2
OKTUBRE 24 – 30, 2008
EDITORIAL
Alfredo M. Roxas, Jose Romulo Q. Pavia, JoseGerardo Q. Pavia, Joey N. Pavia , Jose Visitacion Q.Pavia, Carminia L. Pavia, Perfecto Raymundo Jr.,Dino Balabo
PRODUCTION
Jose Antonio Q. Pavia, Jose Ricardo Q. Pavia,Mark F. Mata, Maricel P. Dayag
PHOTOGRAPHY / ART
Eden Uy, Allan Peñaredondo, Joseph Ryan S.Pavia
BUSINESS / ADMINISTRATION
Loreto Q. Pavia, Marilyn L. Ramirez, Peñaflor Crystal,J. Victorina P. Vergara, Cecile S. Pavia, LuisFrancisco, Domingo Ungria, Harold T. Raymundo,Jennifer T. Raymundo, Rhoderick T. Raymundo
CIRCULATION
Robert T. Raymundo, Armando M. Arellano,Jess Camaro, Fred LopezThe
Mabuhay
is published weekly by theMABUHAY COMMUNICATIONS SERVICES
—
DTI Permit No. 00075266, March 6, 2006 to March6, 2011, Malolos, Bulacan.The
Mabuhay
is entered as Second Class MailMatter at the San Fernando, Pampanga Post Officeon April 30, 1987 under Permit No. 490; and asThird Class Mail Matter at the Manila Central PostOffice under permit No. 1281-99-NCR dated Nov.15, 1999. ISSN 1655-3853Principal Office: 626 San Pascual, Obando,Bulacan
294-8122
PPI-KAFCommunity PressAwards
BestEdited Weekly 2003 + 2008Bestin Photojournalism1998 + 2005
A proud member of
PHILIPPINE PRESS INSTITUTE
WEBSITE
http://mabuhaynews.com
Subscription Rates (postage included):
P520 for one year or 52issues in Metro Manila; P750 outside Metro Manila. Advertising baserate is P100 per column centimeter for legal notices.
Jose L. Pavia
Publisher/Editor
Perfecto V. Raymundo
Associate Editor
Anthony L. Pavia
Managing Editore-mail
mabuhaynews25@yahoo.com
Buntot Pagé
P
ERFECTO
V. R
AYMUNDO
Ilegal na pagawaan ng paputok
BAGAMAT may kalayuan pa ang Pasko at Bagong Taon, maraminang pagawaan ng paputok sa lalawigan ng Bulacan, lalong-lalona sa bayan ng Bocaue, ang kasa-lukuyang gumagawa ng paputok.Halos kalahati ng mga paga-waan ng paputok sa nasabing ba- yan ay ilegal. Sa madaling salita,hindi rehistrado o hindi lisensya-dong gumawa ng paputok.Kalimitan sa mga ilegal na itonagmumula ang aksidente na nagiging sanhi ng pagsabog ng pagawaan, na kadalasan ay pinag-bubuwisan ng buhay.Nito lamang nakaraang araway naaresto ng pulisya ang isang negosyante at dalawang tauhannito sa isang ilegal na pagawaanng paputok sa Barangay Batya,Bocaue.Dahil sa pagkakahuli sa negos- yante at mga tauhan nito, sa-sampahan ng kasong paglabag sa R.A. 7183 o ang Illegal Manufac-turing of Pyrotechnic Productsang mga ito.Marami namang pagkakaki-
Kastigo
B
IENVENIDO
A. R
AMOS
Kung kailan bumabagyo na
Promdi
D
INO
B
ALABO
Citizens’ Press Council
PATULOY ang pagsusulong ng Center for Media Freedom andResponsibility (CMFR) sa pagta-tayo ng mga Citizen’s Press Coun-cil (CPC) sa iba’t ibang bahagi ng bansa.Pangunahing layunin ng pag-tatayo ng mga CPC katulad sa Cebu, Palawan, Baguio at Gitnang Luzon ang ipagtanggol ang ma-layang pamamahayag sa pama-magitan ng responsableng pama-mahayag.
* * *
Sa simpleng pananalita, ang mga CPC ay magsisilbi ring sum-bungan ng mamamayan sa pag-abuso ng ilang mamamahayag.Sabi naman ng ilang mama-mahayag sa Gitnang Luzon,” Para pala itong batong ipupukpok na-tin sa ating mga ulo.”Tanong ng
Promdi
sa mga nasabing mamamahayag,” Bakit,umaabuso ba kayo?”
* * *
sabing batas, ani Vergel Santos,ang chairman ng CMFR dahillabag ito sa isinasaad ng Kons-titusyon na nagsasabing “No lawshall be passed abridging the free-dom of speech, of expression, or of the press ...”
