop. Bead(MSC) a kumokotolsa 30% g Lafaette, aaaw a ilag magka-oo g mga di magaga-dag isidete sa Lafa-ette. Idiagdag pa ia asisiguadui daw ila aag kailag opeaso aaaao sa tamag ista-dad at poseso.Tiataget g Lafa-
Tao 1 Blg 1 Oktube 2008 P50.00
10,000 toelada g ta-so, 50,000 o g gito,600,000 o g pilak at14,000 toelada g ic.Dagdag pa i Aua a gusto ilag paabai pa ag limag taog ko-tata g miaa at balak ilag gawi itogmodelo g mga “polme-tallic mies”. Plao iggawi ag Lafaette aisag multi-bilo dola a kumpaa at piag-aa-ala a ila ag pagpapal-awak pa g kai-kailagopeaso saSuda sa p. 2 
KAHiT pasa Koreso  uS a$700 Byo pyasapara sa abasakahate ma bakoat sttsyo pamp-asya sa uS, awaaa ma eksperto saekoomya a matata-a a padadakrss pa-ekoomya.
 Isialba, pasamatala,“aligi g kapitalismo.”Peo piagagambaagmagduusa – sa kagat at pagmatagala – ag mgamamamaa idi lamagg US kudi g mudo,kabilag g Pilipias.Piui i Pag. A-oo ag bailout o Eme-gec Ecoomic Stabi-liatio Act of 2008 a piimaa i US Pes.Geoge W. Bus oogOktube 3. Aia’ uagakbag ito sa “maabagdaa” patugo sa pago-malisa g mga mekadog piasial. Iudok iaag mga mamamaa a“maatili sa ladas” a- bag iaasikaso g ka-ag admiistasoSuda sa p. 2
233 Rizal ST. • Legazpi City 4500
In front of Magallanes Gamers Association
QUALITY • ECONOMY • C.A.E
C.A.E. Ofce
233 Rizal ST. • Legazpi City 4500
(052)
445-5667
COMPUTERS
547 Nudo ST. Daraga, Albay 4501
(052)
234-0785
DIRECTLY FROM SUPPLIERSwww.cae/icienam.com
nilalama
OPInyOn -
Ag Dapat aMaagot sa Kisis p. 3
BALITA -
Bagaa saSimbaag Katoliko : Pulitika sa pamamastol p. 5
ShOWBIz -
Cist, aabu-li i nadia sa kote, kait saa,kait kaila p. 4
ISPOrTS -
Gee o blue,saa ka? p. 8
A brds-eye vew  sa ar sa lafayette Phppes ic. sa Rap-rap
i nico P. Aboledai regie rejao
 
