Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Look up keyword
Like this
2Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
Yeni Kapitalizmde Emeği Sorunsallaştırmak

Yeni Kapitalizmde Emeği Sorunsallaştırmak

Ratings: (0)|Views: 24|Likes:
Published by Damla Eren

More info:

Published by: Damla Eren on Jan 02, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOCX, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

11/22/2012

pdf

text

original

 
ÖZET: Bu çalma, yeni kapitalizmin emek pratikleri ve çalma süreçlerinin çalanlar üzerindekietkilerini incelemeyi amaçlamaktadr. Çalmann temel varsaym, yeni kapitalizmin ortaya çkardmaddi-olmayan emek pratiklerinin, endüstriyel döneme ait emein nitelii ve vasfna yönelikkategorileri giderek bulanklatrd ve parçaladdr. Bu etki ise, çalanlarn yeni kapitalizmin ürünüolan farkl çalma biçimlerini deneyimlemesi ve anlamlandrmas balamnda, emek pratikleri vesüreçlerinin benzemesi sonucunu dourmaktadr. Bu temel varsaymdan hareketle, çalmann ikiana izlei bulunmaktadr. Yeni kapitalizmde emein yeni görünümlerini sorunsallatran bu ikiizlekten ilki, Michael Hardt ve Antonio Negrinin mparatorluk adl eserlerinde yer alan maddi-olmayan emek ve duygulanmsal emek yaklamlarndan yola çkarak sunduklar analiz çerçevesidir.kinci izlek ise, Richard Sennettin Karakter Anmas adl çalmasnda ortaya koyduu, yenikapitalizmde maddi-olmayan emein çalma yaamndaki konumuna yönelik gözlem vedeerlendirmeleridir. Çalma, maddi-olmayan emek süreçlerinin çalanlar üzerindeki en dorudanetkisinin, çalma yaam ile gündelik yaam/bo zaman arasndaki ayrmn belirsizlemesi olduusonucuna varmaktadr. Bu sonuç ise, yeni kapitalizmin bireyler ve toplum üzerindeki etkilerinisnrlandrmaya yönelik olarak, çalanlar tarafndan yeni ortaklk alanlarnn kurulmasnn ve yenikapitalizmin yeniden ürettii toplumsal ilikilerin sorgulanmasnn gerekliliini vurgulamaktadr.Anahtar Kelimeler: Yeni kapitalizm, Maddi-olmayan emek, Duygulanmsal emekProblematzng Labour In The New Captalsm: Immateral Aspects Of LabourABSTRACT: This study aims to examine and discuss the effects of new labour practices of the newcapitalism on workers. The* Ar. Gör. Uluda Üniversitesi, BF Çalma Ekonomisi ve Endüstri likileri BölümüÇalma ve Toplum, 2010/1Yeni Kapitalizmde Emei SorunsallatrmakYaklak on yl sonra, hiçbir ey eskisi gibi olmayacak.Daha iyiyi, ya da daha kötüyü getirme gücüne sahiptamamen deiik bir toplum kendine yer bulmakta.André Gorz (1987), Elveda Proletarya(çev. Hülya Tufan), Afa Yaynlar,stanbul, s. 170.Sektörde 30 bini akn çalan var. Çounlukla eitim düzeyi yüksek genç insanlarn çalt bir alan.Yar zamanl çalan da var, tam zamanl çalan da. Biz üçümüz de tam zamanl çalyorduk. Gündesekiz saat çalyorsun. Younluu gösteren çar seviyeleri var. Sorun, az çalanla çok çar almahrs. Aralksz üç saat çar almak zorunda kaldmz zamanlar oluyordu. Üç saat boyunca durmadankonu, dert anlat. Boazn aryor, beynin aryor. Molalar da ksyorlar. Sigara bile içemiyoruz. ibrakmamn üzerinden epey zaman geçti, ama alkanlk oldu bende, yemeimi hzl yiyiyorum, çaymhzl içiyorum, sigaram üç nefeste bitiriyorum Fabrika sistemine göre daha da acmasz.
 
