Welcome to Scribd, the world's digital library. Read, publish, and share books and documents. See more
Download
Standard view
Full view
of .
Save to My Library
Look up keyword
Like this
4Activity
0 of .
Results for:
No results containing your search query
P. 1
ยายไฮ ขันจันทา (Grandma Hai/001)

ยายไฮ ขันจันทา (Grandma Hai/001)

Ratings: (0)|Views: 1,056 |Likes:
Written by กุสุมาลย์ เครือแดง
Written by กุสุมาลย์ เครือแดง

More info:

Published by: Paw Siriluk Sriprasit on Jan 03, 2012
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/28/2012

pdf

text

original

 
1
น.ส. กุสุมาลย์เครือแดง 521910201 sec 001
การเรียกร้องของยายไฮ ขันจันทา นักสิทธิมนุษยชนตัวอย่าง!!
กรณีของยายไฮ ขันจันทา เป็นกรณีตัวอย่างกรณีหนึ ง ที แสดงให้เหนได้อย่างชัดเจนถึงคนไทยที ถู ละเมิดสิทธิ ในทรัพย์สินของตนเอง อันเนื องมาจากความบกพร่องของหน่วยราชการไทยหรือกล่าวได้ว่า ยาย  ไฮเป็นคนไทยซึ งถูกละเมิดสิทธิ โดยหน่วยราชการของประเทศไทยเอง เนื องมาจากการสร้างเขื อนห้วยละห้ เขตบ้านโนนตาล ต.นาตาล กิ ง อ.นาตาล อ.อุบลราชธานีทำให้ที นาของยายไฮ จมหายไปกับน  ำ ซึ งยายไฮก ได้ เรียกร้องสิทธิ ในที นาของตนคืนถือว่าเป็นนักต่อสู  ้เพื อสิทธิมนุษยชนที ข้าพเจ้าชื นชมมากอีกคนนึง ยาไฮ ขั จันทา ต่อสู  ้เรียกร้องสิทธิอันชอบธรรมในที ดินทำกินของยายไฮเอง จากกรณีการเวนคืนที ดินเพื อก่อสร้าง เขื อนห้วยละห้า อย่างไม่เป็นธรรม และการเรียกร้องตามวิธีการของยายไฮ ที เรียกร้องโดยใช้กฏหมายเข้าช่วย อย่างถูกต้องหรือโดยสันติวิธีนั  นเอง การเรียกร้องความเป็นธรรมของยายไฮในครั  งนี  เป็นการเรียกร้องที  ยาวนานมาก ใช้เวลาถึง 32 ปกว่าจะหาข้อสรุปได้ ยายไฮ ขันจันทา ไม่ ได้เรียนหนังสือในห้องเรียนของมหาวิทยาลัย จบเพียงแค่ประถมสี เท่านั  น แต่การ ต่อสู  ้กับหลักกฎหมาย และการเมืองภาคประชาชนในเรื องสิทธิอันชอบธรรมของประชาชน ทำให้คนหลายๆ คนรู  ้สึกทึ งในตัวของยายไฮไปตามๆกัน รวมทั  งตัวข้าพเจ้ากเช่นกัน จึงได้หยิบยกเรื องของยายไฮมานำเสนอ ต่ออาจารย์ ในวิชาสิทธิมนุษยชนนั  นเอง เพราะข้าพเจ้าคิดว่าการเรียกร้องความเป็นธรรมในครั  งนี  