2
Oktube 2008
 
BAliTA
 
Ang Peryodiko
mula p. 1malalapit a luga a sa-kop g kailag lisesa.Ibebeta ag mga ma-mimia sa Tsia, Japa,Koea at iba pa.noog Pebeo i-tog tao a asuspideag opeaso sa rapu-apu g malubog sa utagsa Lafaette matapos atumigil g opeasooog nobembe 2005dail sa dalawag spill.Umabot sa $270milo ag utag ito saibag kumpaa, sama-talag umabot sa 65.5milo Austalia Dol-las ag paloob a utagito. noog Pebeo 2007, piaaga a muli itogmagbukas g gobeomatapos daw sumuodag kumpaa sa mga batas pagkalikasa.Ag Lafaettegao a biubuo gMalasia Smeltig ama awak g 30%, sa-matalag ag Pilco aesulta g joit vetueg LG Iteatioal Cop.(60%) at Koea resoucesCop. (40%) ag ma aig 70% ito.Samatala, muligagpaaag g pagtutolag Save rapu-rapu Alli-ace iggil dito.
Lafayettemagbubukas...
Mula US hanggang RP...
ag mga akbag paa mapagala-gaa ag ekoomia g basa.Peo idi agigig mata- pat ag admiistasog Aoo samga epekto sa mga mamamaag tiataguiag “piakamatidigkisis g sistemag kapitalismo” saloob g 80 tao. Ag iilatag digmga plao g kaag pagkat pag-ekoomia a idi bataagmga epomag pag-ekoomi-a, kudi “mala-Bus” a mgasolusog ikalulugi g mga mama-maa paa sa gaasia g mgadati ag akikiabag sa sistema. nawala ‘a paag bula’Positibo si Sek. Magaito Tevesg DoF (Depatmet of Fiace)a makatutulog ag bailout paamaiwasa ag padaigdigag ese-so a piagagambaa mag-ig g IMF (Iteatioal Mo-eta Fud). Ao sa IMF, ma 25 posietog tsasa a bumaba satatlog posieto ag tatos g paglago (gowt ate) g padaig-digag ekoomia sa 2008 at 2009o katumbas g eseso.Gaupama, ao kaPaul Quitos, ekoomista at execu-tive diecto g Eile (EcumeicalIstitute fo Labo Educatio adreseac), pumasok ma sa pa-daigdigag eseso o idi, tiak ag “pagbagal g poduksio, paglaki g disempleo, pagtumalg pamilia, at pagtidi g kai-apa g mga mamamaa.”Dulot ag pagkabagkaoteg tatlo sa limag piakamalakig bagko sa pamumuua – Bea Steas, Lema Botes, at Me-ill Lc – g pagputok g atipi-sal a bula sa eal estate.. Paalumobo ag alaga g pag-aaig pampiasia g US at makapag-eggaog pag-kosumo,ag-alok ag mala-lakig bagkog US gmababagiteessa mga pautag sa pabaa.Ieg-gaog magutag magig agmaliliit lamag ag kita bata sa pialobog alaga g isiaglagmga baa ila (tiatawag a sub- pime motgages). Peo akapakoama ag saod kaa’t abigogmakapagbaad ag kaamiasimula oog 2006.Uti-utig alugi ag mga bagko at istitusog pampi-asia di lamag sa US kudi sa buog daigdig a sumugal sa di-kotoladog ispekulaso. noogSetembe 30, agaap sa 30 basaag piakamataik a pagbagsak g stock maket sa kasasaa.Sa tatia g IMF, aabot sa US$945-B ag alaga g pagkalugiat pagbagsak g alaga g mga pag-aai sa US (asset wite-dows).Sa iba pag pagtatia, ao kaQuitos, maaaig umabot sa $30Tilo ag kabuuag alagag“mawawala ag paag bula” sa buog daig-dig dail saumaig akisis.MalawakagtaggalaPagaabagoog ua i nesto Espe-illa, deputgoveo gBagko Setalg Pilipias, di-gaaog apektadosa kisis ag lokal a mekadog piasial. Umao’ isag posi-eto lamag g buog sistema g pagbabagko sa Pilipias ag US$386 Milo a exposue sa Le-ma Botes g pitog bagkoat kaa g mga itog tumidig sasailig mga paa.