Çar Merkezi Çalanlar Dernei üyeleri ile yaplan mülakattanExpress, Say: 89 No: 11, 2008, s. 1213.1. GiriDavid Harvey, Umut Mekânlar adl kitabnn giri bölümünde, üniversitesinde otuz yldr MarxnKapitali üzerine verdii derslere gösterilen ilgi ve metnin siyasal meselelerle kurduu ilikinin tarihseldeiim süreci üzerinden, günümüz serbest piyasa kapitalizminin gündelik hayata nüfuz etmebiçimlerindeki dönüüme dikkat çekmeye çalmaktadr (Harvey, 2008: 19). Yazar, 1970li yllarnbalarnda refah devleti politikalarnn kapsam altnda yaamn sürdüren bir kiinin, metin ilegündelik yaam arasnda bir ba kurabilmesinin zor olduunu vurgulamakta ve bunun nedenini uekilde açklanmaktadr: kapitalizmin ham, katksz ve en barbarca hali olan 19. yüzyldaki halinitasvir ediyordu (Harvey, 2008: 20). Ancak yazar, günümüzün 21. yüzyl küresel kapitalizminin, emekpiyasasnda yer alan bireyler üzerindeki etkilerinin ve bu etkilerin ortaya çkard-refah devletisonras piyasa toplumu tezlerinde olduu gibi-toplumsal farkllamann, 19. yüzyl kapitalizmi ilebenzerlikler tamasndan hareketle, metin ile gündelik yaam arasnda ba kurmann giderekkolaylatn söylemektedir. Bir baka ifadeyle, Harveyin iaret etmeye çalt durum, yenikapitalizmin gündelik yaam ile kurduu dorudan ilikinin bizatihi kendisi olmaktadr.Günümüzde, yeni kapitalizmin emek üzerindeki etkilerini sorunsallatran en önemli düünürlerinbanda Michael Hardt ve Antonio Negri ile Richard Sennettn geldiini söylemek yanl olmayacaktr.Hardt ve Negri, ekonomik postmodernleme veya enformatikleme adn verdikleri üretiminyapsnda endüstridenYeni Kapitalizmde Emei Sorunsallatrmak224hizmetler sektörüne doru meydan gelen post-fordist dönüüm süreci içerisinde, emein nitelii vedoas üzerindeki en açk görünümün maddi-olmayan emek pratikleri ve bu pratiklerin kiiler-arasiletiim ve ilikilerdeki yönüne atfta bulunan duygulanmsal emek olduunu öne sürmektedirler.Dier yandan, Hardt ve Negrinin ortaya koymu olduu tartmalar, bireylerin çalma yaamiçerisinde ve çalma yaam d gündelik pratiklerine yönelik gözlemler ile somutlatran RichardSennett ise, maddi-olmayan ve duygulanmsal emek süreçlerinin çalan bireylerin yaamlarn neekilde etkilediini ve söz konusu etkinin kiilik ve duygular üzerinde hangi yollarla karakteranmasna neden olduunu ortaya koymaktadr.Bu çalma, yeni kapitalizmin ekillendirdii emek pratiklerinin, emein niteliine (kol emei/zihinemei) ve vasfna (yüksek/orta/düük vasfl) ait farkllklar giderek bulanklatrdn ve söz konusubulanklamann da farkl çalma biçimlerinin deneyimlenmesi balamnda benzeme eilimine yolaçtn göstermeyi amaçlamaktadr. Bir baka deyile, yeni kapitalizmin emek üzerindeki olumsuzsonuçlar, nitelik ve vasf farkllklarn görünmezletirici bir etkide bulunarak, yeni kapitalizmdeçalmay deneyimleme biçimlerini giderek benzer hale getirdii iddia edilmektedir. Bu varsaymdanhareketle, çalmann iki temel izlei bulunmaktadr. Yeni kapitalizmde emein durumuna ilikinbirbirini tamamlayan bu iki izlekten ilki, Hardt ve Negrinin maddi-olmayan emek ve duygulanmsalemek yaklam çerçevesindeki düünceleri, dieri ise Sennettin yeni kapitalizmde maddi-olmayanemein konumuna yönelik deerlendirme ve gözlemleridir. Bir dier ifadeyle, Hardt ve Negrinin
 