เป็นการ กระทำมีคุณค่าเป็นสิ งที ควรเกิดขึ  นในสังคประชาธิปไตย ที ดินตรงริมห้วยที นาของยายไฮ หรือห้วยละห้าเดิ เป็นที ดินที มีความอุดมสมบูรณ์เป็นอย่างมาก ห้วยละห้าไม่เคยขาดแคลนอาหารหรือมีปญหาเรื องน  ำลยสั ครั  ง ยายไฮเริ มทำฝายทดน  ำเข้าที นาของตัวเองและแบ่งปนให้ผู  ้อื นได้ ใช้ด้วย แหล่งน  ำที ห้วยละห้าในช่วงนั   เริ มมีการจัดการโดยคนในชุมชนอย่างชัดเจน ก่อนที หน่วยงานราชการเหนว่าน่าจะพัฒนาเป็นฝายถาวรได้  หน่วยงานราชการในวลานั  นจึงมีการนำไม้กระดานมากั  น เพื อรองรับน  ำหลากจากทางเมืองในฤดูฝนลงสู ่ห้วย ละห้า เรื องราวการเรียกร้องของยายไฮจึงเริ มขึ   เมื อมีการขุดสระคึกฤทธิ อยู ่เหนือฝายทางเมือง ซึ งเป็นบ่อน  ำกินของชาวบ้านโนนตาล โดยใช้ เนื  อที ของยายไฮ 2 ไร่และเพื อนบ้านอีกครึ งไร่สระแห่งนี  ถูกกำหนดให้เป็นแหล่งน  ำกินของชาวบ้านและมี การอนุรักษ์ ไว้อย่างเดิม ต่อมามี โครงการสร้างอ่างเกบน  ำเข้ามาที ห้วยหินลาด ซึ งคนในพื  นที ห้วยหินลาดก คัดค้านการสร้างอ่างเกบน  ำแห่งนี  จนเมื อโครงการหาที ลงไม่ ได้จึงมากั  นอยู ่ที ห้วยละห้า ชาวบ้านส่วนใหญ่ คิดว่าเป็นแบบฝายทางเมืองที คนในชุมชนจัดการได้จึงคิดว่าไม่น่าจะเกิดปญหาหรือผลเสียอะไรกับชุมชนจึ พากันมาลงชื อเพื อสนับสนุนการสร้างฝาย เหตุการณ์ ในครั  งนี  ทำให้ความสัมพันธ์ของชาวบ้านในชุมชนเริ  เปลี ยนไปเป็นความแตกแยกระหว่างผู  ้ที  ได้ประโยชน์กับผู  ้ที เสียประโยชน์จากการกระทำของหน่วยงานภาค รัฐทำให้ชาวบ้านผู  ้ที เสียประโยช์ ไม่สามารถทำนาตรงห้วยละห้าปละ 2 ครั  งได้หน้าฝนปุ   ๋ยเคมีกถูกชะล้างมา สะสมใต้อ่าง หน้าแล้งก ไม่สามารถนำน  ำมาอาบได้เพราะเกิดอาการคันจากการสะสมสารเคมีบริเวณใต้อ่าง ห้วยละห้าจึงมีสภาพเป็นแม่น  ำเน่าเสีย ต่างจากเมื อก่อนชาวบ้านบริเวณห้วยละห้าไม่สามารถทำการเกษตร เหมือนเมื อก่อนได้จึงต้องเดินทางไปทำงานที กรุงเทพหรือที ต่างๆเพื อความอยู ่รอดของครอบครัว บางคนก ต้องขายที นาเพื อความอยู ่รอด ปญหาต่างๆที เกิดขึ  นบริเวณห้วยละห้านั  น รัฐบาลได้เสนอทางเลือกให้ชาวบ้านที อาศัยอยู ่ ในเขต พื  นที 3 หมู ่บ้าน คือ การเสียสละพื  นที  ไร่นาที  ใช้ทำกินบางส่วนมาก่อสร้างอ่างเกบน  ำขนาดเนื  อที กว่า 400 ไร่
 