Perosapressbriengsa
Malakaag kamakaila, siabii Sek. ralp recto g natioalEcoomic Developmet Auto-it a magigig mas matumalMalakaag kamakaila, siabii Sek. ralp recto g natioalEcoomic Developmet Auto-it a magigig mas matumalkasa iaasaa ag buog takbog ekoomia. Mula sa gowttaget sa GDP a 5.5 aggag 6.4 posieto gaog tao, agig4.4 aggag 4.9 posieto a la-mag. Ibig sabii, mas malalim atmalawak ag mga epekto sa lokala ekoomia g padaigdigagkisis pampiasia kasa aisamii g admiistasog Aoo.noog Agosto 2007 aguag pumutok ag kisis sa sub- pime g US, awala ag P2-T aalaga-sa-papel g sapi sa Pilip- pie Stock Excage, ao kaQuitos. Siabi i iag bumabaag 12.3 posieto ag lakas g piso laba sa dola gaog taoat posibleg sumadsad muli sa P50kada dola.higit pa sa egatibogepekto sa stock excage at ex-cage ate ag iaasaag pagtu-mal sa pagpasok sa basa g dau-ag kapital at pagliit g mekado paa sa iiluluwas a mga poduktoat sebiso sa US. Paliwaag iQuitos, “piakamalalag maaa- pektua g kisis ag mga ba-sag atasado [gaa g Pilipias]a maigpit a akatali sa eokolo-[gaa g Pilipias] a maigpita akatali sa eokoloal aelasog pagkalakala sa US.”Ma 16 posieto gkabuuag ekspot g Pilipias agapuputa sa US abag 70 posi-eto ag di-diektag apuputadito sa pamamagita g ibag mga basag Asa kug saa biubuo(ia-assemble) ag mga kasagka- pa bago i-ekspot di sa US, aosa datos g Ibo Foudatio. Dailsa mas maigpit a pagkokosumodoo, iaasaag liliit ag US$9.4-B a diektag kiita mula samga ekspot sa US oog 2007.Iaasaa dig tutumalag mga dauag pamumuuamula sa US sa pagmamaupaktua,BPO (Busiess Pocess Outsouc-ig), at sebisog pampiasia.Ma 20 posieto ito g kabuuagFDI (foeig diect ivestmet).Mula sa mga mekado sa US agalos 90 posieto g kita g BPOa akaseto sa mga call cete.Ipiagmamalaki pa amag admiistasog Aoo aumeo uog tagalika g tabaoag mga Expot Pocessig zoesat BPO. Peo pagsasaa g maliliita egoso at malawakag tag-gala ag akaamba sa mga ito atiba pag apektadog idustia.Mula hulo 2007 (udat g kisissa subpime sa US) aggaghulo 2008 a lamag, 125,000maggagawa sa pagmamaupak-tua ag tiaggal sa tabao— iaasaag tataas ag bilag ila.Iaasaag apektado i ag mgaaete g call cete a kaamia’asa natioal Capital regio.Magig ag pagluwas g mgaOFW (Oveseas Filipio Woke),iaasaag babagal. Sa buogmudo, ao sa IteatioalLabo Ogaiatio, tiataaglimag milog maggagawaag mawawala g tabao dailsa pagtumal g padaigdigagekoomia. noog akaaag buwa, 159,000 maggagawa agataggal sa tabao sa US—agao’ makikipag-agawa pa gopotuidad sa mga OFW at iba pag migate doo.“Malilimitaa ag bilagg mga Pilipiog makakaaapg tabao sa ibag basa, ” aiQuitos. Magagauluga umaoito g mas kautig emitas atmas matamla dig kosumo saPilipias dail sa laki g papel gemitas sa lokal a ekoomia.Soluso ga ba?Umaasa ag admiistasogBus a sasapat ag maigit US$1.3-T iilaa ito paa maisalbaag ekoomia g US mula sa pagkabagkaote g malalakigistitusog pampiasia. Bukodsa US$700-B bailout, aglagak itomula sa p. 1
 