(Article III, Section 4)
* * *
Batay sa paglalarawan ng mga beteranong mamamahayag tuladni Juan Mercado, isa sa mga ko-lumnista ng
Mabuhay
, kapag natuloy ang isinusulong na batasna Right of Reply ni Puentevella,lalabas na ang gobyerno na ang magdidikta kung ano ang puwedeat hindi puwedeng ilathala.Ito ay nangangahulugan na ang gobyerno na ang magsisilbing edi-tor ng mga pahayagan dahil ang responsibilidad ng pagdedesisyonkung aling artikulo ang maaari atdi maaaring ilathala ay nakaatang sa balikat ng mga editor.
* * *
sundan sa pahina 7
Ayon kay Professor Luis Teo-doro, ang deputy director ng CMFR, ang mga CPC ay magsi-silbi ring “self-regulatory body”ng mga mamamahayag o ang pagkakaroon ng pagtutuwid sa mga pagkakamali, pagkukulang at maging pag-abuso.Ito ay nangangahulugan ng pagdisiplina sa sarili sa pama-magitan ng responsable o mataasna antas ng pamamahayag.
* * *
Ayon pa kay Teodoro, kung hin-di didisiplinahin ng mga mama-mahayag ang sarili, ang gobyernoang didisiplina sa mga mamama-hayag sa pamamagitan ng batasna Right of Reply na isinusulong sa Kongreso ni Kint. MonicoPuentevella ng Bacolod, na ang katapat na batas ay isinulong sa Senado nina Senador NenePimentel, Ramon Revilla Jr., atChiz Escudero.“Stupid and wrong” ang na-
EDITORYAL
Lahok ng mamamayan
NAMUMUKOD tangi ang pagsisikap ng pamahalaanglungsod ng Malolos sa pagsisinop ng basura bilangisang hakbang sa pangangalaga ng kalikasan atpaghahanda para sa isang malinis na pamayanan ngmalulusog at produktibong mamamayan.Ang pagsisikap ng Malolos ay nagbunga ng pag-tatayo sa Barangay Mambog ng isang Material RecoveryFacility (MRF) kung saan ang halos 100 metrong toneladang basurang nakukulekta bawat araw ay pinaghihiwalay.Ang nabubulok ay ginigiling at ipinamamahagi samga magsasaka na siyang nagpapahinog nito upangmaging abono sa mga halaman; at ang di-nabubulok tuladng mga plastic ay hinuhugasan, pinatutuyo, kinukulektaat ginagamit na alternatibong panggatong ng Holcim Ce-ment Corporation sa produksyon ng semento.Tunay na malayo na ang narating ng Malolos sa animna taong programa sa pagsisinop ng basura at mapa-natiling malinis ang kapaligiran na isang mabisang hak-bang sa pangangalaga sa kalikasan at natural na yamantulad ng katubigan na bahagi ng patuloy na kaunlaranng lungsod.Ngunit ang patuloy na tagumpay sa pagsisikap naito ay nakasalalay sa pakikiisa ng bawat mamamayan ngmakasaysayang lungsod na magagawa sa pamamagitanng personal na paglilinis ng kanilang mga bakuran atpagsisinop ng sariling basura.Ito ay isang natural na bunga ng bawat polisiyangipinatutupad ng bawat pamahalaan, pangnasyunal mano lokal — ang makumbinsi at mahubog ang bawat mama-mayan na makiisa dahil ang layunin nito ay ang kabutihanat kaunlaran di lamang ng mamamayan sa kasalukuyangpanahon kungdi pati ng susunod na henerasyon.Totoo ang aral na ulit-ulit na ipinaaalala ng mata-tanda: ang kalikasang ating pinagkukunan ng yamanngayon ay hiram natin sa susunod na henerasyon, atkailangang pangalagaan upang iyon ay kanilang mapaki-nabangan at masustinihan ang kanilang pangangailanganbilang isang lahi.Walang dapat pagtalunan sa pangaral na ito ngmatatanda dahil malinaw na ang kinabukasan ng bawatpamayanan ay nakasalalay sa pagiging responsable ngbawat isa sa kasalukuyan.Kaibigan, pagsisinop ng basura’y ating tungkulin.Huwag natin itong ipagpabukas dahil ang kinabukasanay hindi atin, sa halip ay hiram lamang natin sa atingmga anak.
taan ng legal, bakit kaya sa ilegalpa nais na pumasok ang iba na-ting mga kababayan?Nagtatanong po lamang kami!
Kolorum na ipinamamasada
SA kasalukuyan ay may ilang kolorum na sasakyan ang puma-pasada mula sa Meycauayanhanggang sa Malolos. Ang tanong ay bakit kaya hindi nila gawing legal ang mga sasakyang kani-lang ipinanghahanap-buhay?Karamihan sa namamasada ng kolorum ay mga FX na walang prangkisa mula sa Land Trans-portation Franchising and Regu-latory Board o LTFRB.Multang P6,000 ang ipapatawsa mahuhuling kolorum na sasak- yang ipinamamasada.May karagdagang P1,000 ka-da araw sa unang paglabag hang-gang sa hindi natutubos ang lisensya. Sa ikalawang paglabag,P1,500 bawat araw at sa ikatlong paglabag ay P2,000 bawat araw.Sa mga driver na nakiki-boundary lamang ng kanilang ipinamamasadang kolorum, ma-rahil ay tumigil na lamang kayosa pamamasada at humanap ng ibang mapagkakakitaan.Mahirap mamasada na kolo-rum ang iyong dinadalang sasak- yan. Lagi ka na lamang nag-aagam-agam.