2
เพื อแลกกับการมีน  ำฝนเอาไว้ ใช้สอยตลอดทั  งปโดยตั  งชื ออ่างเกบน  ำว่า "อ่างเกบน  ำห้วยละห้า" (หรือเรียกว่ เขื อนห้วยละห้าก ได้) และได้เสนอทางออกให้ชาวบ้านที สูญเสียที  ไร่นาโดยสัญญาว่า จะหาผืนนาแห่งใหม่มา ทดแทนให้ชาวบ้าน ก่อนที จะมีการดำเนินการเซนสัญญาข้อตกลงก่อสร้างอ่างเกบน  ำห้วยละห้า แต่ยายไฮไม่ เหนด้วยกับข้อเสนอนี  ยายไฮยังคงต้องการที ดินอันเป็นของแกคื ช่วงป2521-2527 เป็นช่วงที ครอบครัวของยายไฮ ขันจันทา ได้รับความทุกข์ยากและลำบากมาก เริ มจากการรับจ้างดำนา และเช่าที นาของคนอื นเพราะที นาของยายไฮถูกน  ำท่วมจากการสร้างเขื อนห้วยละห้ จึงไม่สามารถปลูกข้าวได้ขณะที ลูกๆ ของยายไฮในตอนนั  นต้องออกไปรับจ้างทำงานในกรุงเทพฯ ส่งเงินมา  ให้ยายไฮ เป็นค่าเดินทางร้องทุกข์เพื อเรียกร้องเอาที นาของครอบครัวคืนนั  นเอง ป2537-2541 ยายไฮกเริ ม เข้าร่วมสิทธิชุมนุมกับสมัชชาเกษตรกรรายย่อยภาคอีสาน(สกย.อ.) แต่  ไม่มี โอกาสได้นำเสนอปญหาเรื องการเวนคืนที ดินของตนให้กับสาธารณชนได้รับรู  ้จนป2542 ปญหาเริ  เป็นที รับรู  ้แก่สาธารณชนมากขึ  น เมื อยายไฮเข้าร่วมสมัชชาคนจนกับชาวบ้านกลุ ่มเขื อนปากมูนที หน้ ทำเนียบรัฐบาลเป็นครั  งแรก แต่ยายไฮกมีวิธีคิดและแนวทางการกระทำเป็นหลักให้ยายไฮยึดปฏิบัติจน ป2547 ยายไฮได้ปรากฏภาพข่าวทางหน้าหนังสือพิมพ์เมื อ 19 เมษายน พ.ศ.2547 เป็นครั  งแรกด้วยการเป็ ผู  ้นำขุดสันอ่างเกบน  ำ เพื อเปดทางให้น  ำไหลออกจากอ่างเกบน  ำ ที ดินบริเวณห้วยละห้าจะได้ ไม่จมอยู ่ ใต้น  ำ ซึ งการต่อสู  ้ครั  งนี   ไม่ ได้ดีหรือประสบผลสำเรจอย่างที ยายไฮคาดหวังไว้เพราะปญหากยังคั งค้างไม่ ได้รับการ แก้ ไขอยู ่ดี  15-17 มีนาคม 2548 สมัชชาคนจน 7 เครือข่าย กเริ มประท้วงที หน้ารัฐสภา และแน่นอนว่ายายไฮก เข้าร่วมการชุมนุมด้วย พร้อมกับขอมีส่วนร่วมในการร่างนโยบายแก้ความยากจน ซึ งหากมองแล้วการเขามา เรียกร้องของยายไฮในครั  งนี  ข้าพเจ้ามีความคิดเหนว่าเป็นการยืนยันให้รัฐบาลได้เหนว่าการแก้ปญหาหรื ปญหาที รัฐบาลมองเหนนั  นเป็นเพียงปญหาด้านเดียวเท่านั  นซึ งรัฐบาลกมองเพียงแค่ว่าที ชาวบ้านมาเรียกร้อง เพราะไม่มีที นาทำกิน อยากได้ที นาคืนหรือเงินชดเชย จึงทำให้รัฐบาลแก้ปญหาเพียงด้านเดียวเท่านั  นคือ การ ทำนา แต่แท้ที จริงแล้วยังมีสิ งที ชาวบ้านเรียกร้องและต้องการความช่วยเหลือมากกว่าการทำนา ซึ งปญหา ด้านอื นหรือมุมอื นกมีผลกระทบต่อชาวบ้านเช่นเดียวกัน หากมองหลายๆด้านกจะเหนว่าชาวบ้านต้องเผชิ หน้ากับความสูญเสียทางสังคม ครอบครัว และโอกาสต่างๆที คนจนควรได้รับ ซึ งไม่ ใช่ยายไฮเพียงคนเดียว เท่านั  นที ต้องเผชิญปญหานี  แต่มีคนจนเป็นแสน เป็นล้านคนทั  งประเทศที กำลังเผชิญหน้ากับความยากจน เช่นกัน บางคนต้องมาเกบขยะอยู ่ ในกรุงเทพฯ ซึ งจะเหนว่ายายไฮนั  นเป็นเสมือนผู  ้ที เรียกร้องให้แก่คนจนทั  ประเทศไม่ ใช่เฉพาะตนเองและชาวห้วยละห้าเท่านั  น ยายไฮยังเป็นปากเสียงให้กับพี น้องคนจนอยู ่ทั งประเทศ นั นเอการต่อสู  ้เรียกร้องเพื อสิทธิอันชอบธรรมของยายไฮตลอดระยะเวลากว่า 32 ป ได้ประสบความสำเร จริงๆ เมื อพ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร นายกรัฐมนตรีสั งการให้นายยงยุทธ ติยะไพรัช เลขาธิการนายกฯ ลงพื  นที   ไปให้ความช่วยเหลือนางไฮ ขันจันทา ที ต่อสู  ้อย่างแน่วแน่มานานถึง 32 ปเพื อเรียกร้องสิทธิและความชอบ ธรรมในที ดิน 61 ไร่ ที ถูกน  ำท่วมจากการสร้างเขื อนห้วยละห้า กิ งอ.นาตาล จ.อุบลราชธานีถึงขนาดนำลู หลานไปทุบเขื อนด้วยมือเปล่าเพื อระบายน  ำออกจากเขื อน จนเรื องราวของยายไฮ เป็นที รับรู  ้แกคนทั วไป เรื องราวของปญหาและความเดือดร้อนกลายเป็นข่าวใหญ่ ไปทั วประเทศ ซึ งภายหลังประชุมร่วมกั
 