Pr  Pao Arroyo a baotpa  uS. Pero masasaba kaya ya aPpas sa epekto sa basa  padad-a krss?
Suda sa p. 7
 
3
Oktube 2008
 
OPinYOn
 
Ang Peryodiko
Astig, Pae!
Ag Dapat na Maagot sa Kisis
SInISIGUrO aw i PagulogAoo: hidi tao maaapektu-a g padaigdigag kisis saekoomia. Peo kapai-paiwala pa ba ito?Kalimuta a atig ito ag pesi-deteg agsabig idi a siatatakbo oog 2004, a gagadaag bua g mga maalita dailsa EVAT (Expaded Value-AddedTax), a igiagalag g milita ag kaapatag patao sa kabila giiuulat g mga ekspeto sa Uited natios. hidi pa i tao mapa- paiwala i Aoo.Sa bawat bigwas g kisis saekoomia sa paao i Aoo,odiaog mga mamamaa agapupuua. Mula sa kisis sa bi-gas aggag sa pagsiit g pesog lagis, idi ag dambualagmga kopoaso ag pumapasa,kudi ag odiaog mga ma-mamaag pumipila sa mga ti-daa g bigas at amamasaesa pampublikog mga sasaka.Lalog idi ag gobeo, akabaliktaa pa ag giagawa: sa paaog tumataas ag piapasag mga mamamaa a peso glagis, lalog iuututa itoag taumbaa sa pamamagita g pagogolekta g VAT.Magada ag pagsusui i PaulQuitos, ekoomistag maka-maggagawa mula sa Eile, Ic.(Ecumeical Istitute fo Labo Educatio ad reseac, Ic.),iggil sa epekto g padaigdigagkisis gao sa mga maggagawa.Aia, “Ag mismog poblema
ngstagationnoonghulingba
-agi g dekada ’70 ag giamita daila g moopolo kapital paa paigtigi ag mga atake sauig maggagawa.” Sa paaog kisis, piagdidiskitaa g mgakapitalista ag giagastos g gob-eo sa mga sebisog palipuasa alip a silipi ag sistemikog poblema. Piagdidiskitaa gmga kapitalista ag saod, pati aag kaapata g mga magga-gawa.Ag laui ito a paa potek-taa ag itees at pebileio gmga kapitalista.Ipiagmamalaki g gobeogAoo a idi maaapektuag padaigdigag kisis ag atigmga bagko tulad g pagbagsak g malalakig bagko sa US.Peo kasaba ito, iiikaatia ag tulu-tulo a paggastosg taumbaa, lalua’t papaat-ig a ag Pasko. Kiakabaaa ata ag Pagulo. Alam iag puo pambobola lag ag siabiiag idi tao maaapektuag padaigdigag kisis. Alamiag kapag sumiit pag lalo agmga peso, siguadog titidi agdisgusto sa kaag pamamalakad.Lalog magagaib ag kaagmabuwa a gag lideato.Kusabaga, tama ga ag siabii Bejami Dioko, popeso sa UP Scool of Ecoomics akait kota ka Aoo a taga- pagtaguod pa i g eolibealecoomics: Wala amag ibagmagagawa ag gobeo kudimaawagag ibaog gumastosag publiko paa di ito tuluaglumubog. Sa gobeog tulad gka Aoo, maaasaa a atig paiigtigi ia ag pagimok sataumbaa a magibag-basa.(Sa Oktube, lalog paiigtigi gaia ito, dail sa Pilipias ga-gaapi ag Global Foum o Mi-gatio ad Developmet o GFMDa aglalaog gawig opisal aladas g “kaulaa” ag pag-eekspot g lakas-paggawa.)Asaa a atig gagawi aglaat g ito i Aoo, abagmagmamaag-maaga sa ki-akailagag pudametal a pagbabago sa ekoomia, tuladg pambasag idustialisasoat epomag agao. Asaa ai ati a magbibigi-bigiaito kait sa kagat a mga iligg taumbaa tulad g pagolbak sa peso g lagis, pagbasua saVAT, pagdagdag g P125 sa saodg mga maggagawa at pagbasuasa deegulaso g lagis. Asaaa atig aggag pambobola alag ag gobeog Aoo.Sa paaog ito g kisis sa pa-daigdigag ekoomia, uwagsaa atig aaag ipasa sa atiag bigat g kisis. hidi tao aglumika g kisis a ia. hiditao ag dapat maagot.
nco P. Arboeda
repoductivehealt Bill - po ba, o ati bua?
noog Agosto 2, 2008,imiugkai i Alba rep. EdcelLagma a mulig buai aghouse Bill blg. 4110, o ag repo-ductive healt Bill. Ito a auagimiugkai g kaag aak a siKisel Lagma-Luisto at iba pagkoggesista oog Agosto 2 gtaog 2002.Ito aw a paa maibsaag poblema g atig basa saovepopulatio, dail ito dawag agdudulot g kaiapa sa basa. Maami ag tumaliwas dito – piakataag dito a ag simba-ag Katoliko, at ilag mga kos-ebatibog gupo.Sabi ila, papatai gasabig paukala ag mga ma-gigig tao saa sa pamamagitag pagpigil g kosepso, o ag pagsama g Spem cell at Egg cell paa makabuo g gote, at pagdat-ig ama sa pills, a dietsaaa ag pagpata sa abuo ag -gote. Mas makakabuti ga amaaw a ilaga ag magigig podog batas sa ibag mas makabulu-ag baga tulad g edukaso,kalusuga, atbp.Ao daw sa mga istatis-tika, ag bilag g tao sa isagkwadadog kilometo a mga275-300, malaki kug ikukumpaaati sa Estados Uidos, a madesit a 33/sq. km lamag, peomaliit ama kug ikukumpaasa maigit 6,000 g Sigapoe atmaigit 1,200 g Baglades.Maami g kaso g pag-kakaoo g side effect ag mgaatipisal a pag-bit cotol – tulad a lag sa codom, ag isa samga piaka-popula a giagamitsa gao. nagkakaoo ito mi-sa g butas kait idi pa agag-amit, kaa’t paa ka a ig idigumamit g codom. Sa pills,maaig magdulot ito g kase da-il a i sa tagla itog kemikal.nakasaad di sa bill amagtutuo a g sex educatio – mula sa ika-apat a tao sa a-skul lamag, a ibiaba a ito saikalimag baitag sa elemetaa.Ito a paa matuua a ag mgaPilipio tugkol sa sex abag bata pa, at paa maiwasa ag mga mal-ig desiso sa kailag pagtada.Po bua, o ati-bua? paa sa aki, mas malamag agati-bua - oo ga’t matutulugaito ag basa atig ovepoulateda oo pag ilisa tao g mgaAmeikao. Peo, dail sakop g batas a ito ag pills at atipisala cotaceptives, dapat malamag tao a puo kemikal ag lamau, at pwedeg makasama. Safesex a lag po, kug maai.

Activity (2)

You've already reviewed this. Edit your review.
1 thousand reads
1 hundred reads

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->