Todos Los Santos
SA DARATING na Sabado, unang araw ng Nobyembre ang TodosLos Santos o Araw ng mga Patay.Bawat isa sa atin ay magsisi-tungo sa puntod ng ating mga yumaong mahal sa buhay. Tutu-lusan ng kandila at pag-uukulanng mga piping dalangin para sa kanilang kaluluwa.Huwag sanang samantalahinng mga masasamang loob ang pagsisiksikan sa mga semen-teryo.Sana sa araw na ito ay mapag-ukulan natin ng pag-aalaala ang ating mga yumaong mahal sa buhay. Sa aking mga magulang na nagsiyao na, sana’y nasa ka-linga kayo ng ating Panginoon.ng Sulpicio Lines ang Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Adminis-tration (PAG-ASA). Atrasado na raw ang senyal ng bagyo na ipi-nalabas nito. Atrasado man o hindi ang ipinalabas na senyal ng PAG-ASA,ang nalantad dito ay ang kaku-langan ng makabagong gamit sa pagtunton sa namumuong sama ng panahon. Maging ang PHIL- VOCS ay luma na ang mga gamitsa pagmomonitor sa mga nag-aalborotong bulkan.Sa maraming malalayong lala-wigan o tiwalag na mga bayan, niwalang trak ng bumbero. Mara-ming tulay at lansangang naubosang pondo ay naiwang nakati-wangwang.Mula’t sapul, ang ekonomya ng Pilipinas ay nakabatay na sa pagsasaka. May isang panahong na sa halip na umaangkat aynagluluwas tayo ng bigas sa ibang bansa.Ngayong nakangisi ang tag-gutom sa daigdig, saka lamang naalaala ng magagaling na lidernatin na bigyan ng pansin ang napabayaang industriya ng pag-sasaka. Ang mga nababawing mga nakaw na yaman ng mga Marcosat kanilang mga crony na dapatsanang mapunta sa Comprehen-sive Land Reform Program aynaukol sa “farm to pocket road”. Ang mga lupang sakahan na dat-ing malalakas pag-anihan ng palay at iba pang pananim aybiglang naging malalaking sub-dibisyon o golf course. At ang P728 milyon para sa abono ayipinamudmod pero hindi sa mga magsasaka!Hindi baleng kapusin tayo sa bigas, umangkat tayo ng sibuyasat bawang — maganyak lamang natin ang mga dayuhang kapi-talista at turista upang sila ang magpasasa sa mga likas na yamanng Pilipinas, at wasakin nila ang kalikasan at kapaligiran, gawing tambakan tayo ng mga pagkaing may Melamine at iba pang lason.Kulang sa mga tauhan ateksperto ang Bureau of Food andDrugs (BFAD) dahil kapiranggotang pondo, habang nagpapasasa ang mga taga-Customs at Bureauof Immigration sa mga produk-tong may lason at mga taong ipinupuslit papasok o papalabassa bansa sa pamamagitan ng milyong suhol. Ang nakakatawa, panahon pa ni Presidente Fidel Ramos ay
sundan sa pahina 4
ANGKOP na angkop sa nagsisi-pormang umano’y mga lider, lalona sa mga kagawad ng
camara derepresentantes
, ang palasak na kasabihang, “Kung kailan buma-bagyo na ay saka lamang mag-susuhay.”Taun-taon ay palaki nang pala-ki ang pinagtitibay na pamban-sang budget at kung saan-saanlang ito napapaukol. Alam ng lahat na ang Pilipinas(na ipinagmamalaki nating Per-las ng Silangan) ay niloob ng tadhana na mapalagay sa landasng lindol, at maging pugad na namimisa ng mga bagyo na kada-lasan ay lumilikha ng malalaking pagbaha, pagguho ng lupa at iba pang kaakibat na sakuna.Totoo, hindi natin mapipigilang paghampas ng ano mang li-kas na kalamidad, pero maiiwa-san natin o mapaghahandaannatin ang pagdating, mapaliliitang lilikhaing pinsala at mapa-kokonti ang mabubuwis na buhay.Ilang pangyayari lamang ang babanggitin ko na nagpapatotoosa kasabihang, “Kung kailanbumabagyo na ay saka nagkuku-mahog na magsuhay tayo.”Sa nakaraang paghampas ng bagyong Frank na ikinalubog ng MV Princess of the Stars, sinisisi