3
ข้าราชการชั  นผู  ้ ใหญ่ ในจังหวัด และผู  ้นำท้องถิ นแล้ว กสั งให้ระบายน  ำออกจากเขื อนเพื อคืนที ดินให้กับยายไฮ ทั  งหมด และจัดงบประมาณสร้างแหล่งน  ำดิบแห่งใหม่ทดแทนแก่ชาวบ้านห้วยละห้ มีหลายครั  งที ข้าพเจ้าเหนถึงความละเลยของหน่าวยงานภาครัฐที จะเร่งแก้ปญหาให้แก่ประชาชน ตั  งแต่อดีตที ผ่านมาหลายต่อหลายครั  งที หน่วยงานภาครัฐละเลยความคิด ความรู  ้สึกของประชาชน ปล่อยให้ ประชาชนคนจนระดับล่างต้องเผชิญกับปญหาที ต้นตอมาจากภาครัฐอย่างโดดเดี ยว โดยโยนความผิดให้กั ประชาชนว่าเป็นผู  ้ที เรียกร้องไม่รู  ้จักจบสิ  น เพียงเพื อเลี ยงความรับผิดชอบ และสร้างความชอบธรรมให้กั ฝายตนเป็นการกระทำที ข้าพเจ้าเหนถึงความไม่ยุติธรรมของหน่วยงานของรัฐที กระทำกับประชาชน และ กรณีของเขื อนห้วยละห้า เป็นกรณีตัวอย่าง ที สะท้อนภาพให้เหนว่าแท้ที จริงแล้วประชาชนต่างหากที เป็ ฝายถูกอำนาจรัฐข่มเหงรังแกมาโดยตลอด ยายไฮ ขันจันทา ได้ต่อสู  ้เรียกร้องสิทธิอันชอบธรรมในที ดินทำกินของตนเองที ถูกละเมิดโดย อำนาจรัฐ เริ มตั  งแต่ตอนยายไฮอายุ48 ป(เมื อป2519 ) จากการร้องเรียนตั  งแต่หน่วยงานเลกๆ ไปจนกระทั  หน่วยงานใหญ่ๆ ตั  งแต่ผู  ้ ใหญ่บ้าน ไปกำนัน ไปอำเภอ ไปจังหวัด กระทั งไปสู ่ทำเนียบรัฐบาลโดยร่วมกั สมัชชาคนจนที ยายไฮได้เข้าร่วมเป็นสมาชิก แต่ก ไม่มีหน่วยงานใดให้ความสนใจทั  งๆที มีหลักฐานปรากฏชั ว่ายายไฮยืนอยู ่กับความถูกต้องและใช้สันติวิธีมาโดยตลอด ตลอดเวลา 32 ปแห่งการต่อสู  ้เรียกร้องของยายไฮ ไม่มีหน่วยราชการใดเลยที จะเป็นธุระจัดการแก้ ปญหาให้ต่างฝายต่างโยนให้เป็นภาระของหน่วยอื ต่างฝายต่างไม่ ใส่ ใจในปญหาของยายไฮ ดังนั  นยายไฮจึ จำเป็นต้องใช้วิธี"ทำลายทรัพย์สินทางราชการ" นั  นกคือ การที ยายไฮต้องใช้วิธีทำลายเขื อนที สร้างบนที ดิ ของยายไฮเอง โดยการหยิบจอบเสียมขึ  นมาฟนลงไปในเนื  อดิน ซึ งเป็นที นาของตนเองเพื อปล่อยน  ำออกจาก นา สุดท้ายแล้วการกระทำของยายไฮนี  เอง เป็นผลให้ยายไฮถูกตัวแทนของทางการในท้องถิ นจับตัวดำเนินคดี แต่ยายไฮยังโชคดีที รายการ "ถึงลูกถึงคน" ของโทรทัศน์ช่อง 9 อ.