soyut kavramsallatrmalar ile Sennettin bu kavramsallatrmalar somut deerlendirmelerini birlikteinceleyerek, günümüzde emein durumuna yönelik çkarmlarda bulunmak amaçlanmaktadr.Çalmann birinci bölümünde öncelikli olarak, yeni kapitalizmin emek pratikleri ve süreçleriüzerindeki etkilerine ve bu dorultuda ortaya çkan yeni çalma biçimlerine deinilmektedir. kincibölümde, Hardt ve Negrinin maddi-olmayan ve duygulanmsal emek kavramsallatrmasaçklanmaya; üçüncü bölümde Sennettin yeni kapitalizmin kültürüne yönelik deerlendirmelerininHardt ve Negrinin kavramsallatrmalarna yönelik paralelliklere ilikin ipuçlar yakalanmayaçallmaktadr. Son bölümde ise, söz konusu paralelliin, emein gelecekteki durumuna yönelik netür imkânlar yaratabileceini tartarak çalma sonlandrlmaktadr.1. Yeni Kapitalizm: Çalmann Deien BiçimleriTarihsel olarak kapitalizmin yeni bir evreye girdiine atfta bulunan yeni kapitalizm, temel olaraksermayenin birikim ve örgütlenme biçimlerinde meydana gelen, endüstriyel üretim süreçlerindekifarkllamay ifade etmektedir. Son otuz yllk dönemde, iletiim ve ulam alannda ortaya çkanteknolojik gelimeler, sermayenin daha esnek ve küresel ölçekte örgütlenme imkânna sahip olmasnsalamtr. Sermayenin esnek birikim ve örgütlenme kapasitesine sahip olmaYeni Kapitalizmde Emei Sorunsallatrmak225ihtiyac, üretim bandn, standart bir ürünün mekanize bir biçimde üretilmesi sürecine dayal, dikeyentegrasyon çerçevesinde yaplanm bir irket ve toplumsal ve teknik ibölümünün kurumsallamaskoullarna dayal belli bir örgütlenme biçiminin hakim olduu Fordist üretim düzenine özgükatlklarn buharlatrlarak, üretim bantlarnn piyasadaki deiimlere (ürün esneklii) ve teknolojikgirdilerdeki farkllamaya (süreç esneklii) duyarl kolay programlanabilir üretim birimleri halinegelmesini salayan post-Fordist üretim düzenine geçilmesi ile karlanmtr (Castells, 2005: 211;Harvey, 1999: 147164). Dier yandan, üretim sürecinde enformasyon, iletiim ve bilgi temel bir roloynar hale gelmektedir (Hardt, 1999: 93).Üretimin sektörel dalmnda endüstriyel üretimden enformasyon ekonomisine dayal hizmetüretimine geçilmesi, post-endüstriyel dönüümün temel paradigmalarndan birini oluturmaktadr.Bu dorultuda, sermayenin esnek birikiminin, onun uzamsal genilemesinin koulunu oluturduunusöylemek mümkündür. Küreselleme olarak ifade edilen bu genileme süreci, sermayenin dolamnnküresel düzeyde gerçeklemesi ve bu sürecin gerçeklemesine olanak salayacak-finansal altyapteknolojileri veya medya ve iletiim teknolojileri gibi-araçlarn ina edilmesi yoluyla devametmektedir (Harvey, 2008: 8386). Söz konusu dinamiklerin ortaya çkard en önemli sonuçlararasnda, üretimin ulus ötesi ibölümleri sayesinde taeronlamas, sermayenin merkezsizleerekyersiz yurtsuzlamas, bir yandan üretimin parçalanarak küçük iletmeler yoluyla yerellemesi sözkonusu iken dier yandan irketlerin giderek merkezileerek çokuluslu yapya bürünmeleri yeralmaktadr (Dirlik, 2008:133138).Teknolojik gelimeler yeni kapitalizmin sadece bir yüzünü ortaya koyarken dier yüzünü iseküresellemenin politik bir proje olarak ortaya çkmasn salayan neoliberalizm ve neoliberalizmdüüncesi tarafndan ekillenen toplumsal tahayyül tarzlar oluturmaktadr. Temel karakteristikleriözelletirme, deregülasyon ve emek piyasasnn esnekletirilmesi olan neoliberal politikalar,

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->