ส.ม.ท.โดย คุณสรยุทธ สุทัศนะจินดาเชิ ยายไฮ กับ อบต.ท้องถิ นมาออกอากาศให้คนทั วประเทศได้รับรู  ้ปญหา สื อมวลชนและประชาชนชนทั วไปต่าง กวิพากษ์วิจารณ์กันมากมาย จึงทำให้หน่วยงานที เกี ยวข้องไม่อาจนิ งเฉยต่อไปได้จึงรีบจัดการแก้ปญหาเขื อน ห้วยละห้านั  นเอง หากยายไฮไม่ ได้ออกรายการโทรทัศน์ทำให้ประชาชนโดยทั วไปได้รับรู  ้ถึงเรื องราวการ ถูกละเมิดสิทธิ ในทรัพย์สินของตนนั  น ยายไฮต้องใช้เวลาอีกกี ป ในการดำเนินการเพื อเรียกร้องสิทธิของตน? หน่วยราชการไทยจะหันมาสนใจความเดือดร้อนของประชาชนคนไทยคนนี  หรือไม่? หน่วยราชการจะโยน เรื องไปยังหน่วยงานอื นๆเพื อปดความรับผิดชอบไปอีกกี หน่วยงาน? หรือในที สุดแล้ว ยายไฮจะต้องปล่อยให้ ที ดินของตนจมอยู ่ ใต้เขื อนต่อไประบบราชการไทยนั  นได้ถูกมองว่าเป็นระบบเช้าชามเยนชาม ทำงานยืดเยื  อใช้ เวลามากเกินจำเป็นมานานมากแล้ว อาจเป็นเพราะคนไทยส่วนใหญ่มีนิสัยประนีประนอม ยอมรับและ เกรงใจเจ้าหน้าที รัฐจึงทำให้เจ้าหน้าที รัฐ “บางคน” ยังสามารถปฏิบัติงานแบบขอไปที ได้จนทุกวันนี  เจ้ หน้าที รัฐซึ งมีเงินเดือนจากภาษีประชาชนและมีหน้าที เพื อประชาชน สมควรหรือไม่ที จะเป็นผู  ้ละเมิดสิทธิ ของประชาชนเองถ้าหากลองคิดย้อนเวลากลับไปว่ถ้าหากในเวลานั  นผู  ้ ใหญ่บ้านหรือกำนัน แก้ปญหาอย่างจริงจั ถ้านายอำเภอ หรือผู  ้ว่าราชการจังหวัดให้ความสนใจกับเรื องนี  ถ้าฝายรับเรื องราวร้องทุกข์ของทำเนียบ รัฐบาลจัดการปญหาของประชาชนให้เรียบร้อยตั  งแต่ต้นยายไฮกคงไม่ต้องสู  ้ทรหดถึง 32 ปปญหาของยายไฮ นี  เพียงแค่แก้ปญหาระบบประปาของ 3 หมู ่บ้านเท่านั  น ที จริงแล้วไม่น่าจะใช้เวลาในการแก้ ไขนานถึงขนาดนี    หรือบางทีปญหานี  อาจจะนานกว่านี  ก ได้หากไม่มีการเข้าไปให้ความช่วยเหลือจากสื อทั  งทางโทรทัศน์และ หนังสือพิมพ์ที เผยแพร่และประจารการทำงานของหน่วยงานรัฐบาลในเรื องนี  ที  ไม่สามารถแก้ปญหาเรื องแค่

You're Reading a Free Preview

Download
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->